ویتامین دی

مطلب برجسته چرا کمبود ویتامین دی در زنان شایع‌تر است؟

نویسنده: دکتر فرزاد روشن ضمیر | تاریخ: ۲ تیر ۱۴۰۵

ویتامین دی یکی از مهم‌ترین مواد مغذی برای سلامت استخوان‌ها، عملکرد سیستم ایمنی و حفظ تعادل بسیاری از فرآیندهای بدن است. با این حال، تحقیقات نشان می‌دهند زنان بیش از مردان در معرض کمبود این ویتامین قرار دارند؛ مشکلی که در صورت تداوم می‌تواند به کاهش تراکم استخوان، پوکی استخوان و افزایش خطر شکستگی منجر شود. متخصصان معتقدند ترکیبی از عوامل هورمونی، تغییرات مرتبط با سن، بارداری، درصد چربی بدن و سبک زندگی باعث می‌شود زنان بیشتر از مردان با کمبود ویتامین دی مواجه شوند. شناخت این عوامل می‌تواند به پیشگیری و تشخیص زودهنگام این کمبود کمک کند. نکات کلیدی زنان بیشتر از مردان در معرض کمبود ویتامین دی قرار دارند. تغییرات هورمونی به‌ویژه در دوران یائسگی نقش مهمی در...

ادامه مطلب

۷ ماده غذایی که می‌توانند فشار خون را تغییر دهند

فشار خون فقط به میزان نمک مصرفی محدود نمی‌شود و الگوی کلی تغذیه می‌تواند نقش مهمی در کنترل آن داشته باشد. دریافت کافی پتاسیم، منیزیم و برخی مواد مغذی در کنار کاهش مصرف نمک و محدود کردن الکل، از راهکارهای مهم برای حمایت از سلامت قلب و عروق محسوب می‌شود. البته اثر هر ماده غذایی به‌تنهایی نباید بیش از حد بزرگ‌نمایی شود؛ آنچه بیشترین اهمیت را دارد، الگوی غذایی پایدار و متعادل است. در ادامه، هفت ماده غذایی یا ترکیب غذایی مهم را بررسی می‌کنیم که می‌توانند بر فشار خون اثر بگذارند.

نمک ارتباط میان مصرف نمک و فشار خون به‌خوبی شناخته شده است، هرچند میزان حساسیت افراد به نمک با یکدیگر متفاوت است. برخی افراد به کاهش مصرف سدیم پاسخ بیشتری می‌دهند و مصرف زیاد نمک در این افراد می‌تواند احتمال ابتلا به فشار خون بالا و بیماری‌های قلبی‌عروقی را افزایش دهد. کاهش مصرف نمک به‌ویژه برای افرادی که فشار خون بالا دارند، می‌تواند به کنترل بهتر فشار خون کمک کند. بخش قابل‌توجهی از سدیم رژیم غذایی نیز نه از نمکدان، بلکه از نان‌های صنعتی، غذاهای آماده، کنسروها، سوسیس و کالباس، تنقلات شور و انواع سس‌ها دریافت می‌شود.

چه مدت ماندن در آفتاب باعث آسیب پوستی می‌شود؟

قرار گرفتن در معرض نور خورشید برای سلامت انسان مزایا و معایبی دارد. نور خورشید می‌تواند به تولید ویتامین دی، بهبود خلق‌وخو و تنظیم خواب کمک کند، اما همین نور حاوی اشعه فرابنفش است که در صورت تماس بیش از حد، به سلول‌های پوست آسیب می‌رساند و خطر پیری زودرس و سرطان پوست را افزایش می‌دهد. بسیاری از افراد تصور می‌کنند آسیب آفتاب فقط زمانی رخ می‌دهد که پوست دچار سوختگی واضح شود، اما فرآیندهای آسیب سلولی می‌توانند خیلی زودتر آغاز شوند. برای بیشتر افراد، بدون استفاده از ضدآفتاب یا سایر روش‌های محافظتی، آسیب ناشی از نور خورشید ممکن است تنها پس از حدود ۱۵ دقیقه قرار گرفتن در معرض آفتاب شروع شود.

البته این زمان برای همه یکسان نیست و عواملی مانند نوع پوست، شدت اشعه فرابنفش، زمان روز، موقعیت جغرافیایی و ارتفاع محل زندگی می‌توانند سرعت آسیب را تغییر دهند. آسیب پوستی ناشی از آفتاب با چه سرعتی شروع می‌شود؟ به‌طور کلی، پوست می‌تواند در مدت کوتاهی پس از تماس بدون محافظت با نور خورشید دچار آسیب شود. حتی مقادیر کمتر از آستانه‌ای که باعث ایجاد آفتاب‌سوختگی می‌شود نیز می‌توانند به ماده ژنتیکی سلول‌های پوست آسیب وارد کنند.

۶ مکملی که همراه ویتامین‌های گروه ب می‌توانند به بهبود خلق‌وخو کمک کنند

سلامت روان و وضعیت خلقی تحت تأثیر عوامل متعددی مانند خواب، فعالیت بدنی، شرایط زندگی، وضعیت هورمونی و دریافت مواد مغذی قرار دارد. در میان ریزمغذی‌ها، ویتامین‌های گروه ب نقش مهمی در عملکرد مغز، تولید انتقال‌دهنده‌های عصبی و حفظ تعادل سیستم عصبی دارند. برخی پژوهش‌ها نشان داده‌اند که ترکیب ویتامین‌های گروه ب با بعضی مکمل‌های دیگر ممکن است در افراد دارای کمبودهای تغذیه‌ای، استرس مزمن یا برخی علائم خلقی، اثرات حمایتی داشته باشد. با این حال، مکمل‌ها جایگزین درمان‌های استاندارد اختلالات خلقی نیستند و اثر آن‌ها در افراد مختلف متفاوت است.

نقش ویتامین‌های گروه ب در تنظیم خلق‌وخو ویتامین‌های گروه ب در بسیاری از فرآیندهای مرتبط با عملکرد مغز نقش دارند. این ویتامین‌ها در تولید انرژی سلول‌های عصبی، ساخت انتقال‌دهنده‌های عصبی و تنظیم مسیرهای متابولیکی مرتبط با عملکرد ذهنی و هیجانی مشارکت می‌کنند. برخی از مهم‌ترین ویتامین‌های گروه ب مرتبط با عملکرد عصبی عبارت‌اند از: ویتامین ب یک (تیامین): مؤثر در تولید انرژی سلول‌های عصبی و عملکرد طبیعی مغز ویتامین ب دو (ریبوفلاوین): نقش در متابولیسم انرژی و محافظت سلولی ویتامین ب سه (نیاسین): مشارکت در تولید انرژی و عملکرد سیستم عصبی ویتامین ب پنج (اسید پانتوتنیک): مورد نیاز برای ساخت برخی ترکیبات حیاتی بدن ویتامین ب شش (پیریدوکسین): نقش مهم در ساخت سروتونین، دوپامین و سایر پیام‌رسان‌های عصبی ویتامین ب نه (فولات): ضروری برای فرآیندهای متابولیکی مغز ویتامین ب دوازده (کوبالامین): مهم برای سلامت سلول‌های عصبی و تولید سلول‌های خونی کمبود برخی از این ویتامین‌ها، به‌ویژه فولات و ویتامین ب دوازده، با افزایش احتمال بروز علائم افسردگی و اختلالات شناختی ارتباط دارد. ویتامین دی؛ مکملی مهم در کنار ویتامین‌های گروه ب ترکیب ویتامین‌های گروه ب با ویتامین دی ممکن است از طریق تأثیر بر مسیرهای عصبی مرتبط با خلق‌وخو، به تنظیم بهتر وضعیت روانی کمک کند.