تعریف اختلال مصرف مواد اختلال مصرف مواد (Substance Use Disorder یا SUD) یک بیماری پزشکی و روانی است که بر مغز و رفتار فرد اثر می‌گذارد و باعث می‌شود کنترل مصرف موادی مانند الکل، داروها یا مواد مخدر برای فرد دشوار شود—even زمانی که مصرف این مواد پیامدهای منفی بر سلامت، روابط و زندگی شخصی او دارد. Galina Zhigalova / Getty Images اختلال مصرف مواد هم یک بیماری پزشکی است و هم یک وضعیت روان‌پزشکی. یادداشتی درباره واژگان اصطلاح “اختلال مصرف مواد” در جامعه پزشکی به عنوان زبان مبتنی بر انسان‌محوری (person-first language) به‌کار می‌رود؛ این نوع زبان به جدا کردن فرد از بیماری کمک می‌کند. مثلاً به جای گفتن “او یک معتاد است”، گفته می‌شود: “او با اختلال مصرف مواد زندگی می‌کند”.

این نوع بیان به کاهش برچسب‌زنی (استیگما) و قضاوت‌های اجتماعی کمک می‌کند. علائم و نشانه‌های اختلال مصرف مواد علائم رفتاری وابستگی به مواد می‌تواند رفتار فرد را به شکل قابل‌توجهی تحت‌تأثیر قرار دهد. برخی از نشانه‌های رفتاری عبارت‌اند از: واکنش دفاعی هنگام مواجهه با پرسش درباره مصرف مواد پنهان‌کاری در مصرف مواد ادامه مصرف با وجود پیامدهای منفی برای سلامتی، روابط یا کار و تحصیل عدم توانایی در کنترل مصرف بهانه‌تراشی درباره مصرف مواد نیاز به مصرف روزانه یا منظم برای عملکرد عادی تلاش ناموفق برای ترک مصرف در موقعیت‌های خطرناک (مثلاً هنگام رانندگی یا مراقبت از کودک) مصرف در تنهایی همچنین تغییرات رفتاری دیگر در زندگی روزمره و روابط اجتماعی فرد ممکن است شامل موارد زیر باشد: تغییر مکرر دوستان کاهش یا افزایش غیرعادی اشتها کاهش بهداشت شخصی (مانند لباس‌های کثیف، مسواک نزدن، حمام نکردن) از دست دادن علاقه به فعالیت‌های موردعلاقه غیبت از قرارهای مهم یا عدم حضور در مدرسه/کار مشکلات در روابط دوستانه، عاطفی یا خانوادگی خوابیدن در ساعات غیرمعمول صحبت کردن سریع و بی‌ربط گوشه‌گیری و تنهایی علائم فیزیکی مصرف مواد می‌تواند عملکرد مغز را تغییر داده و علائم زیر را ایجاد کند: اختلال در کنترل: اشتیاق یا وسوسه شدید برای مصرف تحمل (Tolerance): نیاز به مقدار بیشتر برای رسیدن به همان تأثیر ترک (Withdrawal): بروز علائم ناراحت‌کننده یا خطرناک در صورت قطع مصرف علائم فیزیکی وابسته به نوع ماده مصرفی ممکن است متفاوت باشند، اما علائم شایع شامل موارد زیر هستند: بوی بد دهان قرمزی چشم‌ها خونریزی بینی کبودی اسهال یا یبوست حالت تهوع تغییر اندازه مردمک چشم‌ها (بزرگ‌تر یا کوچک‌تر از حد معمول) تعریق لرزش یا حرکات غیرعادی افزایش یا کاهش وزن علائم روانی و عاطفی اختلال مصرف مواد می‌تواند بر وضعیت عاطفی و روانی فرد نیز تأثیر بگذارد. برخی نشانه‌های روانی عبارت‌اند از: خشم ناگهانی خلق پایین یا افسرده سردرگمی اختلال در تمرکز خستگی شدید احساس سرخوشی (یوفوریا) حالت دفاعی یا پرخاشگری بدبینی یا پارانویید نوسانات شدید خلقی احساس غم و ناراحتی شرایط هم‌زمان اختلال مصرف مواد اغلب با سایر بیماری‌های روانی همراه است.