آزمایش LDH یا لاکتات دهیدروژناز یک آزمایش خون است که در برخی بیماران مبتلا به ملانوما، به‌ویژه در مراحل پیشرفته بیماری، برای ارزیابی وضعیت بیماری و پیش‌آگهی مورد استفاده قرار می‌گیرد. LDH آنزیمی است که در بسیاری از بافت‌های بدن وجود دارد. افزایش سطح آن معمولاً نشان‌دهنده نوعی آسیب یا تخریب سلولی است، اما علت آن را مشخص نمی‌کند. به همین دلیل، بالا بودن LDH به‌تنهایی نه به معنی ابتلا به سرطان است و نه ثابت می‌کند که ملانوما به سایر اندام‌ها گسترش یافته است.

اهمیت اصلی این آزمایش در ملانوما، بیشتر به مرحله‌بندی بیماری پیشرفته، ارزیابی پیش‌آگهی و پیگیری پاسخ به درمان مربوط می‌شود. LDH چیست؟ LDH یا لاکتات دهیدروژناز آنزیمی است که در فرایندهای تولید انرژی سلولی نقش دارد و تبدیل پیرووات به لاکتات را تسهیل می‌کند. این آنزیم در اندام‌ها و بافت‌های مختلفی از جمله: کبد قلب کلیه‌ها عضلات مغز ریه‌ها وجود دارد.

آزمایش خون CA 15-3 یکی از آزمایش‌های نشانگر توموری است که بیشتر برای پیگیری سرطان پستان پیشرفته و بررسی پاسخ به درمان استفاده می‌شود. افزایش این نشانگر می‌تواند با پیشرفت سرطان همراه باشد، اما به‌تنهایی نمی‌تواند وجود سرطان یا عود آن را تشخیص دهد. CA 15-3 ممکن است در برخی بیماری‌های غیرسرطانی و همچنین سرطان‌های دیگر نیز افزایش پیدا کند؛ بنابراین تفسیر آن باید در کنار معاینه، تصویربرداری و سایر آزمایش‌ها انجام شود. این آزمایش به‌ویژه در سرطان پستان مرحله چهارم یا مواردی که بیماری به سایر قسمت‌های بدن گسترش یافته است، می‌تواند برای پایش روند بیماری مفید باشد.

نکته مهم: بالا بودن CA 15-3 به‌تنهایی به معنای وجود سرطان یا پیشرفت قطعی بیماری نیست و طبیعی بودن آن نیز سرطان پستان را به‌طور کامل رد نمی‌کند. آزمایش CA 15-3 برای چه منظوری انجام می‌شود؟ CA 15-3 نوعی آنتی‌ژن است که معمولاً در بافت پستان وجود دارد و می‌توان آن را به‌عنوان یکی از ویژگی‌های شیمیایی سلول‌ها در نظر گرفت. خود این آنتی‌ژن عامل ایجاد سرطان نیست، اما در برخی بیماران با افزایش تعداد سلول‌های سرطانی، مقدار CA 15-3 خون نیز افزایش پیدا می‌کند.

آزمایش ApoB؛ آیا از LDL برای سنجش خطر قلبی بهتر است؟ کلسترول بالا یکی از عوامل مهم افزایش خطر بیماری‌های قلبی‌عروقی، از جمله حمله قلبی و سکته مغزی است، اما ارزیابی خطر قلبی فقط با یک عدد از آزمایش چربی خون همیشه کافی نیست. در سال‌های اخیر، توجه بیشتری به آپولیپوپروتئین ب یا ApoB شده است؛ شاخصی که در برخی افراد می‌تواند اطلاعات دقیق‌تری درباره تعداد ذرات حامل چربی‌های آتروژنیک و خطر قلبی‌عروقی ارائه کند. اهمیت ApoB از اینجا ناشی می‌شود که آسیب عروقی بیشتر به تعداد ذرات بالقوه آترژن مربوط است تا صرفاً مقدار کلسترولی که داخل این ذرات وجود دارد.

بنابراین ممکن است فردی LDL نسبتاً مناسبی داشته باشد، اما تعداد ذرات حاوی ApoB در خون او همچنان بالا باشد و ارزیابی خطر با ApoB اطلاعات بیشتری در اختیار پزشک قرار دهد. ApoB دقیقاً چیست و چه چیزی را اندازه می‌گیرد؟ ApoB یک پروتئین ساختاری است که روی سطح بسیاری از ذرات حامل چربی در خون قرار دارد؛ از جمله ذرات LDL، لیپوپروتئین با چگالی بسیار پایین و بقایای برخی لیپوپروتئین‌ها. هر ذره آترژنیک معمولاً یک مولکول ApoB دارد، بنابراین اندازه‌گیری ApoB می‌تواند به‌طور غیرمستقیم تصویری از تعداد این ذرات در گردش خون ارائه کند.