واحد محتوای علمی rdiet.ir

گاستروپارزی (Gastroparesis) نوعی اختلال حرکتی معده است که باعث تأخیر در تخلیه محتویات معده به روده کوچک می‌شود. در این بیماری، انقباضات عضلات معده به درستی عمل نمی‌کنند یا سرعت حرکت آنها بسیار کاهش می‌یابد. این وضعیت می‌تواند از خفیف تا شدید متغیر باشد؛ در برخی افراد فقط باعث نفخ و تهوع می‌شود، اما در موارد پیشرفته می‌تواند منجر به سوءتغذیه، کم‌آبی بدن، نوسانات قند خون و حتی بستری در بیمارستان شود. یکی از مهم‌ترین روش‌های کنترل گاستروپارزی، اصلاح رژیم غذایی و انجام فعالیت بدنی سبک پس از غذا است.

با انتخاب غذاهای مناسب و رعایت اصول تغذیه‌ای خاص، می‌توان علائم را به شکل مؤثری کاهش داد و کیفیت زندگی را بهبود بخشید. علائم شایع گاستروپارزی افراد مبتلا ممکن است علائم زیر را تجربه کنند: احساس نفخ و پری شکم حتی پس از صرف غذای کم سوزش سر دل (ریفلاکس) تهوع مداوم یا متناوب درد و گرفتگی در ناحیه معده استفراغ مواد غذایی هضم‌نشده تشخیص گاستروپارزی اغلب دشوار است، زیرا علائم آن با بسیاری از بیماری‌های گوارشی دیگر، از جمله ریفلاکس معده، زخم معده یا سندرم روده تحریک‌پذیر (IBS) مشابه است. علل گاستروپارزی علل این بیماری می‌تواند بسیار متنوع باشد. مهم‌ترین آن‌ها عبارت‌اند از: دیابت نوع ۱ و ۲ (به‌ویژه در صورت کنترل نامناسب قند خون) لوپوس و سایر بیماری‌های خودایمنی اعمال جراحی معده یا جراحی چاقی (باریاتریک) که ممکن است به عصب واگ آسیب برسانند عفونت‌های ویروسی و در بسیاری از موارد، گاستروپارزی به صورت ایدیوپاتیک (بدون علت مشخص) رخ می‌دهد.

گاستروپارزی چیست؟ گاستروپارزی یا «فلج معده» نوعی اختلال حرکتی در دستگاه گوارش است که در آن عضلات دیواره معده، که وظیفه‌ی حرکت دادن غذا از معده به روده‌ی کوچک را دارند، به درستی کار نمی‌کنند. در نتیجه، تخلیه‌ی معده کند شده و غذا برای مدت طولانی در معده باقی می‌ماند. این وضعیت باعث بروز علائمی مانند تهوع، استفراغ، احساس پری زودرس، نفخ و نوسانات قند خون می‌شود.

به‌صورت طبیعی، انقباضات منظم عضلات معده (به‌وسیله‌ی عصب واگ یا واگوس کنترل می‌شوند) باعث می‌شود غذای نیمه‌هضم‌شده از معده به دوازدهه منتقل شود. اما در افراد مبتلا به گاستروپارزی، این پیام‌های عصبی یا عملکرد عضلات مختل می‌شود و محتویات معده با تأخیر زیاد به روده می‌رسند. این اختلال در زنان بسیار شایع‌تر از مردان است؛ به‌گونه‌ای که حدود ۴۰ زن در هر ۱۰۰٬۰۰۰ نفر به آن مبتلا می‌شوند، درحالی‌که این رقم در مردان حدود ۱۰ نفر است. با این حال، بسیاری از موارد خفیف بدون تشخیص باقی می‌مانند.