بررسی اجمالی هیپراسمی یا افزایش حساسیت به بو

هیپراسمی افزایش حساسیت به بویایی است و اغلب با علائم ناخوشایندی همراه است. ممکن است به طور متناوب رخ دهد، به ویژه زمانی که در ارتباط با شرایط پزشکی خاص، مانند میگرن یا عفونت های دستگاه تنفسی فوقانی رخ می دهد.

در موارد کمتر، هیپراسمی می تواند ژنتیکی نیز باشد، که معمولاً به صورت افزایش مداوم حساسیت بویایی ظاهر می شود. اغلب اوقات، نیازی به درمان هیپراسمی نیست. اما اگر علائم برای شما آزاردهنده هستند، برخی از درمان ها و استراتژی های مقابله ای وجود دارد که می توانید برای کاهش اثرات منفی آن اتخاذ کنید.

علائم هیپراسمی

جالب اینجاست که با هیپراسمی، حس بویایی شما ممکن است برای برخی بوها تشدید شود اما نسبت به برخی دیگر حساسیت کمتری دارد. شما می توانید یک واکنش نامطلوب، یک پاسخ خنثی داشته باشید، یا حتی ممکن است از حس بویایی تقویت شده خود لذت ببرید. با هیپراسمی، احتمال دارد هر سه نوع واکنش زیر را در یک نقطه داشته باشید.

Overview of Hyperosmia

واکنش های ناخوشایند

هیپراسمی ممکن است برخی از بوها را به خصوص ناخوشایند کند. شما می توانید احساس تهوع یا انزجار کنید و بوها حتی می توانند باعث میگرن یا آلرژی شوند.

رابطه قوی بین هیپراسمی و اسموفوبیا (بیزاری از بوهای خاص) وجود دارد. هر یک از این شرایط می تواند منجر به دیگری شود.

با وجود نام، اسموفوبیا لزوما ترس از بوی بد نیست. در عوض، معمولاً یک نفرت و انزجار شدید است. در برخی موارد، اگر در مورد اثراتی که برخی از بوها ممکن است بر شما داشته باشند، مضطرب شوید، اسموفوبیا می تواند منجر به ایجاد ترس از بوی ناخوشایند خاص شود.

هیپراسمی ارثی و سوپراسملرها

افزایش حساسیت بویایی هیپراسمی همیشه منفی نیست. هایپراسمی به شما این امکان را می دهد که بوهایی را که لزوماً واکنش ناخوشایندی ایجاد نمی کنند، تشخیص داده و تشخیص دهید، به خصوص اگر هیپراسمی شما به دلیل استعداد ژنتیکی باشد تا یک بیماری.

برخی از افرادی که هیپراسمی ژنتیکی دارند به عنوان «بسیاربوینده» توصیف می‌شوند و قادر به تشخیص و شناسایی عطرهای لطیف با دقت زیادی هستند. این استعداد بالاتر از حد متوسط ​​ممکن است به برخی افراد فوق بویایی اجازه دهد تا قبل از تشخیص بالینی، بیماری ها (به ویژه بیماری پارکینسون) را شناسایی کنند.

اگر از بدو تولد مبتلا به هیپراسمی بوده اید، ممکن است حتی متوجه نشوید که به این عارضه مبتلا هستید زیرا حس بویایی حاد شما برای شما طبیعی است.

اگر متوجه می‌شوید که اغلب متوجه عطرهایی می‌شوید و در مورد آن نظر می‌دهید که اکثر افراد دیگر متوجه آن‌ها نمی‌شوند، ممکن است شک کنید که حس بویایی شما به‌طور غیرمعمولی تیز است. یا ممکن است بتوانید تفاوت بین بوهای مختلف را با دقت بیشتری نسبت به اکثر افرادی که می شناسید تشخیص دهید.

برخی از مزایای عملی هیپراسمی شامل تشخیص محل بوی خطرناک، مانند دود یا نشت مواد شیمیایی، یا متوجه شدن از پوسیدگی غذا است.

چاقی

از سوی دیگر، اشاره شده است که افزایش حساسیت بویایی می تواند با چاقی همراه باشد. این احتمالاً به این دلیل است که اشتها و لذت شما از غذا نه تنها به طعم، بلکه به بو نیز بستگی دارد.

اگر متوجه شده اید که غذا برای شما بوی اشتها آورتری نسبت به سایر افراد دارد، باید این موضوع را با ارائه دهنده مراقبت های بهداشتی خود در میان بگذارید (اگر اضافه وزن هم دارید) زیرا می تواند بر سلامت طولانی مدت شما تأثیر بگذارد.

علل

برخی از افراد به طور طبیعی حساسیت بالایی نسبت به بو کردن همیشه دارند. اعتقاد بر این است که این ژنتیکی است و با ژن SCN9A که کانال های سدیم (یکی از اجزای سلول های عصبی) را در بدن کد می کند، مرتبط است. با این حال، ممکن است این تنها ژن مرتبط با هیپراسمی نباشد، و این بیماری می تواند به چندین ژن مرتبط باشد.

همچنین ممکن است در زمان‌های خاصی مانند دوران بارداری یا زمانی که آلرژی‌های شما در حال افزایش است، اپیزودهای هیپراسمی داشته باشید.  برخی از شرایط پزشکی می توانند باعث ایجاد هیپراسمی پایدار، ناگهانی یا تدریجی شوند.

علل شایع

چندین بیماری اغلب با هیپراسمی و اسموفوبیا مشخص می شوند. این شرایط معمولاً اپیزودیک هستند، مانند صرع، میگرن و آلرژی. سایر شرایط، مانند قرار گرفتن در معرض سم، رایج نیستند و ممکن است تشخیص دقیق آنها دشوار باشد.

بارداری : افزایش حساسیت به بوها معمولاً در سه ماهه اول و دوم بارداری گزارش می شود. هیپراسمی می تواند باعث تهوع و استفراغ شود و با استفراغ شدید گراویداروم (استفراغ بیش از حد در دوران بارداری معمولاً نیاز به درمان پزشکی و مایعات داخل وریدی یا IV دارد) همراه است.

میگرن : افزایش حساسیت و دفع بوهای خاص در مرحله پیش از میگرن و همچنین در اوج میگرن بسیار رایج است. این میزان پس از فروکش میگرن کاهش می‌یابد، اما افرادی که میگرن‌های مکرر دارند، حتی در زمان‌های بدون میگرن، حساسیت بیشتری نسبت به بوها دارند.

آلرژی : احتقان بینی اغلب با آلرژی هایی که بر دستگاه تنفسی فوقانی تأثیر می گذارد رخ می دهد. این می تواند در تشخیص بو اختلال ایجاد کند. از قضا، آلرژی همچنین با هیپراسمی (در طول حملات آلرژی و همچنین در بین حملات آلرژی) همراه است. تصور می شود که این به تغییرات در حسگرهای عصبی سطحی در مجاری بینی مربوط می شود.

عفونت دستگاه تنفسی فوقانی : عفونت سینوسی می تواند باعث گرفتگی بینی شود. در حالی که تشخیص بوی شما می تواند مبهم باشد، می توانید در برخی از بوها نیز هیپراسمی ایجاد کنید.

صرع : حس بویایی اغراق آمیز می تواند به عنوان هاله قبل از تشنج رخ دهد. در موارد نادر، هیپراسمی می تواند در طول یا بعد از تشنج نیز وجود داشته باشد.

اگر هیپراسمی مرتبط با صرع دارید، ممکن است چیزهایی را استشمام کنید که دیگران اصلاً آن را بو نمی کنند – یا به این دلیل که بوی آن لطیف است یا ممکن است اصلاً وجود نداشته باشد.

اگر بو اصلا وجود نداشته باشد، ممکن است لزوماً هیپراسمی واقعی را تجربه نکنید، اما علائم شما ممکن است به این شکل توصیف شود.

قرار گرفتن در معرض سم : گزارش های متعددی از هیپراسمی وجود دارد که پس از قرار گرفتن در معرض سمومی مانند سرب یا جیوه شروع می شود. هیپراسمی ممکن است تنها یکی از پیامدهای سمیت شیمیایی باشد. گاهی اوقات، این اثر پس از تشخیص چندین نفر که در معرض یک ماده شیمیایی مشابه بوده اند، آشکار می شود.

ممکن است در یک محیط صنعتی یا از طریق استفاده از داروها یا لوازم آرایشی در معرض مواد شیمیایی نوروتوکسیک قرار بگیرید.

شرایط عصبی و ایمنی

هیپراسمی همراه با تعدادی از شرایط، از جمله کمبود ویتامین B12، بیماری لایم، لوپوس، ام اس و سندرم تورت گزارش شده است.

تغییر در حس بویایی غالب یا شایع ترین علامت هیچ یک از این بیماری ها نیست، اما هیپراسمی به قدر کافی گزارش شده است که یکی از عوارض شناخته شده است.

علل نادر

شرایط عصبی، به ویژه بیماری آلزایمر، بیماری پارکینسون و سکته مغزی، اغلب با هیپوسمی ، که کاهش حساسیت به بویایی است، همراه است.

در حالی که هیپوسمی معمولاً علت کاهش اشتها و کاهش وزن است، هیپراسمی اغلب با هیپوسمی همراه است. این به این دلیل است که کل سیستم بویایی (بویایی) تغییر می کند، نه فقط کاهش عملکرد.

علاوه بر این، معمولاً این بوهای نامطبوع هستند که بیشتر قابل توجه هستند، اگرچه این می تواند صرفاً به این دلیل باشد که مردم بیشتر متوجه بوهای نامطبوع می شوند و نسبت به بوهای خوش واکنش نشان می دهند.

علل فیزیولوژیکی

تشخیص و شناسایی بو توسط عصب بویایی کنترل می شود که به عصب جمجمه ای یک یا اولین عصب جمجمه ای نیز گفته می شود. گیرنده های بویایی روی سطح مجرای بینی، عصب بویایی را فعال می کند که پیام هایی را به قشر مغز مغز می فرستد و به شما امکان می دهد آن بوها را بشناسید و به آن واکنش نشان دهید.

اختلال در عملکرد حس بویایی شما می تواند به دلیل مشکلاتی در گیرنده ها، عصب یا نواحی قشر مغز (هیپوکامپ، قشر اوربیتوفرونتال و اینسولا) که این پیام ها را ادغام می کنند، رخ دهد.

هر یک از علل هیپراسمی به دلیل کمبود در جایی در این مسیر است. به عنوان مثال، هیپراسمی در صرع به دلیل تغییر فعالیت در قشر مغز ایجاد می شود، در حالی که هیپراسمی مرتبط با عفونت دستگاه تنفسی فوقانی به دلیل مشکل در تشخیص بوی سطحی در مجرای بینی ایجاد می شود.

مشخص شده است که سوپربوینده ها دارای یک هیپوکامپ بزرگ شده هستند که ناحیه ای از مغز است که معمولاً با احساسات و حافظه مرتبط است و قشر اوربیتوفرونتال که بوها به طور آگاهانه در آن شناسایی می شوند.

تشخیص

هیپراسمی معمولا بر اساس علائم شما تشخیص داده می شود. این معمولا تنها علامت هر بیماری پزشکی نیست. با این حال، هنگامی که علائم هیپراسمی را تجربه می کنید، می تواند سرنخی باشد که علت اصلی شما در حال افزایش است.

به عنوان مثال، اگر قبل از شروع میگرن به دفعات توسط غذا دفع می‌شوید، این می‌تواند نشانه‌ای باشد که باید داروی خود را مصرف کنید. اگر قصد بارداری دارید، ممکن است از بوی کافه تریا در محل کار حتی قبل از مثبت شدن تست بارداری احساس انزجار کنید.

البته سعی کنید این علامت را بدون نیاز به تشخیص خودتان مشاهده کنید. در انتظار یک آزمایش رسمی، نمی دانید دقیقا چه چیزی باعث افزایش توانایی بویایی شما می شود.

تست تشخیصی

ارائه‌دهنده مراقبت‌های بهداشتی شما ممکن است یک آزمایش تشخیصی برای تأیید ابتلا به هیپراسمی انجام دهد. تست شناسایی بویایی دانشگاه پنسیلوانیا (UPSIT) یک تست ۴۰ ماده ای است که برای تشخیص نقص بویایی ناشی از بیماری هایی مانند بیماری آلزایمر و پارکینسون استفاده می شود.

نمره شما در این آزمون را می توان با میانگین مقایسه کرد تا ارزیابی شود که آیا حساسیت شما نسبت به بوها افزایش یافته است یا خیر.

تشخیص های افتراقی

چند بیماری وجود دارد که می تواند مانند هیپراسمی به نظر برسد. اگر این شرایط مشابه را تجربه می کنید، ممکن است از درمان بهره مند شوید.

سندرم مرجع بویایی (ORS) یک بیماری نادر است که در آن افراد نسبت به بوی بدن خود پارانوئید هستند. مشخصه آن نگرانی غیرعادی و بی دلیل از بوی بدن خود است.

این می تواند ناشی از یک موقعیت زندگی باشد، مانند تجربه یا شاهد خجالت یا تحقیر در مورد بوی بدن. همچنین ممکن است به دلیل بوی واقعی بدن باشد که برای دیگران قابل تشخیص نیست، اما شما به دلیل حساسیت شدید خود به بو می توانید آن را تشخیص دهید.

یکی دیگر از شرایط مشابه، پاروسمی ، ادراک تغییر یافته بویایی است که در آن برخی از بوها به طور مداوم به اشتباه تشخیص داده می شوند. این اختلال با کاهش حجم هیپوکامپ و سایر نواحی مغز که حس بویایی را کنترل می کنند، همراه است.

انواع توهمات حسی وجود دارد که ادراکات یا ادراک های تغییر یافته از چیزهایی هستند که وجود ندارند. توهم بویایی یک باور ثابت است که شما بویی را استشمام می کنید که وجود ندارد.

توهمات نشانه روان پریشی است که یک اختلال بسیار جدی است که نیاز به درمان با داروهای ضد روان پریشی تجویزی دارد. سایکوز می تواند به دلیل یک بیماری مغزی رخ دهد یا می تواند یک عارضه جانبی دارویی باشد.

رفتار

هیپراسمی تا حدی قابل درمان است. این احتمال وجود دارد که برای هیپراسمی خود دارو مصرف نکنید.

اگر آلرژی، میگرن یا اگر باردار هستید، علائم دیگر شما ممکن است برای شما نگران کننده تر باشد. اگر مبتلا به لوپوس، ام اس یا کمبود ویتامین B12 هستید، درمان بیماری زمینه ای شما بهترین راه برای به حداقل رساندن هیپراسمی است.

با این حال، اگر هیپراسمی با کیفیت زندگی شما تداخل داشته باشد، چند روش پزشکی وجود دارد که می توانید برای کاهش این مشکل استفاده کنید.

ضد استفراغ

اگر این ناراحت کننده ترین جنبه هیپراسمی شما باشد، داروهای بدون نسخه (OTC) و تجویزی می توانند به کنترل تهوع و استفراغ کمک کنند. اغلب اوقات، داروهای OTC مانند درامامین (دیمن هیدرینات)، بونین (مکلیزین) و بنادریل (دیفن هیدرامین) برای کنترل تهوع و استفراغ کافی هستند.

قبل از استفاده از داروهای ضد استفراغ حتماً با ارائه دهنده مراقبت های بهداشتی یا داروساز خود مشورت کنید زیرا در صورت بارداری یا مصرف سایر داروها ممکن است برای شما بی خطر نباشند. رایج ترین داروهای ضد استفراغ تجویزی شامل Compazine (پروکلرپرازین)، Reglan (متوکلوپرامید) و Zofran (ادانسترون) است.

فرسایش اعصاب

در شرایط نادر، هیپراسمی می تواند یک مشکل شدید باشد که ممکن است نیاز به جراحی داشته باشید. این کار عملکرد عصب بویایی را کاهش می دهد به طوری که بوهایی که استشمام می کنید مانع از غذا خوردن شما نمی شود یا باعث می شود آنقدر غذا بخورید که سلامتی شما به خطر بیفتد.

این گزینه باید به طور کامل با ارائه دهنده مراقبت های بهداشتی شما در میان گذاشته شود تا مشخص شود که آیا بهترین روش درمانی برای شما است یا خیر.

مقابله

اگر مبتلا به هیپراسمی هستید، تعدادی گام عملی وجود دارد که می توانید برای مدیریت وضعیت خود انجام دهید. اگر در محیطی با بوهای قوی کار می کنید، ممکن است نیاز به استفاده از ماسک داشته باشید. همچنین می توانید با جویدن آدامس یا مکیدن آب نبات یا نعناع سعی کنید بوهای آزار دهنده را پنهان کنید.

برخی از افراد اصلاً نمی توانند اطراف برخی از بوها باشند و ممکن است نتوانند در بیمارستان یا کارخانه ای که دارای بوهای ناراحت کننده است کار کنند. اگر وضعیت شما اینطور است، ممکن است لازم باشد برای از بین بردن قرار گرفتن در معرض بوهای ناراحت کننده، تغییری در محیط کار یا خانه خود ایجاد کنید.

خلاصه

هیپراسمی نسبتاً شایع است، اما به ندرت یک مشکل اساسی است. اگر متوجه این نشانه‌ای عودکننده می‌شوید که قبل از یک مشکل سلامتی قریب‌الوقوع، مانند تشدید ام‌اس، میگرن، حمله آلرژی، یا تشنج پیش می‌آید، ممکن است بتوانید به موقع از دارو برای به حداقل رساندن اثرات حمله استفاده کنید.

در بیشتر موارد، هیپراسمی در تشخیص موقعیت های خطرناک، مانند آتش سوزی یا غذای فاسد، مفید است. برخی از کارشناسان بر این باورند که هیپراسمی یک ویژگی مفید است نه یک مشکل زیرا می تواند به جلوگیری از صدمات یا بیماری های جدی کمک کند.

با این وجود، اگر هیپراسمی شما در زندگی شما تداخل دارد، حتماً با ارائه دهنده مراقبت های بهداشتی خود صحبت کنید و تحت درمان قرار بگیرید تا عطرها توانایی شما را برای بودن در کنار دیگران، غذا خوردن، کار کردن یا لذت بردن از زندگی محدود نکند.

سوالات متداول

    • هیپراسمی چقدر شایع است؟

      نه خیلی. در مطالعات، این وضعیت اغلب به عنوان بسیار نادر توصیف می شود. به جز در دوران بارداری یا در نتیجه برخی شرایط، مانند میگرن، هیپراسمی اغلب به عنوان روان تنی در نظر گرفته می شود – به این معنی که منشاء فیزیکی ندارد.

    • چه چیزی باعث افزایش حس بویایی در بارداری می شود؟

      فیزیولوژی دقیق آن مشخص نیست، اما تئوری هایی وجود دارد، یکی این است که افزایش سطح هورمون گنادوتروپین جفتی انسانی (hCG) ممکن است نقش داشته باشد. مورد دیگر این است که افراد ممکن است از بوها در دوران بارداری آگاهی بیشتری داشته باشند و به جای اینکه واقعاً آنها را شدیدتر حس کنند، واکنش شدیدتری به آنها نشان می دهند.

    • آیا می توانم حس بویایی خود را بهبود بخشم؟

      یک روش در خانه برای انجام این کار وجود دارد که به آن تمرین بویایی می گویند. شما به چهار روغن نیاز دارید که می توانید آنها را در فروشگاه های مواد غذایی سالم پیدا کنید:

      • فنیل اتیل الکل (گل رز)
      • اکالیپتول (اکالیپتوس)
      • با سیترونلا (لیمو)
      • رزینی (میخک)

      دو بار در روز، پنج دقیقه را صرف قرار دادن بینی خود در معرض هر بو کنید. یکی را ۱۰ ثانیه استشمام کنید، ۱۰ ثانیه صبر کنید و بعدی را بو کنید.

پیوند منبع

لطفاً به این مطلب امتیاز دهید. این‌کار به بهبود ارائه مطالب کمک خواهد کرد.

بیشتر بخوانید
چگونه می توانید گوش خود را باز کنید؟
دیدگاهتان را بنویسید

1 دیدگاه دربارهٔ «بررسی اجمالی هیپراسمی یا افزایش حساسیت به بو;

  1. درود

    من از اوایل کرونا حس کردم به بو تند شدیدا حساس شدم
    نمیدونم به خاطر مصرف زیاد الکل بود با نه به خاطر کرونا

    البته من از قبل هم به نور و صدا بسیار حساس بودم

    الان دیگه خیلی به بو حساس شدم

    مخصوصا بوی الکل .سرکه . ب.های بسیار تند خیلی سریع فشارم میره بالا واقعا سریع

    اما بوهای تند دیگه اذیتم میکنه فقط

    خواهشا راهنمایی کنید
    خیلی زجر اور هست ممنونم

    پشت سرم بعد از اینکه بویی تند میخوره بهم حس گرفتگی پیدا میکنه

    اصلا میخوام بدونم اسم بیماریم چیه /؟

    با تشکر

    پاسخ

متخصص تغذیه و رژیم درمانی (PhD). ارائه دهنده رژیم های تخصصی آنلاین با خدمات ویژه