گرفتگی بینی در دوران بارداری یکی از مشکلات شایع اما کمتر شناخته‌شده‌ای است که می‌تواند کیفیت خواب، تنفس و آرامش مادر را تحت تأثیر قرار دهد. بسیاری از زنان باردار بدون ابتلا به سرماخوردگی یا آلرژی، دچار احتقان بینی، آبریزش و دشواری در تنفس می‌شوند. این وضعیت معمولاً خطرناک نیست، اما در برخی موارد می‌تواند آزاردهنده و فرساینده باشد. آشنایی با علت‌های این مشکل و روش‌های ایمن کنترل علائم، به مادران کمک می‌کند دوران بارداری راحت‌تری را تجربه کنند.

رینیت بارداری چیست؟ گرفتگی بینی ناشی از بارداری که «رینیت بارداری» نام دارد، نوعی التهاب و احتقان بینی است که بدون وجود عفونت یا آلرژی ایجاد می‌شود. این مشکل معمولاً حداقل شش هفته ادامه دارد و بیشتر در سه‌ماهه دوم یا سوم بارداری ظاهر می‌شود. پژوهش‌ها نشان می‌دهند حدود ۲۲ تا ۳۲ درصد زنان باردار درجاتی از این مشکل را تجربه می‌کنند.

دوران پس از زایمان که گاهی به‌طور غیررسمی «سه‌ماهه چهارم» نامیده می‌شود، صرفاً به چند هفته ابتدایی بعد از تولد نوزاد محدود نیست. شواهد علمی نشان می‌دهد که بدن مادر ممکن است برای بازگشت کامل به وضعیت پیش از بارداری، به چند ماه و حتی تا یک سال زمان نیاز داشته باشد. در این بازه، تغذیه سالم و کافی نقش کلیدی در ترمیم بافت‌ها، تعادل هورمونی، سطح انرژی، کیفیت خواب و توان مقابله با استرس ایفا می‌کند. اهمیت تغذیه در دوران پس از زایمان تغییرات متابولیکی ناشی از بارداری، از دست دادن خون هنگام زایمان و آغاز شیردهی، نیاز بدن مادر به انرژی و مواد مغذی را به‌طور قابل‌توجهی افزایش می‌دهد.

با این حال، مطالعات نشان می‌دهد که بیش از نیمی از زنان پس از زایمان، انرژی مورد نیاز روزانه خود را به‌طور کامل دریافت نمی‌کنند. کمبود ریزمغذی‌هایی مانند آهن، ویتامین دی و روی در این دوران شایع است و می‌تواند روند بهبود جسمی، وضعیت روحی و حتی سلامت بلندمدت مادر را تحت‌تأثیر قرار دهد. شیردهی فرآیندی پرهزینه از نظر انرژی است و روزانه حدود ۳۳۰ تا ۵۰۰ کیلوکالری انرژی اضافی نیاز دارد. رژیم غذایی متعادل نه‌تنها این نیاز انرژی را تأمین می‌کند، بلکه در ترمیم بافت‌ها، تقویت سیستم ایمنی و بازیابی متابولیک نیز نقش اساسی دارد.