نوشیدن این تعداد فنجان قهوه یا چای در روز ممکن است خطر زوال عقل را کاهش دهد

یک مطالعه بزرگ جدید که در مجله JAMA منتشر شده، نشان می‌دهد نوشیدن ۲ تا ۳ فنجان قهوه کافئین‌دار یا ۱ تا ۲ فنجان چای کافئین‌دار در روز ممکن است خطر ابتلا به دمانس (زوال عقل) را کاهش داده و روند افت شناختی را کندتر کند.

با این حال، پژوهشگران تأکید می‌کنند که این نتایج رابطه علّی را ثابت نمی‌کند؛ یعنی نمی‌توان با قطعیت گفت کافئین مستقیماً باعث کاهش خطر دمانس می‌شود.

داده‌های این تحقیق از کجا آمده است؟

این مطالعه داده‌های ۱۳۱٬۸۲۱ نفر را بررسی کرده که در دو پروژه بزرگ و طولانی‌مدت شرکت داشتند:

• Nurses’ Health Study
• Health Professionals Follow-Up Study

شرکت‌کنندگان طی ۴۳ سال اطلاعات مربوط به رژیم غذایی خود را ارائه داده و تحت آزمون‌های شناختی و ارزیابی دمانس قرار گرفته‌اند. طولانی بودن مدت پیگیری، این تحقیق را به یکی از معتبرترین مطالعات در این زمینه تبدیل کرده است.

نتایج چه بود؟

☕ قهوه کافئین‌دار

افرادی که بیشترین میزان قهوه کافئین‌دار را مصرف می‌کردند:

• ۱۸٪ خطر کمتر ابتلا به دمانس داشتند
• افت شناختی ذهنی کمتری گزارش کردند
• عملکرد بهتری در تست‌های شناختی داشتند

بهترین نتیجه در افرادی دیده شد که ۲ تا ۳ فنجان در روز مصرف می‌کردند.

جالب اینکه قهوه بدون کافئین چنین اثری نشان نداد.

🍵 چای کافئین‌دار

نوشیدن ۱ تا ۲ فنجان چای در روز با:

• حدود ۱۵٪ کاهش خطر دمانس همراه بود

مصرف بیش از این مقدار، فایده اضافی نشان نداد.

کافئین چگونه ممکن است از مغز محافظت کند؟

متخصصان چند مکانیسم احتمالی را مطرح می‌کنند:

1️⃣ مهار گیرنده‌های آدنوزین

کافئین گیرنده‌های آدنوزین را در مغز مسدود می‌کند. این گیرنده‌ها در التهاب و ارتباط سلول‌های عصبی نقش دارند. مهار آن‌ها ممکن است:

• تجمع آمیلوئید (پروتئینی مرتبط با آلزایمر) را کاهش دهد
• عملکرد حافظه را بهبود بخشد

2️⃣ بهبود سلامت عروقی

کافئین با بهبود عملکرد عروق می‌تواند خطر دمانس عروقی را کاهش دهد.

3️⃣ بهبود حساسیت به انسولین

این موضوع می‌تواند خطر چاقی، دیابت و کلسترول بالا را کاهش دهد؛ همگی از عوامل خطر زوال عقل هستند.

این یافته‌ها برای شما چه معنایی دارد؟

اگر از قبل قهوه یا چای کافئین‌دار می‌نوشید و بدنتان آن را به‌خوبی تحمل می‌کند، مصرف ۱ تا ۳ فنجان در روز می‌تواند بخشی از یک سبک زندگی سالم برای مغز باشد.

اما چند نکته مهم:

• این مطالعه مشاهده‌ای است و رابطه علت و معلولی را ثابت نمی‌کند.
• نوع چای و روش دم‌آوری قهوه بررسی نشده بود.
• کافئین برای برخی افراد می‌تواند باعث عوارضی مانند اضطراب، بی‌خوابی، تپش قلب یا کم‌آبی شود.

اگر مشکلاتی مانند اضطراب، بی‌خوابی یا بیماری قلبی دارید، بهتر است مصرف کافئین خود را با پزشک در میان بگذارید.

جمع‌بندی

🔹 ۲ تا ۳ فنجان قهوه کافئین‌دار در روز با کاهش ۱۸٪ خطر دمانس مرتبط بود.
🔹 ۱ تا ۲ فنجان چای کافئین‌دار با کاهش ۱۵٪ خطر همراه بود.
🔹 قهوه بدون کافئین چنین اثری نشان نداد.
🔹 نتایج امیدوارکننده‌اند اما قطعی نیستند.

در نهایت، نوشیدن متعادل قهوه یا چای می‌تواند در کنار ورزش منظم، تغذیه سالم، خواب کافی و کنترل عوامل خطر متابولیک، به حفظ سلامت مغز کمک کند.