آسم ناشی از ورزش که از نظر پزشکی به آن تنگی برونش ناشی از ورزش (exercise-induced bronchoconstriction) گفته میشود، وضعیتی است که در آن فعالیت فیزیکی باعث بروز علائمی مشابه آسم میشود. این وضعیت تقریباً ۹۰٪ از افراد مبتلا به آسم و تا ۲۰٪ از جمعیت عمومی را تحت تأثیر قرار میدهد. این حالت بیشتر در کودکان، ورزشکاران حرفهای و افرادی که در مناطق آلوده زندگی میکنند، دیده میشود. گرچه این بیماری ممکن است در هنگام ورزش باعث دشواری در تنفس شود، اما اکثر افراد با درمان مناسب میتوانند فعالیت فیزیکی خود را حفظ کنند. استفاده از داروها و رعایت برخی اقدامات پیش از ورزش میتواند به کنترل علائم کمک کند. نشانهها نشانههای آسم ناشی از ورزش معمولاً ظرف چند...
آسم
درمان آسم؛ از کنترل محرکها تا داروهای استنشاقی و درمانهای تخصصی
آسم یک بیماری مزمن و پیچیده دستگاه تنفسی است که شدت و الگوی علائم آن در افراد مختلف متفاوت است. در این بیماری، راههای هوایی در پاسخ به برخی محرکها دچار تنگی، التهاب و افزایش تولید مخاط میشوند و در نتیجه علائمی مانند خسخس سینه، سرفه، احساس فشار در قفسه سینه و تنگی نفس ایجاد میشود. اگرچه آسم در حال حاضر درمان قطعی ندارد، میتوان آن را در بسیاری از افراد بهخوبی کنترل کرد. هدف درمان، کاهش علائم، پیشگیری از حملات، حفظ عملکرد ریه و کاهش نیاز به مراجعه اورژانسی است.
انتخاب درمان به شدت بیماری، الگوی علائم، محرکها، بیماریهای همراه و پاسخ فرد به دارو بستگی دارد. پایش آسم؛ اولین قدم برای کنترل بهتر شناخت الگوی علائم و محرکهای آسم به اندازه مصرف منظم دارو اهمیت دارد. دو روش مهم برای پایش بیماری عبارتاند از: اندازهگیری حداکثر جریان بازدمی (PEF): با استفاده از دستگاه پیکفلو میتوان سرعت خروج هوا از ریهها را اندازه گرفت. تغییرات قابلتوجه نسبت به مقدار معمول فرد میتواند نشانه بدتر شدن کنترل آسم باشد.
قرار گرفتن در معرض کپک چه تأثیری بر بدن دارد؟
قرار گرفتن در معرض کپک همیشه به معنای بیمار شدن نیست. برخی افراد ممکن است هیچ علامتی نداشته باشند، در حالی که در افراد حساس، تماس یا استنشاق ذرات کپک میتواند علائمی شبیه آلرژی ایجاد کند. در افراد مبتلا به آسم یا کسانی که سیستم ایمنی ضعیفی دارند، این مواجهه گاهی میتواند عوارض جدیتری ایجاد کند. کپکها قارچهایی هستند که در محیطهای مرطوب رشد میکنند و میتوانند هاگهایی را وارد هوای محیط کنند.
شدت واکنش بدن به کپک به عواملی مانند میزان مواجهه، حساسیت فرد و وضعیت سلامت او بستگی دارد. علائم خفیف مواجهه با کپک وقتی هاگهای کپک وارد دستگاه تنفسی میشوند، افراد حساس ممکن است واکنشهایی شبیه آلرژی نشان دهند. علائم احتمالی عبارتاند از: گرفتگی بینی سرفه خسخس سینه قرمزی، سوزش یا اشکریزش چشم بثورات پوستی گلودرد ترشح پشت حلق خارش چشم، گوش، بینی یا دهان تورم اطراف چشمها این علائم بیشتر در افرادی دیده میشوند که نسبت به کپک حساسیت یا واکنشپذیری بیشتری دارند. نکته مهم این است که وجود این علائم بهتنهایی ثابت نمیکند که کپک علت آنها بوده است؛ بسیاری از مشکلات آلرژیک و تنفسی میتوانند علائم مشابهی ایجاد کنند.
واکنش به افزودنیهای غذایی؛ از حساسیت تا عدم تحمل
بسیاری از غذاهای صنعتی حاوی رنگها، نگهدارندهها، شیرینکنندهها، پایدارکنندهها و تقویتکنندههای طعم هستند. در بیشتر افراد، این ترکیبات در مقادیر مجاز مشکلی ایجاد نمیکنند؛ اما در برخی افراد ممکن است مصرف یک افزودنی خاص با علائمی مانند کهیر، خارش، مشکلات گوارشی یا تشدید آسم همراه شود. نکته مهم این است که هر واکنش پس از مصرف یک غذای فرآوریشده الزاماً «آلرژی» به افزودنی نیست. برخی واکنشها ماهیت آلرژیک دارند و برخی دیگر بیشتر به عدم تحمل یا حساسیت مربوط میشوند.
بنابراین، تشخیص دقیق ماده محرک اهمیت زیادی دارد و حذف بیدلیل طیف وسیعی از غذاهای فرآوریشده معمولاً رویکرد مناسبی نیست. افزودنیهای غذایی چه موادی هستند؟ افزودنیهای غذایی برای اهداف مختلفی به محصولات غذایی اضافه میشوند؛ از حفظ ماندگاری و جلوگیری از اکسید شدن چربیها گرفته تا ایجاد رنگ، بهبود بافت یا تقویت طعم. از گروههای مهم میتوان به این موارد اشاره کرد: رنگهای خوراکی: مانند تارترازین، آناتو و کارمین آنتیاکسیدانها: مانند BHA و BHT که از فساد چربیها جلوگیری میکنند امولسیفایرها و پایدارکنندهها: مانند لسیتین و انواع صمغها طعمدهندهها و تقویتکنندههای طعم: از جمله گلوتامات مونو سدیم یا MSG، برخی ادویهها و شیرینکنندهها نگهدارندهها: مانند بنزواتها، نیتریتها و ترکیبات سولفیتی وجود یک افزودنی در فهرست مواد تشکیلدهنده یک محصول بهخودیخود به معنای مضر بودن آن نیست.
