در سال‌های اخیر برخی پژوهش‌ها نشان داده‌اند که استفاده از فیلترهای هوای HEPA ممکن است علاوه بر بهبود کیفیت هوا، روی عملکرد شناختی نیز تأثیر مثبت داشته باشد. عملکرد شناختی شامل توانایی‌هایی مانند تمرکز، حافظه و سرعت پردازش اطلاعات است. از نظر علمی، ارتباط بین کیفیت هوا و عملکرد مغز به این دلیل اهمیت دارد که مغز نسبت به آلودگی‌های محیطی بسیار حساس است و تغییر در سطح اکسیژن و ذرات معلق می‌تواند روی عملکرد آن اثر بگذارد. نتایج تحقیقات درباره فیلتر هوا و عملکرد مغز یک مطالعه جدید روی بزرگسالان نشان داده است که استفاده از فیلتر هوای HEPA در محیط خانه به مدت یک ماه ممکن است باعث بهبود عملکرد شناختی در افراد بالای ۴۰ سال شود.

در این تحقیق، شرکت‌کنندگان در معرض آلودگی ناشی از ترافیک شهری قرار داشتند و در دوره‌های مختلف از دستگاه تصفیه هوا و همچنین دستگاه‌های کنترل استفاده کردند. نتایج نشان داد که پس از استفاده از فیلتر واقعی، نمرات آزمون‌های شناختی در افراد بالای ۴۰ سال حدود ۱۲ درصد بهبود یافته است. با این حال، در افراد زیر ۴۰ سال چنین بهبودی مشاهده نشد که نشان می‌دهد سن ممکن است در حساسیت به آلودگی هوا نقش داشته باشد. از نظر علمی، این نتایج هنوز قطعی نیستند و ممکن است تحت تأثیر عوامل آزمایشی مانند تکرار آزمون یا ترتیب استفاده از دستگاه‌ها قرار گرفته باشند.