داروهای گروه جیالپی-۱ در سالهای اخیر به یکی از مؤثرترین گزینهها برای مدیریت دیابت نوع دو و کاهش وزن تبدیل شدهاند. این داروها با کاهش اشتها، کند کردن تخلیه معده و افزایش احساس سیری به کنترل بهتر قند خون و کاهش دریافت انرژی کمک میکنند. با وجود اثربخشی بالای این داروها، کاهش اشتها میتواند دریافت برخی مواد مغذی ضروری را با چالش مواجه کند. دو ماده مغذی که در دوران مصرف این داروها اهمیت ویژهای دارند، پروتئین و فیبر هستند. دریافت کافی پروتئین به حفظ توده عضلانی کمک میکند و فیبر نیز میتواند از یبوست، یکی از شایعترین عوارض این داروها، پیشگیری کند. چرا دریافت پروتئین در دوران مصرف جیالپی-۱ اهمیت دارد؟ هنگامی که فرد وزن کم میکند، بخشی از...
GLP-1
نازکشدن مو در سال اول مصرف GLP-1؛ معمولاً موقتی است
داروهای شبه جیالپییک که برای کنترل دیابت و کاهش وزن تجویز میشوند، در ماههای نخست مصرف میتوانند با نازکشدن یا ریزش موی گذرا همراه باشند. شواهد حاصل از بررسی گسترده پروندههای درمانی نشان میدهد این تغییرات اغلب برگشتپذیر هستند و با سازگار شدن بدن، تثبیت وزن و بهبود وضعیت تغذیه، روند ریزش کاهش پیدا میکند. نکات کلیدی برای مخاطب افرادی که داروهای شبه جیالپییک مصرف میکنند، در سال اول درمان بیشتر از دیگران دچار برخی انواع ریزش موی موقتی میشوند. ریزش مو میتواند پیامد کاهش وزن سریع باشد، اما دادهها نشان میدهد خود دارو نیز از مسیرهای متابولیک و هورمونی میتواند در این روند نقش داشته باشد.
در صورت مشاهده نازکشدن مو، ارزیابی توسط متخصص پوست و هماهنگی با تیم درمان ضروری است. داروهای شبه جیالپییک و احتمال افزایش ریزش مو آگونیستهای گیرنده پپتید شبه گلوکاگون نوع یک که برای کنترل قند خون و درمان چاقی بهکار میروند، در بخشی از مصرفکنندگان با تغییراتی در چرخه رشد مو همراه شدهاند. در دادههای بالینی، افزایش احتمال بروز ریزش موی غیرجایزخمی از حدود شش ماه پس از شروع درمان قابل مشاهده است. این الگو در دوازده ماهگی پررنگتر میشود و شامل نازکشدن تدریجی الگوی مو و افزایش ریزش ناشی از استرسهای فیزیولوژیک است.
آیا کودکان میتوانند از مونجارو برای کاهش وزن استفاده کنند؟
در اواخر سال ۱۴۰۴، سازمان غذا و داروی آمریکا مصرف داروی تزریقی مونجارو را برای کودکان ده سال به بالا با هدف درمان دیابت نوع دو تأیید کرد. با این حال، پزشکان این دارو را برای کودکانی که دیابت ندارند، حتی در صورت اضافهوزن یا چاقی، تجویز نمیکنند. مونجارو چیست و چگونه عمل میکند؟ مونجارو یک داروی تزریقی است که به تنظیم بهتر قند خون کمک میکند.
این دارو با تقلید از هورمونهای طبیعی بدن، ترشح انسولین را افزایش داده و کنترل متابولیسم قند را بهبود میبخشد. آیا مونجارو به کاهش وزن کودکان کمک میکند؟ بررسیهای علمی نشان دادهاند که مصرف مونجارو در کودکان و نوجوانان مبتلا به دیابت نوع دو میتواند به کاهش شاخص توده بدنی منجر شود. در یک مطالعه جدید، کودکانی که این دارو را دریافت کردند کاهش قابلتوجهی در وزن نسبی خود تجربه کردند، در حالی که در گروه دارونما تغییر محسوسی مشاهده نشد.
چگونه یبوست ناشی از زپباند یا مونجارو را تسکین دهیم؟
زپباند (Zepbound) با نام علمی تیرزپاتاید (Tirzepatide) یک داروی تزریقی زیرجلدی است که برای کاهش وزن، مدیریت وزن و همچنین درمان وقفه تنفسی انسدادی خواب (OSA) در برخی بزرگسالان تجویز میشود. یکی از عوارض شایع این دارو، یبوست است؛ بهطوریکه در کارآزماییهای بالینی، تا ۱۷ درصد از مصرفکنندگان یبوست را گزارش کردهاند. اگر پس از شروع زپباند دچار تغییر در اجابت مزاج شدهاید، جای نگرانی نیست؛ اما آگاهی از علت و راهکارهای مدیریت آن بسیار مهم است. چرا زپباند باعث یبوست میشود؟
زپباند با کند کردن تخلیه معده و حرکت رودهها عمل میکند. این ویژگی از یکسو باعث احساس سیری طولانیتر و کاهش اشتها میشود، اما از سوی دیگر: عبور غذا از دستگاه گوارش کندتر میشود آب بیشتری از مدفوع جذب میشود دفعات اجابت مزاج کاهش مییابد نتیجه این فرآیند، سفت شدن مدفوع و یبوست است. هشدار مهم دارویی: خطر احتمالی سرطان تیروئید زپباند دارای هشدار جعبهای (Boxed Warning) است؛ شدیدترین نوع هشدار سازمان غذا و داروی آمریکا (FDA). نکات مهم این هشدار: در مطالعات حیوانی، مصرف تیرزپاتاید باعث افزایش خطر سرطان تیروئید در موشها شده است هنوز مشخص نیست که این خطر در انسان نیز وجود دارد یا خیر افرادی که سابقه سرطان مدولاری تیروئید دارند، نباید از این دارو استفاده کنند مبتلایان به سندرم نئوپلازی غدد درونریز نوع ۲ (MEN2) نیز کاندید مصرف زپباند نیستند در صورت داشتن سابقه بیماریهای تیروئید، حتماً پیش از شروع دارو با پزشک خود مشورت کنید.
