آلزایمر

کافئین یکی از پرمصرف‌ترین ترکیبات محرک در جهان است و بسیاری از افراد برای افزایش هوشیاری و تمرکز به آن متکی هستند. با این حال، مصرف روزانه آن می‌تواند به‌تدریج عملکرد مغز را تغییر دهد و بر خلق، خواب، تمرکز و حتی نیاز بدن به دوز بیشتر اثر بگذارد. در مقادیر متعادل، ممکن است اثرات محافظتی برای مغز در سنین بالاتر داشته باشد، اما مصرف مداوم باعث سازگاری تدریجی سیستم عصبی می‌شود. در ادامه، مهم‌ترین تغییراتی که در مغز رخ می‌دهد بررسی می‌شود.

مهار سیگنال‌های خواب و افزایش هوشیاری کافئین با مهار آدنوزین عمل می‌کند؛ ماده‌ای شیمیایی در مغز که با تجمع تدریجی، پیام خواب‌آلودگی را منتقل می‌کند. با مسدود شدن گیرنده‌های آدنوزین، ترشح دوپامین و آدرنالین افزایش می‌یابد و فرد احساس بیداری و انگیزه بیشتری می‌کند. با این حال، کافئین انرژی واقعی تولید نمی‌کند، بلکه خستگی را پنهان می‌کند. پس از کاهش اثر آن، آدنوزین تجمع‌یافته به‌طور ناگهانی فعال می‌شود و احساس افت انرژی یا مه‌گرفتگی ذهنی ایجاد می‌کند.

یک مطالعه بزرگ جدید که در مجله JAMA منتشر شده، نشان می‌دهد نوشیدن ۲ تا ۳ فنجان قهوه کافئین‌دار یا ۱ تا ۲ فنجان چای کافئین‌دار در روز ممکن است خطر ابتلا به دمانس (زوال عقل) را کاهش داده و روند افت شناختی را کندتر کند. با این حال، پژوهشگران تأکید می‌کنند که این نتایج رابطه علّی را ثابت نمی‌کند؛ یعنی نمی‌توان با قطعیت گفت کافئین مستقیماً باعث کاهش خطر دمانس می‌شود. داده‌های این تحقیق از کجا آمده است؟ این مطالعه داده‌های ۱۳۱٬۸۲۱ نفر را بررسی کرده که در دو پروژه بزرگ و طولانی‌مدت شرکت داشتند: Nurses’ Health Study Health Professionals Follow-Up Study شرکت‌کنندگان طی ۴۳ سال اطلاعات مربوط به رژیم غذایی خود را ارائه داده و تحت آزمون‌های شناختی و ارزیابی دمانس قرار گرفته‌اند.

طولانی بودن مدت پیگیری، این تحقیق را به یکی از معتبرترین مطالعات در این زمینه تبدیل کرده است. نتایج چه بود؟ ☕ قهوه کافئین‌دار افرادی که بیشترین میزان قهوه کافئین‌دار را مصرف می‌کردند: ۱۸٪ خطر کمتر ابتلا به دمانس داشتند افت شناختی ذهنی کمتری گزارش کردند عملکرد بهتری در تست‌های شناختی داشتند بهترین نتیجه در افرادی دیده شد که ۲ تا ۳ فنجان در روز مصرف می‌کردند. جالب اینکه قهوه بدون کافئین چنین اثری نشان نداد.