برقراری شیردهی موفق از طریق پیشگیری و رفع مشکلات احتمالی روزهای اول تولد

برقراری شیردهی موفق از طریق پیشگیری و رفع مشکلات احتمالی روزهای اول تولد

موفقیت نهایی تغذیه با شیرمادر به وسیله مدت شیردهی و تغذیه انحصاری با شیرمادر ارزیابی می شود.

  مراقبت و آموزش دوران بارداری نقش مهمی در افزایش موفقیت میزان و تداوم شیردهی دارد و برخی شرایط خاص مادر که می تواند مانع شیردهی باشد باید در دوران بارداری شناخته شوند.

آموزش در دوران بارداری در مورد مزایای شیرمادر، اهمیت تغذیه انحصاری با شیرمادر، اهمیت تغذیه مطلوب باشیرمادر در بیمارستان، دلایل عدم استفاده از شیر خشک، روشهای شیردهی نقش به سزایی در موفقیت مادران درشیردهی دارند.

 برقراری تماس پوست با پوست مادر و نوزاد بلافاصله پس از تولد و در یک ساعت اول پس از تولد اقدامی مهم و کلیدی جهت ارتقای تغذیه با شیر مادر محسوب می شود.

 تاخیر در شیردهی می تواند شانس شروع تغذیه مصنوعی را افزایش دهد.

 در طی یک تا دو ساعت اول تولد، نوزاد کاملا هوشیار است و شروع تغذیه در این مدت اهمیت فراوان دارد زیرا بعد، نوزاد به خواب می رود.

هم اتاقی ۲۴ ساعته مادر و نوزاد با ایجاد محیطی صمیمی می تواند جهت شناخت علائم گرسنگی نوزاد و پاسخ درست مادر و افزایش احساس اعتماد  به نفس  مادر مؤثر باشد.

در طی این هم آغوشی و هم اتاقی، مادر با خصوصیات رفتاری نوزاد آشنا می شود.

 گریه آخرین مرحله گرسنگی است ولی قبل از آن علائم گرسنگی به صورت افزایش سطح هوشیاری، جستجوی پستان، حرکات دهان و زبان و مکیدن انگشتان تظاهر می کند.

 هم آغوشی و هم اتاقی مادر و نوزاد به شناخت بهتر علائم گرسنگی کمک میکند.

حمایت و توجه پرسنل ماهر و آموزش دیده و مسئول بیمارستان، نقش شایانی در بهبود تغذیه شیرخوار با شیرمادر دارد. همچنین بایستی اهمیت تغذیه با آغوز برای مادر شرح داده شود.

 به مادر باید دلایل عدم استفاده از شیرخشک  توضیح داده شود. هرچه شیرخشک زودتر شروع شود شانس شیردهی موفق کمتر میشود.

تجویز شیرخشک فقط بایستی درصورت لزوم و براساس تجویز پزشک باشد.

در طی این مرحله پرسنل با مشاهده دقیق شیرخوردن نوزاد، مشکلات را شناخته و در حل آن بکوشند.

 حمایت مادر در ۴۸ ساعت اول زایمان بسیار مهم است. نوزاد و وضعیت شیرخوردن وی بایستی هر۱۲–۸ ساعت بررسی شده ومادر مرتب مورد تشویق قرارگیرد.

تاوقتی که تغذیه کامل میسر نشده است وزن گرفتن نوزاد کنترل شود. این امر به خصوص در نوزادان ۳۷–۳۵ هفته که توانایی کمتری دارند اهمیت بیشتری دارد.

هنگام ترخیص بایستی نوزاد وزن شده و وزن وی با وزن هنگام تولد مقایسه شود.

حتی الامکان نوزاد و مادر بایستی با هم ترخیص شوند. درصورتی که نوزاد مشکلی داشته و نیاز به بستری  داشته باشد شرایطی فراهم شود که مادر بیشتر اوقاتش را با نوزاد بگذراند و در مسئولیت مراقبت از نوزاد شرکت داشته باشد.

اگر امکان ماندن مادر در کنار نوزادش وجود ندارد شیرش را دوشیده و جهت تغذیه نوزاد، از شیر دوشیده شده مادر استفاده شود.

در شرایطی که نوزاد نیاز به بستری دارد مادر از همان ساعت اول باید دوشیدن شیرش را شروع و روزانه ۶ – ۵ بار شیرش را بدوشد و جمع آوری نماید.

آموزشهای قبل ترخیص

توجه شـود کـه نوزادان هنگامـی می توانند ترخیص شـوند که حداقل در ۲۴ سـاعت ۸ بـار تغذیه شـده باشـند.

نـوزاد ،روزانـه ۱۲ – ۸ بار و هر بـار ۱۵ – ۱۰ دقیقه از هر پسـتان شیر بخورد.

 توجـه بـه تغییـرات وزن نـوزاد (نـوزاد تـا روز پنجم تولد حـدود ۱۰ – ۸ درصـد وزن خود را از دسـت میدهـد، تقریبـا روزی ۲درصد)

 توجه به دفعات دفع مدفوع، چگونگی دفع مدفوع شاخص خوبی از وضعیت نوزاد و کفایت تغذیه با شیرمادر است . در روز اول حداقل یک بار، روز دوم دو بار و یا بیشتر، روز سوم سه بار و یا بیشتر و از روز چهارم به بعد چهار بار و یا بیشتر است.

روز اول و دوم به حالت مکونیوم، روز سوم و چهارم بینابینی و از روز پنجم به بعد زرد رنگ می باشد.

 دفـع ادرار، نـوزاد بایـد روز اول یـک بـار و یا بیشـتر، روز دوم دو تا سـه بـار و از روز پنجم به بعد ۶ – ۵ بـار دفـع ادرار داشـته و ادرار او بی رنگ باشـد

مادر تشویق و مورد تمجید قرار گیرد.

 برای پیشگیری و مدیریت احتقان پستان، توضیح داده شود.

 پمفلتهای آموزشی به مادر داده شود.

 در مـورد نـدادن پسـتانک و شـیر مکمـل بـه خصـوص در ۶ هفته اول تولـد و دلیـل آن توضیح داده و تاکید شـود.

 نقش حامی و مشـاوره شـیردهی در موارد بروز مشـکل ،فراموش نشـود و مادر امکان دسترسـی به حامیان و مشـاوران شـیردهی داشته باشد.

در مـورد تغذیـه و اسـتراحت مادر تاکید شـود و پـدران در مراقبت از مادر و نوزاد مشـارکت داده شوند.

 به مادر روش دوشـیدن شـیر با دسـت آموزش داده شـود زیرا در پیشـگیری ازاحتقان پسـتان و افزایش شـیر، کمـک میکند.

 بـه مـادر توضیـح داده شـود در مـواردی که مشـکلی وجود دارد قبل ازشـروع شـیر کمکی حتما درصـدد حل مشـکل برآمده و با مشـاور تمـاس بگیرد.

در مـورد علائـم گرسـنگی نـوزاد توضیحـات لازم داده شـود.

قانونـی در هفتـه اول تولد وجود دارد کـه یـک نـوزاد بیدار بـه معنای نوزاد گرسـنه اسـت و باید شـیر بخورد.

 وقت ویزیت بعدی بر حسب شرایط نوزاد حداقل طی ۳ – ۲ روز آینده باشد.

 در مورد دمای اتاق (۲۳ – ۲۲ و حداکثر ۲۴درجه سـانتیگراد) و پوشـش نوزاد توضیح داده شـود زیـرا گرمـای زیـاد یا پوشـاندن زیـاد نوزاد سـبب بروز علائـم کم آبی در نـوزاد میگـردد همچنین سـبب بیحالـی او شـده و نـوزاد نمی توانـد به طور مناسـب تغذیه کند.

در ویزیت 3 تا 5 روزگی باید اقدامات زیر صورت گیرد:

پیگیری تستهای غربالگری

 توزین نوزاد و مقایسه با وزن هنگام تولد

بررسی وضعیت دفع ادرار و مکونیوم

بررسی وضعیت پستان مادر از نظر لاکتوژنز و مشکلاتی مانند شقاق، احتقان و بد گرفتن پستان

بررسی مادر از نظر خستگی و خواب آلودگی

توصیه به مراجعه در سن ۲ هفتگی

در صورت بروز مشکل، کوشش در حل مشکل به جای استفاده از شیرمصنوعی

تشویق و آگاهی دادن به مادر توسط پزشک بایسـتی بـه مـادران گفتـه شـود کـه بیشـترین سـاعات خطـر بـرای شـروع تغذیـه بـا شیرخشـک بین ۷ شـب تا ۹ صبح اسـت. در صورتی که در این فاصله از شـیر خشـک اسـتفاده شـود و نوزاد از پسـتان مادر شـیر نخورد سـبب احتقان شـده و فرصت شـیردهی موفق کاهش می یابد.

بعضـی اوقـات نـوزاد ممکـن اسـت مکـرر بیـدار و تغذیـه مکـرر و کوتاه مـدت داشـته باشـد و یـا بیقرار باشـد. در ایـن مواقـع ممکـن اسـت نیازمنـد تمـاس پوسـت با پوسـت بـا مادر باشـد و اگـر با بیـش از حد پرکـردن معده نوزاد با شـیر خشـک، سـبب خـواب عمیقتر نوزاد شـویم، شـانس تغذیه با شـیرمادر کاهش می یابـد. در واقـع، حـل کـردن مشـکل به صـورت کوتاه مـدت منجر بـه احتقان پسـتان مادر و بروز مشـکل در درازمـدت و عـدم موفقیت در شـیردهی می شـود.

موانعی که نشــانه عدم دریافت شیرکافی است و به طور جدی باید به آن توجه داشت:

 هیپوگلیسمی (کاهش قند خون) بدون علامت

دهیدراتاسیون قابل توجه

کاهش وزن ۱۰ – ۸درصدی روز ۴ – ۳ تولد

لاکتوژنز تاخیری بعد از ۵روز (بعد از ۱۲۰ ساعت)

تأخیر در دفع مکونیوم بعد از ۵روز

هیپربیلی روبینمی (زردی) شدید

عدم به دست آوردن وزن تولد در روز ده تا چهارده روزگی

منبع:
Breast feeding , A Guide for the medical profession , Eighth edition . Euth A.Lawrence , 2016

در سایت آر دایت رژیم غذایی توسط متخصص تغذیه ارائه می شود. لطفاً جهت اطلاع از شرایط رژیم، کلیک نمایید…

در صورتی که هر گونه سوالی دارید می توانید از طریق تلگرام، اینستاگرام یا واتساپ با ما در تماس باشید و یا درخواست مشاوره رایگان دهید.

ثبت نام

همین حالا ثبت نام کنید.

جهت تکمیل پرسشنامه کلیک کنید.
ثبت نام