۳/۵ - (۶۴ امتیاز)

رژیم های دتاکس یا سم زدا یکی از رژیم ها و حتی کلمات کلیدی محبوب در جهان است که تقریباً همه آن را بکار می برند درحالی که این واژه بیشتر جنبه تجاری و تبلیغاتی دارد. چه با فروش رژیمهای تحت این عنوان یا محصولاتی که بر چسبهای سم زدا یا Detox دارند.

بنظر همه کاملا به این مفهوم اعتقاد دارند که انسان در بدن خود در حال جمع کردن سموم است که باعث می شود سلامت جسمی و روحی بخطر بیافتد و نیاز دارد با پیروی از “رژیم های سم زدا” به صورت دوره ای برای سالم ماندن از مواد سمی پاکسازی شود. به ویژه ، زمانی که پرخوری می کند یا غذاهای ناسالم می خورد.

البته ادعاهای دیگری نیز برای رژیم های سم زدا مطرح شده است:

کاهش وزن؛ بهبود هضم؛ بهبود سلامت پوست مو و ناخن؛ افزایش سطح انرژی؛ تقویت سیستم ایمنی؛ رفع سلولیت و…

رژیم های غذایی سم زدا معمولاً از حدود یک روز تا یک ماه ادامه دارند. این رژیمها مدل های مختلفی دارند و عمدتاً شامل این موارد هستند:

روزه
مصرف فقط میوه و سبزیجات
حذف گندم و لبنیات
محدود کردن مصرف غذا
اجتناب از کافئین و الکل…

رژیم های دتاکس یا سم زدا

حقیقت در مورد رژیم های دتاکس یا سمزدا چیست؟

اما این رژیمها حتی می توانند مضر باشند معمولاً بدلیل محدودیت شدید کالری، ناکافی بودن مواد مغذی. روزه های طولانی که منجر به کمبود پروتئین و موادمغذی ، عدم تعادل الکترولیت ، اسیدوز لاکتیک و حتی مرگ می شود. در اواخر دهه ۷۰ میلادی، ۶۰ مرگ در افرادی که یک نوعی از این رژیمها را داشتند گزارش شده است.

اگر انسان واقعاً مقدار زیادی سموم جمع می کرد ، پس باید سریع بیمار می شد.

اصولاً مفهوم “رژیم های سم زدا” غیر منطقی و غیرعلمی است. “سم زدایی” یک اصطلاح گیج کننده است زیرا در عمل به معنی دقیق این جمله نیست. “سم زدایی” یک اصطلاح است که بیشتر در مورد اعتیاد به مواد مخدر و الکل بکارمی رود . کاربرد این جمله “سم زدایی” در سلامت و تغذیه در پست بعد توضیح می دهم….

• بنابراین اصطلاح رژیم های غذایی سم زدا یا دتاکس کاملاً تجاری است، اما مواد غذایی با دارا بودن مواد مغذی مثل ویتامینها و املاح و نیز آنتی اکسیدانها می توانند به سیستم های آنزیمی بدن کمک کنند.

انسان، مکانیسم های بسیار پیچیده ای برای از بین بردن سموم در کبد ، کلیه ها ، دستگاه گوارش ، پوست و ریه ها دارد که مواد سمی را به فرم کمتر سمی و یا یک فرم محلول در آب برای دفع تبدیل می کند.

اما آیا واقعا غذاها خودشان توانایی سم زدائی نیز دارند؟

در حقیقت تحقیقاتی وجود ندارد که نشان دهد این رژیمهای دتاکس می توانند سموم خاصی را شناسایی می کنند و از بین بردند یا مکانیسم هایی برای آنها توصیف شده باشد.

اما واقعا مواد غذایی هم مقداری می توانند در سم زدائی بخصوص با اتصال به فلزات (به عنوان شلاته کننده) و دفع آنها نقش داشته باشند.

مثلاً گشنیز ، اسید مالیک (موجود انگور و شراب)، اسید سیتریک (موجود در مرکبات) ، اسید سوکسینیک (موجود در سیب و زغال اخته) ، پکتین مرکبات (موجود در پوست و میوه مرکبات) و کلرلا (نوعی جلبک سبز) خاصیت شلاته کننده طبیعی برای از بین بردن فلزات سمی دارند.

‌از طرفی مثلا مصرف مقادیر کافی آهن ، کلسیم و منیزیم از بهترین روشها برای محافظت در برابر ذخیره بیش از حد آلومینیوم در بدن است.

البته بیشتر مطالعات روی حیوانات بوده است مثلا دیده شده گشنیز باعث کاهش تجمع کادمیوم در کبد ماهی و همچنین در موش های مسموم با سرب باعث کاهش غلظت سرب شد. مطالعاتی دیگر زیر روی سایر فلزات و مواد مضر مثل بیس فنول A وجود دارد.

در حیوانات دیده شده است مکمل سلنیوم باعث کاهش اثرات سمی جیوه ماهی می شود. مطالعه ای هم در انسان ها ، نشان داد که ۳ ماه مصرف مکمل سلنیوم (۱۰۰ میکروگرم در روز) تقریباً دفع ادرار جیوه را سه برابر می کند.
بدن در برابر عوامل خارجی توسط موانع طبیعی از جمله پوست، سیستم گوارش و ریه ها محافظت می شود.

در صورتی که ترکیبات مضر یا ناشناخته از این موانع عبور نمایند سیستم سم زدایی بدن که در واقع زنجیره‌ای از واکنش های متابولیک است شروع به فعالیت می کند.

نتیجه این فعالیت کاهش اثرات منفی عوامل خارجی مضر مثل داروها و سموم است.

این عوامل ممکن است منشأ خارجی داشته باشند مانند مواد شیمیایی و آلاینده‌های آب و هوا ، افزودنی‌های خوراکی یا مواد مخدر.

همچنین ممکن است در بدن تولید شوند برای نمونه محصولات نهایی متابولیسم هورمونها، محصولات جانبی باکتریایی و سایر مولکول ها، که در طولانی مدت این مولکول ها می توانند اثرات مخرب بر بافت‌ها داشته یا منجر به بهم خوردن تعادل بدن گردند.

معنی علمی سم زدائی تغییر زیستی این مواد بنحوی است تا از بین بروند مثلا از طریق ادرار یا مدفوع دفع شوند.

بیش از ۷۰ درصد فعالیت سم زدایی در کبد صورت می‌پذیرد و بخش عمده‌ای از این میزان باقیمانده در روده انجام می‌شود و درصد جزئی در بافت‌های دیگر.

مکانیسم ارتباط مواد غذایی با سم زدایی شناسایی شده است که از طریق فیتوکمیکال ها و مواد مغذی است که سیستم آنزیمی را پشتیبانی می کنند.

مواد خوراکی که حاوی فیتوکمیکال های خاصی هستند سم زدایی را تقویت می کند مانند :

سبزیجاتی مثل کاهو، کلم ها، بروکلی، جوانه گندم ،چای سبز، هویج، کرفس، جعفری، زنجبیل، گشنیز، دمنوشهایی مثل ریشه بابا آدم، زنجبیل و دارچین، هل، شیرین بیان، تخم مرغ، پروتئین وی، سیر، پیاز، مرکبات و پوست مرکبات، زیره شوید، انگور، انواع توت ها زردچوبه، رزماری و سبزیجات برگ سبز تیره‌

مقاله زیر نیز در مورد یکی دیگر از رژیم های مد روز است که ممکن است برای شما جالب باشد:

رژیم ۲۰/۲۰

این مطلب ادامه دارد چرا که سلسله مطالب مربوط به تغذیه و رژیم درمانی در هر بیماری و شرایط در سایت رژیم آنلاین تخصصی آردایت، فقط یک مقاله برای هر موضوع نمی‌باشد. بلکه هر مبحث در چندین مقاله عنوان شده است، که در زیر می‌توانید مقالات مرتبط دیگری را نیز ببینید: