اهمیت تغذیه در بارداری

اهمیت تغذیه در بارداری

دوران بارداری مهمترین دوران زندگی است که نقش تغذیه در سلامت و پیشگیرى از عوارض و بیماریهای مختلف مادر و کودک بخوبى مشخص شده است.

در واقع رژیم غذایى مادر منشأ مواد مغذی مورد نیاز جنین است. غذایی که مادر مصرف می کند به طور مداوم و منظم نیازهاى مادر و جنین را تأمین می کند.

چگونه نوع تغذیه مادر ژنتیک جنین را برای تمام عمر تغییر می دهد.

ژنتیک جنینی که طی دوره ۹ماهه بارداری تشکیل می‌شود و رشد می‌کند کاملاً مشابه نوزاد متولد شده نخواهد بود. این امر اثر متیلاسیون DNA جنین، در اثر رژیم غذایی مادر که بعنوان اپی ژنتیک خوانده می شود نشان می دهد.

اثرات اپی ژنتیک در برگیرنده مکانیسم‌های است که رونویسی dna را در بافت های مختلف در زمان های مختلف بدون تغییر در توالی ژن اصلی دستخوش تغییر می‌کند متأسفانه تغییرات زیستی در اوایل بارداری بدون امکانات متنوعی سختی قابل رویت است.

نظریه بارکر

اولین بار پروفسور دیوید بارکر این تئوری را طرح نمود که یک رابطه مستقیم بین تغذیه دوران بارداری و بیماری های قلبی عروقی در سنین بزرگسالی وجود دارد و احتمالاً زمینه ی ابتلا به برخی از بیماری های بزرگسالی در داخل رحم برنامه ریزی شده و پاسخی به سوتغذیه جنین است.

اگرچه بدلیل اینکه بیماری قلبی به طور عمده توسط شیوه زندگی و عوامل ژنتیکی تعیین میشود، یافته های او با انتقاد همراه شد، اما سایر تحقیقات در جمعیتهای گوناگون از نظریه او حمایت کردند.

در واقع رویدادهایی که در اوایل زندگی ما اتفاق می افتد، چه در رحم و بعد از تولد، می توانند رشد ما را شکل دهند و تعیین کنند که چگونه به استرس های زیست محیطی و حساسیت به بیماری ها پاسخ دهیم. این بیماریها شامل دیابت، سندرم متابولیک ، بیماری عروق کرونر، فشار خون بالا، اسکیزوفرنی و سایر بیماری های عصبی، و همچنین سرطان و سایر شرایط می باشد.

حتی نشان داده شده است تغذیه مادر در تمام دوران زندگی و سالها قبل از بارداری می توانند بر سلامت نوزاد و زندگی آینده نوزاد او در بزرگسالی نقش داشته باشد.

علم اپی ژنتیک توضیح می دهد که چگونه تغذیه و عوامل دیگر در دوران بارداری می‌توانند به ایجاد تغییراتی در ژن نوزاد منجر شوند بطوری که برسلامتی او در سنین بزرگسالی تاثیرگذار باشد.

اثر تغذیه نامناسب مادر

مشکلات تغذیه‌ای ازجمله کمبود دریافت مواد غذایی و یا مسمومیت‌های غذایی در این دوران می‌توانند در تکامل جنینی اختلال ایجاد کنند.

اثرات تغذیه ضعیف در بارداری برای چندین دهه مادر و نوزاد را متأثر می‌کند، وضعیت تغذیه مادر در درجه اول بر وزن تولد نوزاد اثر دارد.

وزن تولد ارتباط تنگاتنگی با مرگ و میر و بیماری‌های نوزاد دارد. نوزادی که نسبت به سن بارداری کوچک متولد می شود با داشتن اندام های اصلی در ابعاد کوچک شناخته می‌شود و در معرض خطر بالای پرفشاری خون، چاقی، اختلالات یادگیری، مشکلات رفتاری، عدم تحمل گلوکز و بیماری‌های قلبی عروقی همراه می باشد.

 محدودیت‌های غذایی دوران رحمی یا افزایش قند خون ممکن است باعث تغییرات در سطوح هورمون های لپتین و نوروپپتید y شود؛ که احتمالاً در آینده عوارض متابولیکی را به دنبال دارد.

 نوزادانی که با وزن بالا متولد می شوند معمولاً در زمان تولد دچار افزایش قند خون هستند.

 وضعیت ویتامین D قبل از لقاح ۳ درصد از ژنوم انسانی که شامل سلامت استخوان است را در طول زندگی تحت تاثیر قرار می دهد. در واقع وضعیت ویتامین D مادر ممکن است و تکامل اسکلتی نوزاد را تنظیم کند.

 هرگونه شرایط نامناسب مادر در بارداری، جنین را در معرض خطرات زایمان زودرس قرار می دهد. نارس بودن خطرات جدی برای سلامتی دارد.

یک تئوری مطرح در مورد نارس بودن این است که در دوره بارداری دسترسی کافی به مواد مغذی برای رشد و تکامل جنین وجود ندارد. گرسنگی مادر علت تغییرات DNA است که با مواد مغذی گوناگون در اوایل بارداری یا در زمان لقاح تنظیم می شود.

در اوایل دهه ۱۹۰۰ میلادی زنان با وضعیت تغذیه نامناسب نتایج بارداری نامطلوب همراه با خونریزی زمان زایمان، وضع حمل طولانی و نوزادان با وزن کم داشتند. میزان بالای از سقط خود به خودی، مرده زائی، مرگ های بعد تولد، ناهنجاری های مادرزادی در نوزادانی دیده شد که مادران آنها در زمان قحطی باردار شدند و نوزادانی که زنده ماندند کوچک تر بودند واندامهای کوچکتری داشتند.

حتی امروزه سوءتغذیه بدون علامت بالینی ممکن است عملکرد ضعیف دستگاه تناسلی، آمنوره و ناباروری را به دنبال داشته باشد. جنین در حال تکامل قادر به دستیابی به مواد مغذی مورد نیاز از میزبانی (مادر) که خود از نظر تغذیه در تنگنا قرار دارد، نمی باشد.

اختلالات اسکلتی و قابلیتهای ذهنی ممکن است در زمان تولد مشهود نباشد، ولی در مراحل بعدی زندگی وقتی که مراحل مختلف رشد متوقف شده یا تغییر می‌کنند ممکن است نمود یابند.

اختلال کاهش توجه در برخی کودکان ممکن است به علت کمبود ید و ویتامین دی در بارداری مرتبط باشد.

البته پرخوری و چاقی مادران نیز میتواند برای کودک خطرناک باشد  و با افزایش مرده زایی در ارتباط است.

خلاصه

با توجه اهمیت تغذیه در دوران بارداری، هر مادر باردار بایستی در طول دوران باردای حداقل سه بار توسط متخصص تغذیه ویزیت شود. متخصص تغذیه می تواند نیازهای تغذیه ای او و جنین اش را محاسبه و توصیه های تغذیه ای مناسب ارائه دهد. که امر نه تنها برای وزن گیری مناسب مادر و جنین واجب است بلکه در سلامت و پیشگیری از بیماریها و عوارض احتمالی در آینده نیز ضروری خواهد بود.

در سایت آر دایت رژیم غذایی توسط متخصص تغذیه ارائه می شود. لطفاً جهت اطلاع از شرایط رژیم، کلیک نمایید…

در صورتی که هر گونه سوالی دارید می توانید از طریق تلگرام، اینستاگرام یا واتساپ با ما در تماس باشید و یا درخواست مشاوره رایگان دهید.