نقش تغذیه در افسردگی پس از زایمان یا افسردگی مادران

افسردگی پس از زایمان یا افسردگی مادران

بارداری و شیردهی باعث کاهش مواد مغذی ضروری برای کارکرد صحیح سیستم انتقال عصبی می شود.

این ممکن است یکی از دلایل افزایش خطر افسردگی بعد از زایمان یا در دوران بارداری باشد.

افسردگی مادران

افسردگی پس از زایمان یا افسردگی مادران می تواند در دوران بارداری یا تا ۱ سال پس از زایمان رخ دهد. که از شایعترین عارضه های این دوران محسوب می شود.

از علل افسردگی مادران شامل عوامل ژنتیکی، محیطی، اجتماعی، روانشناختی و بیولوژیکی است.

 بعضی بررسی ها در کشورهای توسعه یافته  شیوع آن را ۱۱٪ برای افسردگی جزئی در دوران بارداری و ۱۳٪ بعد از زایمان گزارش کرده اند.

همچنین سطوح مختلف افسردگی مادران در افراد کم درآمد و کشورهای با درآمد پایین تا متوسط به مراتب بالاتر از کشورهای با درآمد بالا است.

تصور می شود که از دلایل آن فقر، نابرابری جنسیتی، اضطراب و بی ثباتی خانوادگی و یا سایر دلایل اجتماعی باشد.

در کشورهای با درآمد متوسط، شیوع علائم افسردگی ۱۶٪ در دوران پیش از زایمان (از سیزده مطالعه) و۲۰٪ در دوره پس از زایمان (از سی و چهار مطالعه) گزارش شده است.

عوارض افسردگی مادران

افسردگی مادران می تواند عوارض جدی و بلند مدتی هم برای مادر و هم برای نوزاد داشته باشد.

عوارض آن برای مادر عبارتند از: خود مراقبتی ضعیف، عدم توجه به سلامت خود و در نتیجه عوارض متعدد ناشی از آن.

در حالی که برای کودکان، سوء تغذیه، آسیبهای فیزیکی و شناختی  ناشی از ارتباط کم مادر با نوزاد و کاهش شیر، اختلال خواب و افزایش بیماری های مختلف  گزارش شده است.

با وجود این، استراتژی های مربوط به کنترل افسردگی مادران کم است و بیشتر تمرکز به درمان دارویی است تا پیشگیری.

ارتباط تغذیه و افسرگی

بین مواد مغذی مختلف از رژیم غذایی  و افسردگی ارتباط وجود دارد.

مواد مغذی و یا ترکیبات حاصل از این مواد مغذی، برای تولید انتقال دهنده های عصبی خیلی ضروری هستند، همچنین چندین نقش بیوشیمیایی مواد مغذی در سیستم عصبی کشف شده است.

در دوران بارداری و شیردهی، بدن مادر به مواد مغذی نیاز بیشتری دارد، بنابراین احتمال کمبود مواد مغذی بیشتر می شود، واین کمبود به نوبه خود، ممکن است به افزایش خطر ابتلا به افسردگی کمک کند.

تغییرات هورمونی  در بدن در دوران بارداری و شیردهی، از طریق تغییر سطح مواد مغذی و نیز تغییر شیوه زندگی در این دوران با تغییر دررژیم غذایی، خطر کمبود مواد مغذی و ایجاد افسردگی را بیشتر میکند.

علاوه بر این، ناکافی بودن مواد مغذی در زنان باردار با رژیم معمولی، ممکن است بسیار شایع تر از چیزی باشد که پژوهشگران و پزشکان فکر می کنند.

مطالعات در این زمینه

ارتباط دریافت مواد مغذی و کیفیت رژیم غذایی با بروز افسرگی در جامعه عمومی اثبات شده است.

در مورد افسردگی مادران، اگرچه ارتباط کمبود مواد مغذی با افسردگی در تمام مطالعات انجام شده تا بحال، دیده نشده است؛ اما بیشتر مطالعات این ارتباط را گزارش کرده اند. به عنوان مثال در یک مرور اخیر بر روی مطالعات صورت گرفته:

از ۲۴ مطالعه بررسی شده:

در ۱۴  مطالعه،  مواد مغذی اثر محافظتی در برابر افسردگی داشتند. مواد مغذی مرتبط شامل اسید فولیک ، ویتامین  دی، آهن، سلنیوم، روی، و اسیدهای چرب امگا ۳ بودند که باعث کاهش افسردگی شدند.

در دو مطالعه دیگر برعکس افزایش دریافت مواد مغذی با افزایش خطر افسردگی مربوط بوده است.

و در هشت مطالعه باقی مانده، هیچ ارتباط دیده نشد.

تاثیر مواد مغذی و کمبود آن در سیستم عصبی:

-ویتامین B-1 (تیامین)، باعث تسهیل استفاده از گلوکز برای تولید انرژی می شود. کمبود آن باعث

تغییرات عصبی، از جمله سردرگمی، بی تفاوتی کاهش حافظه کوتاه مدت و تحریک پذیری می شود.

در حیوانات آزمایشگاهی باعث، مرگ نورونها در تالاموس می شود.

-ویتامین B-6، در سنتز واسطه های شیمیایی نقش دارد. کمبود آن باعث ضعف، تحریک پذیری و افسردگی می شود.

-ویتامین B-12، با فولات در متیونین-سنتاز برای تبدیل هوموسیستئین به متیونین،و برای سنتز نوکلئوتید و متیلاسیون  ضروری است. کمبود آن باعث اختلالات عصبی، اختلالات روانی، تغییرات هماتولوژیک (خونی)؛ از دست دادن حافظه، درد، احساسات غیرطبیعی اندام ها،

-اسید فولیک،  در متابولیسم متیونین-هموسیستئین نقش دارد. کمبود آن باعث  نقص لوله عصبی و کم خونی مگالوبلاستیک بااثر بر خلق و خو می شود.

-ویتامین D، از نورون های هیپوکامپ محافظت می کند و در انتقال گلوکز به مغز نقش دارد. کمبود آن باعث تغییرات عصبی می شود.

-ید، در تولیدهورمون های تیروئیدی نقش دارد ، در بیان ژن سایر هورمون ها و فاکتورهای  رشد  اثر دارد. کمبود آن در کودکان متولد شده در مادران با کمبود ید در دوران بارداری با کاهش IQ؛ کرتینیسم، عقب ماندگی ذهنی همراه است ؛همچنین باعث افسردگی وابسته به کم کاری تیروئید می شود.

-آهن، در ملاتونین و متابولیسم لیپید؛ انتقال دهنده های عصبی، تولید انرژی و ساخت DNA، کمبود آن باعث کاهش یادگیری و حافظه، اختلالات رفتاری ؛ اختلال در  شناخت و خلق و خو می شود.

-سلنیوم، در مولکول سلنوپروتئین گلوتاتیون پراکسیداز وجود دارد، که نقش مهمی در مکانیسم های آنتی اکسیدانی دارد ، مورد نیاز برای سنتز و متابولیسم هورمون های تیروئیدی است. کمبود آن باعث تغییر و اختلال در خلق و خو می شود.

-روی، در ساخت DNA و پروتئین نقش دارد. کمبود آن باعث کاهش یادگیری و کاهش پاسخ به محرک ها می شود.

-اسیدهای چرب اشباع امگا ۳، در غشای سلولی، و ارتباطات سلول به سلول وانتقال سیگنال نقش دارند. کمبود آن باعث اختلال بینایی، شنوایی، عملکرد بویایی، کاهش بازسازی غشا، در نتیجه باعث اختلال در خلق و خو، افسردگی و زوال عقل می شود.

علاوه بر مواد مغذی؛ کیفیت رژیم غذایی نیز می تواند در افسردگی نقش داشته باشد همانگونه که در جمعیت عمومی مصرف بیشتر میوه، سبزی و ماهی با کاهش افسرگی همراه است.

خلاصه

درک نقش تغذیه در افسردگی و بهبود تغذیه در دوران بارداری و شیردهی، می تواند به پیشگیری و کاهش نیاز به درمان و دارو و از سوئی دیگر کاهش دیگر نتایج نامطلوب سلامتی ناشی از تغذیه نامناسب کمک کند.

بنابراین توصیه می شود؛ در این دوران، که مهمترین دوران زندگی انسان محسوب می شود، از یک رژیم غذایی مناسب و اصولی بر اساس آخرین  توصیه های جهانی زیر نظر متخصص تغذیه، تبعیت شود.

منبع

Sparling TM, et al,. Nutrients and perinatal depression: a systematic review. Journal of nutritional science. 2017

Leung BM, Kaplan BJ. Perinatal depression: prevalence, risks, and the nutrition link—a review of the literature. Journal of the American Dietetic Association. 2009

در سایت آر دایت رژیم غذایی توسط متخصص تغذیه ارائه می شود. لطفاً جهت اطلاع از شرایط رژیم، کلیک نمایید…

در صورتی که هر گونه سوالی دارید می توانید از طریق تلگرام، اینستاگرام یا واتساپ با ما در تماس باشید و یا درخواست مشاوره رایگان دهید.