اختلالات خواب از مشکلات شایعی هستند که می‌توانند به‌تدریج کیفیت زندگی، سلامت جسم و تعادل روانی فرد را تحت تأثیر قرار دهند. بسیاری از افراد گمان می‌کنند بی‌خوابی یا خواب‌آلودگی روزانه امری عادی است، در حالی که این نشانه‌ها گاهی زنگ خطری برای یک اختلال جدی‌تر به شمار می‌آیند. شناخت علائم، علل و روش‌های درمان اختلالات خواب، نخستین گام برای بازگشت به خواب سالم و ترمیم‌کننده است. نشانه‌های اصلی اختلال خواب برخی مشکلات خواب ممکن است گذرا باشند، اما تداوم آن‌ها می‌تواند نشانه یک بیماری زمینه‌ای باشد.

آگاهی از این علائم کمک می‌کند تا فرد در زمان مناسب برای بررسی تخصصی اقدام کند. نشانه‌های هشداردهنده اختلال خواب شامل موارد زیر است: بیش از سی دقیقه طول کشیدن زمان به خواب رفتن به‌صورت مداوم احساس خستگی و تحریک‌پذیری دائمی در طول روز، حتی با وجود هفت تا هشت ساعت خواب شبانه بیدار شدن مکرر در طول شب و بیدار ماندن برای مدت طولانی چرت‌های طولانی و مکرر در طول روز دشواری در تمرکز در محل کار یا تحصیل به خواب رفتن در زمان‌های نامناسب، به‌ویژه هنگام نشستن و تماشای تلویزیون یا مطالعه بیدار شدن خیلی زود هنگام صبح خر و پف بلند، صداهای غیرطبیعی تنفس یا نفس‌نفس زدن در خواب احساس اجبار به حرکت دادن پاها یا حس سوزن‌سوزن شدن و مورمور شدن پاها، به‌خصوص هنگام خواب نیاز به مصرف محرک‌هایی مانند کافئین برای بیدار ماندن در طول روز تشخیص اختلالات خواب تشخیص اختلال خواب معمولاً ترکیبی از بررسی‌های فردی و ارزیابی پزشکی است. این فرآیند به شناسایی الگوهای نادرست خواب و عوامل پنهان مؤثر بر آن کمک می‌کند. خودارزیابی و ثبت الگوی خواب ثبت الگوی خواب در یک دفترچه خواب، ابزار بسیار مفیدی برای شناخت مشکل است.

بعضی افراد به‌محض خاموش شدن چراغ‌ها به خواب می‌روند، در حالی که برخی دیگر مدت‌ها به سقف خیره می‌مانند تا بالاخره خوابشان ببرد. هر دو حالت می‌تواند نشانه‌هایی درباره کیفیت خواب شبانه و عادت‌های خواب فرد ارائه دهد. در علم خواب، این فاصله زمانی با اصطلاح «مدت زمان به خواب رفتن» شناخته می‌شود. مدت زمان به خواب رفتن به فاصله بین بیداری کامل تا ورود به خواب گفته می‌شود.

این شاخص ساده می‌تواند اطلاعات مهمی درباره سلامت خواب و سبک زندگی فرد در اختیار ما قرار دهد. بررسی این موضوع کمک می‌کند بفهمیم آیا بدن و ذهن در شرایط مناسبی برای استراحت قرار دارند یا نه. مدت طبیعی به خواب رفتن چقدر است؟ به‌طور متوسط، بیشتر افراد بین ۱۰ تا ۲۰ دقیقه طول می‌کشد تا به خواب بروند.

خواب، برخلاف تصور رایج، فقط یک استراحت ساده برای بدن نیست، بلکه یکی از پایه‌های اساسی سلامت قلب و عروق به شمار می‌رود. شواهد علمی جدید نشان می‌دهد که منظم بودن زمان خواب به اندازه مدت‌زمان خواب اهمیت دارد و بی‌نظمی در الگوی خواب می‌تواند خطر ابتلا به بیماری‌های قلبی را به‌طور قابل‌توجهی افزایش دهد. برای بزرگسالان، خواب شبانه بین هفت تا نه ساعت ضروری است، اما آنچه این اثر محافظتی را کامل می‌کند، ثبات ساعت خواب و بیداری در تمام روزهای هفته است. نکات کلیدی منظم بودن برنامه خواب به اندازه طول خواب شبانه اهمیت دارد.

بی‌نظمی در خواب با افزایش خطر بیماری‌های قلبی ارتباط مستقیم دارد. اختلال در ریتم شبانه‌روزی بدن می‌تواند باعث التهاب و افزایش فشار خون شود. چرا خواب نامنظم خطر بیماری قلبی را افزایش می‌دهد؟ مطالعات اولیه بیشتر روی افرادی تمرکز داشت که به‌صورت شیفت شب کار می‌کردند.