آلزایمر

زوال عقل معمولاً ناگهانی شروع نمی‌شود. در بسیاری از افراد، تغییرات شناختی، رفتاری و خلقی ابتدا بسیار خفیف هستند و ممکن است با افزایش سن یا فراموشی‌های معمول اشتباه گرفته شوند. تفاوت مهم این است که علائم مرتبط با زوال عقل معمولاً به‌تدریج بیشتر می‌شوند و در نهایت می‌توانند توانایی فرد برای انجام فعالیت‌های روزمره را مختل کنند. البته هر فراموشی یا تغییر رفتاری به معنای زوال عقل نیست.

برخی مشکلات پزشکی، داروها، اختلالات خواب، افسردگی، عفونت‌ها و سایر بیماری‌ها نیز می‌توانند علائم مشابه ایجاد کنند. به همین دلیل، تشخیص بر اساس یک علامت منفرد امکان‌پذیر نیست. ۱. فراموش کردن مکرر اطلاعات و اتفاقات اخیر گاهی فراموش کردن یک نام، قرار ملاقات یا محل گذاشتن وسایل می‌تواند طبیعی باشد.

تشخیص بیماری آلزایمر معمولاً با یک آزمایش منفرد انجام نمی‌شود. پزشک ابتدا تغییرات حافظه، تفکر و عملکرد روزمره را بررسی می‌کند و سپس، در صورت نیاز، از آزمون‌های شناختی، آزمایش‌های خون و مایع مغزی‌نخاعی و تصویربرداری مغز کمک می‌گیرد. اهمیت این فرایند فقط در تأیید آلزایمر نیست؛ بلکه باید مشخص شود آیا علت دیگری، از جمله برخی بیماری‌های قابل‌درمان، می‌تواند علائم مشابهی ایجاد کرده باشد. تشخیص آلزایمر از کجا شروع می‌شود؟

اولین مرحله معمولاً گفت‌وگوی دقیق با بیمار و در صورت امکان یکی از اعضای خانواده یا مراقب اوست. پزشک درباره زمان شروع علائم، سرعت پیشرفت آن‌ها، تأثیرشان بر فعالیت‌های روزمره و سابقه پزشکی سؤال می‌کند. علائم احتمالی آلزایمر می‌توانند شامل موارد زیر باشند: فراموش کردن گفت‌وگوها یا اتفاقات اخیر مشکل در تفکر، استدلال و حل مسائل سردرگمی درباره زمان یا مکان دشواری در انجام کارهای آشنا و روزمره مشکل در پیدا کردن کلمات مناسب یا دنبال کردن یک گفت‌وگو تغییرات خلقی مانند اضطراب، تحریک‌پذیری، غمگینی یا ترس تغییر در درک فاصله، شکل یا موقعیت اشیا همچنین پزشک درباره سابقه خانوادگی زوال شناختی، بیماری‌های زمینه‌ای و تمام داروها، مکمل‌ها و فرآورده‌های بدون نسخه سؤال می‌کند؛ زیرا بعضی بیماری‌ها یا داروها می‌توانند بر حافظه و عملکرد شناختی اثر بگذارند. مراحل بیماری آلزایمر بررسی علائم به پزشک کمک می‌کند مرحله بیماری را نیز بهتر مشخص کند.

بیماری آلزایمر هنوز درمانی که بتواند بیماری را به‌طور کامل متوقف یا معکوس کند ندارد، اما این به معنای نبود گزینه درمانی نیست. برخی داروها می‌توانند علائم شناختی را مدیریت کنند و بعضی درمان‌های جدیدتر، در افراد واجد شرایط و در مراحل اولیه بیماری، روند پیشرفت آلزایمر را تا حدی کند می‌کنند. در کنار دارو، فعالیت بدنی، خواب مناسب، تغذیه متعادل، تعامل اجتماعی و مدیریت علائم رفتاری می‌توانند بخش مهمی از مراقبت باشند. بااین‌حال، باید میان درمان‌های اثبات‌شده و روش‌هایی که هنوز شواهد کافی ندارند تفاوت گذاشت.

داروهای مورد استفاده در آلزایمر داروهای مورد استفاده به مرحله بیماری، علائم و شرایط فرد بستگی دارند. برخی برای بهبود یا حفظ موقت عملکرد شناختی و برخی برای مدیریت علائم خاص تجویز می‌شوند. داروهای ضد آمیلوئید دو داروی دونانماب (donanemab) و لکانماب (lecanemab) از درمان‌های جدیدتر آلزایمر هستند که برای برخی افراد مبتلا به مراحل اولیه بیماری مورد استفاده قرار می‌گیرند. این داروها با هدف قرار دادن پروتئین آمیلوئید بتا در مغز طراحی شده‌اند.