دکتر فرزاد روشن ضمیر

آناناس میوه‌ای سرشار از ویتامین‌ها، آب و ترکیبات گیاهی مفید است و در مقایسه با بسیاری از میوه‌ها، پتاسیم نسبتاً کمتری دارد. به همین دلیل، برای بسیاری از افراد می‌تواند بخشی از یک رژیم غذایی مناسب برای سلامت کلیه باشد. با این حال، اگر بیماری مزمن کلیه دارید، نمی‌توان درباره مناسب یا نامناسب بودن یک ماده غذایی بدون توجه به آزمایش‌ها، میزان عملکرد کلیه، سطح پتاسیم خون، داروها و سایر شرایط پزشکی تصمیم گرفت. حتی در مورد آناناس نیز مقدار مصرف و شکل مصرف اهمیت دارد.

آناناس چه ارتباطی با سلامت کلیه دارد؟ آناناس به‌طور طبیعی سدیم کمی دارد و در مقایسه با برخی میوه‌ها پتاسیم کمتری تأمین می‌کند. همچنین منبع مناسبی از ویتامین ث، منگنز، فیبر، آب و ترکیبات زیست‌فعال گیاهی است. برای فرد سالم، مصرف متعادل آناناس معمولاً مشکلی برای کلیه‌ها ایجاد نمی‌کند و می‌تواند بخشی از یک الگوی غذایی متنوع و سالم باشد.

با رسیدن پاییز، تنوعی از میوه‌ها و سبزیجات تازه وارد بازار می‌شود که بسیاری از آنها می‌توانند به افزایش دریافت فیبر روزانه کمک کنند. انتخاب محصولات فصل علاوه بر تنوع بخشیدن به رژیم غذایی، در بسیاری از موارد از نظر اقتصادی نیز مقرون‌به‌صرفه‌تر است. فیبر فقط برای پیشگیری از یبوست اهمیت ندارد. دریافت کافی آن می‌تواند به احساس سیری بیشتر، بهبود حساسیت به انسولین و کاهش خطر سرطان روده بزرگ کمک کند.

در ادامه پنج گزینه پرفیبر را بررسی می‌کنیم که می‌توانند در فصل پاییز به رژیم غذایی اضافه شوند. کنگر فرنگی؛ یکی از غنی‌ترین گزینه‌ها از نظر فیبر کنگر فرنگی یا آرتیشو از سبزیجاتی است که مقدار قابل توجهی فیبر دارد، هرچند آماده‌سازی آن ممکن است در ابتدا کمی دشوار به نظر برسد. می‌توان آن را پس از آماده‌سازی در سالاد، غذاهای حاوی غلات، املت، پاستا یا غذاهای تهیه‌شده در فر استفاده کرد. نکته مهم این است که قلب کنگر فرنگی به‌تنهایی ممکن است فیبر کمتری نسبت به بخش‌های خوراکی کنگر کامل داشته باشد؛ بنابراین اگر هدف افزایش دریافت فیبر است، حذف بخش‌های گوشتی قابل مصرف آن منطقی نیست.

اگر کلسترول خون، به‌ویژه کلسترول بد یا LDL، بالا باشد، اصلاح رژیم غذایی یکی از اقدامات مهم برای بهبود وضعیت قلب و عروق است. در میان گزینه‌های مختلف صبحانه، بلغور جو دوسر به دلیل داشتن نوعی فیبر محلول به نام بتاگلوکان می‌تواند انتخاب مناسبی باشد. البته اثر یک ماده غذایی به‌تنهایی تعیین‌کننده نیست. نوع چربی‌های مصرفی، میزان فیبر کل رژیم، وزن بدن، فعالیت بدنی و سایر عادات غذایی نیز در کنترل کلسترول نقش دارند.

چرا جو دوسر برای کاهش کلسترول مفید است؟ مهم‌ترین ویژگی جو دوسر در این زمینه، وجود فیبر محلول، به‌خصوص بتاگلوکان، است. این نوع فیبر در دستگاه گوارش حالت ژله‌ای ایجاد می‌کند و می‌تواند به کاهش جذب کلسترول و افزایش دفع آن از بدن کمک کند. بتاگلوکان موجود در جو دوسر با کاهش کلسترول LDL ارتباط دارد؛ به همین دلیل، اضافه کردن جو دوسر به یک رژیم غذایی مناسب برای قلب می‌تواند بخشی از یک الگوی غذایی کاهش‌دهنده کلسترول باشد.