آپنه خواب، بهویژه آپنه انسدادی خواب (Obstructive Sleep Apnea)، زمانی رخ میدهد که راه هوایی در هنگام خواب باریک یا مسدود شود و تنفس بهطور موقت متوقف گردد. این مشکل میتواند باعث خرخر، وقفههای تنفسی، بیدار شدنهای مکرر شبانه و احساس خستگی در طول روز شود. در ادامه چهار علت رایج آپنه خواب را بررسی میکنیم: ۱. راه هوایی باریک یا مستعد انسداد شایعترین علت آپنه خواب، باریک یا قابلفروپاشی بودن راه هوایی فوقانی است. میتوان آن را مانند نوشیدن از یک نی نیمهمسدود تصور کرد؛ عبور هوا دشوار میشود و گاهی کاملاً متوقف میشود. عواملی که میتوانند باعث تنگی راه هوایی شوند عبارتاند از: تجمع چربی در ناحیه گردن که از بیرون به راه هوایی فشار میآورد بزرگ بودن...
آپنه
چگونه بازنشستگی میتواند خواب را مختل و بیخوابی ایجاد کند؟
تغییرات سبک زندگی در بازنشستگی چگونه خواب را تحت تأثیر قرار میدهند؟ بازنشستگی برای بسیاری از افراد دورهای مطلوب و همراه با آزادی بیشتر است، اما تغییر ناگهانی در برنامه روزانه میتواند ریتم خواب و بیداری را نیز تحت تأثیر قرار دهد. حذف برنامه کاری منظم، کاهش فعالیت بدنی و اجتماعی و تغییر ساعت بیدار شدن از عواملی هستند که ممکن است کیفیت خواب را کاهش داده و احتمال بیخوابی را افزایش دهند. در دوران اشتغال، ساعت مشخص شروع کار معمولاً فرد را مجبور میکند هر روز تقریباً در زمان ثابتی از خواب بیدار شود.
این نظم به تنظیم ریتم شبانهروزی کمک میکند، اما پس از بازنشستگی ممکن است فرد ساعت زنگدار را کنار بگذارد و هر روز در زمان متفاوتی از خواب بیدار شود. چرا خوابیدن بیشتر میتواند بیخوابی را بدتر کند؟ یکی از اشتباهات رایج در مواجهه با خواب نامناسب، ماندن طولانیتر در تخت برای جبران کمبود خواب است. در حالی که ممکن است تصور شود زمان بیشتر در تخت به معنای خواب بیشتر است، این کار میتواند فشار خواب را کاهش دهد و خواب شب بعد را دشوارتر کند.
آپنه خواب چگونه هورمونها و قند خون را مختل میکند؟
آپنه انسدادی خواب فقط باعث اختلال در خواب شبانه نمیشود، بلکه میتواند مجموعهای از تغییرات هورمونی و متابولیکی را در بدن ایجاد کند. کاهش مکرر اکسیژن، فعال شدن پاسخ استرس، اختلال در عملکرد انسولین و تغییر هورمونهای مرتبط با اشتها و سوختوساز، همگی میتوانند کنترل قند خون، وزن بدن و حتی عملکرد جنسی را تحت تأثیر قرار دهند. این اختلال بهویژه در افرادی که دیابت نوع ۲ یا اضافهوزن دارند اهمیت بیشتری پیدا میکند، زیرا رابطه میان چاقی، مقاومت به انسولین و آپنه انسدادی خواب دوطرفه است. شناخت این ارتباط میتواند به تشخیص بهتر علت برخی مشکلات متابولیکی و انتخاب درمان مناسب کمک کند.
آپنه انسدادی خواب چگونه قند خون را افزایش میدهد؟ بسیاری از افراد مبتلا به آپنه انسدادی خواب، بهویژه کسانی که دیابت نوع ۲ دارند، ممکن است با وجود مصرف دارو همچنان قند خون یا میانگین سهماهه قند خون بالایی داشته باشند. دیابت میتواند احتمال ابتلا به آپنه خواب را افزایش دهد و از طرف دیگر، آپنه خواب نیز میتواند کنترل قند خون را دشوارتر کند. در هنگام وقفههای تنفسی، اکسیژن خون کاهش پیدا میکند و بدن وارد وضعیت هشدار یا همان پاسخ «مبارزه یا گریز» میشود.
درمان خانگی خروپف واقعاً جواب میدهد؟
پاسخ سریع: روشهای خانگی مانند تغییر وضعیت خواب، کاهش وزن و اسپری بینی برای خروپف خفیف تا متوسط میتوانند مؤثر باشند. اما اگر خروپف با توقف تنفس، خستگی روزانه یا خوابآلودگی شدید همراه باشد، احتمالاً ریشه در آپنه خواب دارد و نیاز به درمان خروپف تخصصی است. قبل از هر چیز، امتحان روشهای خانگی منطقی است؛ اما مرز بین «هنوز زوده» و «باید بریم دکتر» کجاست؟ بسیاری از افراد ماهها یا حتی سالها با روشهای خانگی مختلف دستوپنجه نرم میکنند، بدون آنکه بدانند از چه زمانی این روشها دیگر کافی نیستند و باید سراغ ارزیابی تخصصی رفت.
روشهای خانگی رایج برای کاهش خروپف پیش از پرداختن به اینکه چرا برخی روشها جواب نمیدهند، لازم است بدانیم رایجترین راهکارهای خانگی کداماند و هرکدام دقیقاً چه مکانیسمی دارند. تغییر وضعیت خواب خوابیدن به پشت باعث میشود زبان و بافتهای نرم کام به سمت عقب حلق سقوط کنند و راه هوایی را تنگتر کنند. تغییر وضعیت به پهلو، این افت را کاهش میدهد و در بسیاری از افراد با خروپف خفیف تا متوسط، بهبود محسوسی ایجاد میکند. برخی افراد برای حفظ این وضعیت در طول شب از بالشهای مخصوص یا حتی دوختن یک توپ کوچک به پشت لباس خواب استفاده میکنند تا از خوابیدن به پشت جلوگیری شود.
