شب‌کوری یا نیکتالوپی به مشکل قابل‌توجه در دید در شرایط نور کم یا تاریکی اشاره دارد. این حالت به‌خودی‌خود یک بیماری نیست، بلکه نشانه‌ای از سایر شرایط بینایی یا مشکلات سلامتی است [1]. شب‌کوری می‌تواند زندگی روزمره را تحت تأثیر قرار دهد، به‌ویژه هنگام رانندگی در شب یا حرکت در محیط‌های کم‌نور. این مقاله به بررسی 8 دلیل اصلی شب‌کوری، علائم آن، روش‌های تشخیص و گزینه‌های درمانی می‌پردازد و راهکارهایی برای مدیریت این مشکل ارائه می‌دهد.

دلایل شب‌کوریعوامل ایجادکنندهشب‌کوری می‌تواند ناشی از عوامل مختلفی باشد، از کمبود مواد مغذی گرفته تا بیماری‌های چشمی، داروها و پیری. در ادامه، 8 دلیل اصلی شب‌کوری بررسی می‌شوند:1. کمبود ویتامین Aکمبود ویتامین A یکی از علل شایع شب‌کوری است. سلول‌های میله‌ای (rod cells) در شبکیه چشم، که مسئول دید در نور کم هستند، برای عملکرد صحیح به رنگدانه‌ای به نام رودوپسین (rhodopsin) نیاز دارند.

پلک‌هایی که دارای چین قوسی‌شکل قابل مشاهده در پلک بالایی هستند، به‌عنوان پلک دوتایی شناخته می‌شوند، در حالی‌که پلک‌هایی بدون این چین، پلک‌های تک‌لایه یا مونولید نام دارند. احتمال داشتن پلک دوتایی عمدتاً به عوامل ژنتیکی بستگی دارد. ¹ پلک دوتایی دارای چین قوسی‌شکلی در پلک فوقانی است که آن را از پلک‌های بدون چین متمایز می‌کند. این ویژگی ظاهری باعث می‌شود که چشم‌ها بازتر، بزرگ‌تر و از نظر احساسی بیان‌گرتر به‌نظر برسند.

چگونه تشخیص دهیم که پلک دوتایی داریم؟ اصطلاح “پلک دوتایی” به وجود چین قوسی‌شکلی در پلک بالایی اشاره دارد که به آن چین سوپراتارسال یا چین پلکی نیز گفته می‌شود و بین ابروها و مژه‌ها قرار دارد. ² این چین ظاهری باعث می‌شود که پلک به‌صورت دو بخش مجزا دیده شود؛ این چین ممکن است واضح و مشخص یا بسیار نامحسوس باشد. پلک دوتایی معمولاً چشم‌ها را بازتر و زنده‌تر نشان می‌دهد، در حالی‌که عدم وجود این چین به معنی داشتن پلک تک‌لایه یا مونولید است.

اگرچه معمولاً تصور می‌شود که نابینایی به معنای از دست‌دادن کامل بینایی است، اما در واقع این وضعیت دارای طیف گسترده‌ای از درجات کاهش بینایی است که بسته به شدت، نوع و مدت زمان از دست دادن بینایی، تجربه فرد نابینا متفاوت خواهد بود. در علم بینایی‌سنجی، نابینایی به‌عنوان اختلالی تعریف می‌شود که باعث کاهش عملکرد بینایی تا حدی می‌شود که انجام فعالیت‌های روزمره بدون کمک دیگران یا ابزارهای کمکی بسیار دشوار یا غیرممکن باشد. نابینایی کامل نابینایی کامل به حالتی اطلاق می‌شود که فرد هیچ چیزی نمی‌بیند و هیچ درکی از نور ندارد. برخلاف تصور عمومی، نابینایان مطلق “سیاهی” نمی‌بینند، بلکه هیچ تجربه بصری‌ای، حتی تاریکی، ندارند.

این نوع نابینایی در اصطلاح پزشکی “عدم درک نور” یا “NLP” نامیده می‌شود که تنها حدود ۱۵٪ از افراد مبتلا به اختلالات چشمی را شامل می‌شود. ¹²³ نابینایی همراه با درک نور در این سطح از نابینایی، فرد تنها می‌تواند تشخیص دهد که منبعی از نور وجود دارد، اما قادر به تشخیص رنگ یا الگوهای نوری نیست. به عنوان مثال، فرد می‌تواند بفهمد که چراغ اتاق روشن است یا خیر، یا نور خورشید، فلش دوربین یا مانیتور رایانه را احساس کند. ² اگرچه این توانایی بسیار محدود است، اما در زندگی روزمره می‌تواند کمک بزرگی به جهت‌یابی و تفکیک موقعیت‌های نوری مختلف کند، به‌ویژه در فضاهای داخلی.