کلیهها نقش حیاتی در بدن دارند و مانند یک سیستم تصفیه طبیعی عمل میکنند. این اندامها به دفع مواد زائد، تنظیم مایعات بدن و کنترل فشار خون کمک میکنند. از نظر تغذیهای، آنچه در طول روز و بهخصوص صبحها مصرف میکنیم، تأثیر مستقیمی بر عملکرد کلیهها دارد.
از دیدگاه فیزیولوژیکی، تعادل مایعات بدن یکی از مهمترین عوامل حفظ عملکرد طبیعی کلیهها است و کمبود آب میتواند این سیستم را تحت فشار قرار دهد.
بهترین نوشیدنی صبحگاهی برای کلیهها چیست؟
در میان تمام نوشیدنیها، آب ساده بهترین انتخاب برای شروع روز محسوب میشود. مصرف آب در صبح به بدن کمک میکند پس از ساعات طولانی خواب، دوباره به حالت هیدراته و متعادل بازگردد.
از نظر علمی، افزایش دریافت آب در صبح باعث افزایش جریان ادرار میشود که این موضوع به دفع بهتر مواد زائد و کاهش احتمال تشکیل سنگهای کلیه کمک میکند. همچنین هیدراته بودن بدن باعث بهبود عملکرد فیلتر طبیعی کلیهها میشود.
از دیدگاه پزشکی، کمآبی مزمن میتواند در طول زمان به کاهش عملکرد کلیه و حتی افزایش خطر بیماریهای مزمن کلیوی منجر شود.
نکته مهم این است که آب نهتنها سادهترین گزینه است، بلکه در دسترسترین و ارزانترین روش برای حفظ سلامت کلیهها نیز محسوب میشود.

نوشیدنیهای مفید دیگر برای سلامت کلیهها
علاوه بر آب، برخی نوشیدنیهای طبیعی نیز میتوانند از سلامت کلیهها حمایت کنند، به شرطی که بدون قند افزوده یا مواد شیمیایی مصرف شوند.
از نظر تغذیهای، نوشیدنیهایی که کمترین میزان فرآوری را دارند معمولاً بهترین اثر را بر عملکرد کلیهها دارند.
- چای سبز: حاوی آنتیاکسیدانهایی مانند کاتچین است که میتوانند به کاهش التهاب و حمایت از سلامت عمومی بدن کمک کنند.
- قهوه ساده: مصرف متعادل قهوه سیاه میتواند با اثرات ضدالتهابی همراه باشد و در برخی مطالعات با کاهش خطر بیماری مزمن کلیه ارتباط داشته است.
- شیر گاو: در برخی تحقیقات، مصرف متعادل آن با کاهش خطر بیماری کلیوی مرتبط بوده است، هرچند در افراد مبتلا به بیماری کلیه باید با احتیاط مصرف شود.
- آبهای طعمدار طبیعی: نوشیدنیهایی بدون شکر افزوده و بدون سدیم اضافی میتوانند جایگزین مناسبی برای آب ساده باشند.
از نظر فیزیولوژیکی، این نوشیدنیها به دلیل کمک به حفظ تعادل مایعات و کاهش بار متابولیک، میتوانند در کنار آب به سلامت کلیهها کمک کنند.
نوشیدنیهایی که باید محدود شوند
برخی نوشیدنیها میتوانند در صورت مصرف زیاد، فشار بیشتری بر کلیهها وارد کنند و در طولانیمدت خطر بیماری را افزایش دهند.
از دیدگاه متابولیکی، نوشیدنیهای پرقند یا حاوی افزودنیهای زیاد میتوانند تعادل الکترولیتی و عملکرد کلیه را تحت تأثیر قرار دهند.
- نوشابهها: مصرف زیاد نوشیدنیهای شیرینشده با قند با افزایش خطر بیماری مزمن کلیه مرتبط است، بهخصوص نوشابههای تیرهرنگ که ممکن است فسفر بالاتری داشته باشند.
- نوشیدنیهای انرژیزا: مصرف زیاد آنها میتواند در برخی موارد با آسیب کلیوی همراه باشد.
- الکل: مصرف مداوم یا زیاد الکل میتواند باعث کاهش عملکرد کلیه و افزایش خطر آسیب کلیوی شود.
- نوشیدنیهای بسیار شیرین: مانند آبمیوههای صنعتی و نوشیدنیهای ورزشی شیرینشده که میتوانند بار قندی بدن را افزایش دهند.
از نظر پزشکی، مصرف مداوم این نوشیدنیها میتواند به مرور زمان باعث افزایش فشار بر سیستم فیلتر کلیه و کاهش عملکرد آن شود.
جمعبندی
بهترین انتخاب برای شروع روز از نظر سلامت کلیهها، آب ساده است. سایر نوشیدنیهای طبیعی نیز میتوانند در کنار آن مفید باشند، اما نوشیدنیهای پرقند و فرآوریشده باید محدود شوند.
از دیدگاه علمی، هیدراته نگه داشتن بدن مهمترین عامل در حفظ عملکرد طبیعی کلیهها است و انتخاب نوشیدنی مناسب نقش کلیدی در پیشگیری از بیماریهای کلیوی دارد.
- Perrier ET, Armstrong LE, Bottin JH, et al. Hydration for health hypothesis: a narrative review of supporting evidence. Eur J Nutr. 2021;60(3):1167-1180. doi:10.1007/s00394-020-02296-z
- Daily JW, Zhang T, Wu X, Park S. Chronic water insufficiency induced kidney damage and energy dysregulation despite reduced food intake, which improved gut microbiota in female rats. J Physiol Sci. 2019;69(4):599-612. doi:10.1007/s12576-019-00668-7
- Roncal-Jimenez C, Lanaspa MA, Jensen T, Sanchez-Lozada LG, Johnson RJ. Mechanisms by which dehydration may lead to chronic kidney disease. Ann Nutr Metab. 2015;66 Suppl 3:10-13. doi:10.1159/000381239
- National Institute of Diabetes and Digestive and Kidney Diseases. Your kidneys & how they work.
- Watso JC, Farquhar WB. Hydration status and cardiovascular function. Nutrients. 2019;11(8):1866. doi:10.3390/nu11081866
- Yazdanpanah Z, Salehi-Abargouei A, Mozaffari Z, Hemayati R. The effect of green tea (Camellia sinensis) on lipid profiles and renal function in people with type 2 diabetes and nephropathy: a randomized controlled clinical trial. Front Nutr. 2023;10:1253275. doi:10.3389/fnut.2023.1253275
- Hu EA, Selvin E, Grams ME, Steffen LM, Coresh J, Rebholz CM. Coffee consumption and incident kidney disease: Results from the Atherosclerosis Risk in Communities (ARIC) study. Am J Kidney Dis. 2018;72(2):214-222. doi:10.1053/j.ajkd.2018.01.030
- Gaeini Z, Bahadoran Z, Mirmiran P, Feyzi Z, Azizi F. High-fat dairy products may decrease the risk of chronic kidney disease incidence: A long-term prospective cohort study. J Ren Nutr. 2023;33(2):307-315. doi:10.1053/j.jrn.2022.10.003
- Rebholz CM, Young BA, Katz R, et al. Patterns of beverages consumed and risk of incident kidney disease. Clin J Am Soc Nephrol. 2019;14(1):49-56. doi:10.2215/CJN.06380518
- Wickham E. Phosphorus content in commonly consumed beverages. J Ren Nutr. 2014;24(1):E1-E4.
- Casanova AG, Morales, AI, Vicente LV. Renal effects of energy drink consumption: A systematic review and meta-analysis of preclinical studies. Toxics. 2026;14(5):376. doi:10.3390/toxics14050376
- Lee YJ, Cho S, Kim SR. Effect of alcohol consumption on kidney function: population-based cohort study. Sci Rep. 2021;11(1):2381. doi:10.1038/s41598-021-81777-5
- Heo GY, Koh HB, Park JT, et al. Sweetened beverage intake and incident chronic kidney disease in the UK Biobank Study. JAMA Netw Open. 2024;7(2):e2356885. doi:10.1001/jamanetworkopen.2023.56885
- https://www.verywellhealth.com/what-is-the-best-morning-drink-for-kidneys-11964094
