یکی از مهم ترین عواملی که بر نتیجه درمان ارتودنسی تأثیر به سزایی دارد، غذاهایی است که در طول دوران ارتودنسی میخوریم. از آنجا که این غذاها میتواند بر روی روند درمان تأثیر به سزایی داشته باشد بسیاری از مراجعین به بهترین دکتر ارتودنسی اصفهان در رابطه با اینکه در زمان ارتودنسی چی نخوریم میپرسند، در این مقاله توضیحاتی در این مورد داده می شود.
چرا رعایت رژیم غذایی در ارتودنسی مهم است
تغذیه در دوران ارتودنسی اهمیت بالایی دارد زیرا براکت ها و سیم ها به راحتی میتوانند تحت تأثیر غذاهای سفت، چسبناک یا پرشکر قرار بگیرند و آسیب ببینند. خوردن غذای نامناسب ممکن است باعث کنده شدن یا شکستن براکتها شود که روند درمان را طولانی تر و پرهزینه تر میکند. علاوه بر این، بدن در این دوره به مواد مغذی کافی برای تقویت لثهها، استخوانها و کمک به بهبود حرکت دندانها نیاز دارد. رعایت رژیم غذایی مناسب، علاوه بر حفظ سلامت دهان، به بهبود نتیجه نهایی درمان ارتودنسی کمک میکند و از بروز مشکلاتی مانند پوسیدگی دندان یا التهاب لثه جلوگیری میکند.
خوراکی های مضر در دوران ارتودنسی
بعد از آغاز درمان ارتودنسی، رعایت رژیم غذایی مناسب اهمیت فراوانی دارد تا از آسیب به براکتها و سیمهای ارتودنسی جلوگیری شود و روند درمان به بهترین شکل پیش برود. به همین دلیل باید از مصرف برخی غذاها و نوشیدنیها که میتوانند باعث کنده شدن براکتها، ایجاد زخم در دهان و افزایش پوسیدگی دندان شوند، خودداری کنید.
- پرهیز از غذاهای سخت
پرهیز از هرگونه غذای سخت همچون تهدیگ، نان خشک، گز، کشک، میوه های هستهدار سفت یا آجیل میباشد. این غذاهای سخت میتوانند باعث جدا شدن براکتها از سطوح دندانی گردند. کنده شدن براکت روند درمان را به تأخیر انداخته و معمولاً باعث میشود درمان ارتودنسی حداقل یک ماه عقب بیفتد. از این رو، درمانجو باید از خوردن غذاهای سختی که براکتها را میشکند، دوری کند. زیرا همین تاخیر میتواند تاثیر ارتودنسی بر صورت را از بین ببرد.
- پرهیز از خوارکی های چسبنده
خوراکیهای چسبنده ای همچون گز و شکلات نیز می توانند در روند درمان ارتودنسی اخلال ایجاد کنند. این غذاهای چسبناک، با چسبیدن به براکتها و سیم ها، میتوانند باعث کنده شدن براکت یا خارج شدن سیم از جای خود شده و روند درمان را به تأخیر بیندازند.
- پرهیز از خوراکی های شیرین
غذاهای شیرین، همچون شکلات و گز، علاوه بر جدا کردن براکتها، باعث افزایش قند در محیط دهان می شوند. این محیط قندی، بستر مناسبی برای فعالیت باکتری ها و میکروب های دهانی است و از این رو، ریسک پوسیدگی های دندانی را نیز افزایش میدهد. پیشنهاد می شود در دوران ارتودنسی از مصرف غذاهای چسبناک و شیرین همچون گز یا شکلات دوری شود تا هم از جدا شدن براکت ها جلوگیری شود و هم از ایجاد پوسیدگیهای شدید دندانی یا بیماری های لثه پیشگیری گردد.
- پرهیز از نوشیدنی های صنعتی
در رابطه با اینکه در زمان ارتودنسی چی نخوریم باید گفت در این میان میتوان به انواع نوشیدنی های صنعتی نیز اشاره کرد. نوشیدنیهایی مانند آبمیوههای صنعتی که حاوی قند زیاد هستند، باعث افزایش قند در محیط دهان میشوند. باکتریها از این قند برای ایجاد پوسیدگی در دندانها استفاده میکنند که میتواند به شدت آسیب زا باشد و نه تنها باعث پوسیدگیهای دندانی، بلکه موجب بیماریهای لثه نیز بگردد.
- پرهیز از غذا و نوشیدنی های بسیار داغ یا سرد
در این میان باید به تأثیر غذاها و نوشیدنیهای بسیار داغ یا سرد، که تغییرات دمایی شدیدی ایجاد میکنند، نیز اشاره کرد. مصرف نوشیدنیهای بسیار داغ، مانند چای، میتواند بر خواص سیمهای ارتودنسی تأثیر نامطلوب گذاشته و در نتیجه روند حرکت دندانها را کند نماید. از این رو پیشنهاد میشود از مصرف خوراکی ها و نوشیدنی ها در دماهای بسیار بالا یا بسیار پایین خودداری شود. شما میتوانید
عادت های مضر برای ارتودنسی
- جویدن یخ
- جویدن ناخن
- گاز زدن مداد یا خودکار
- عدم استفاده منظم از نخ دندان
- نخوردن غذای کافی به دلیل درد
- لمس کردن یا بازی با براکت ها
- خوردن غذاهای سفت و چسبناک
تاثیر مصرف سیگار و قهوه برای ارتودنسی
مصرف سیگار در طول درمان ارتودنسی تاثیر چندانی برروند درمان ندارد. حرکات دندانی به وسیله نیرو ها انجام میشود ولی مصرف سیگار و دیگر دخانیات با ایجاد قرمز، خونریزی، التهاب لثه ها و.. میتواند موجب ناراحتی بیمار شده وبوی دهان به همراه بیاورد.
قهوه معمولاً تأثیر مستقیم روی براکتها ندارد، اما نوشیدن مکرر قهوه میتواند باعث تغییر رنگ دندانها و چسبهای براکت شود و در صورت شیرین کردن آن، خطر پوسیدگی افزایش پیدا میکند. بنابراین بهتر است مصرف سیگار به طور کامل و مصرف قهوه به صورت کنترلشده و بدون افزودنیهای شیرین کاهش یابد.
چرا مراقبت غذایی بعد از جلسه اول اهمیت ویژهای دارد؟
بسیاری از مراجعان میپرسند جلسه اول ارتودنسی چقدر طول میکشد، اما سوال مهمتر این است که بعد از آن جلسه چه باید کرد. پس از نصب اولیه براکتها و همچنین بعد از هر جلسه تنظیم، دندانها و لثهها تا چند روز حساس و دردناک هستند. در این بازه زمانی، رعایت رژیم غذایی نرم نه تنها برای محافظت از دستگاه، بلکه برای راحتی خودتان نیز ضروری است. فشار آوردن به دندانهای حساس با غذای سفت، درد را تشدید کرده و تجربه ناخوشایندی ایجاد میکند.
جایگزینهای مناسب برای غذاهای ممنوعه ارتودنسی
این لیست غذاهای مجاز بسیار بلندتر و متنوعتر از غذاهای ممنوعه است البته دقت داشته باشید که شما میتوانید تمامی غذاها و خوراکی ها را به صورت روزمره استفاده کنید فقط باید دقت داشته باشید که فشاری به براکت ها وارد نشود. در جدول زیر، جایگزینهای مناسبی برای شما آورده ایم:
| دسته غذایی | غذاهای مجاز و پیشنهادی |
| غلات | برنج نرم (کته)، ماکارونی پخته، انواع پوره (سیبزمینی، هویج)، نان نرم (بدون سبوس) |
| پروتئین | گوشت و مرغ پخته و ریشریش شده، ماهی نرم، تخممرغ (آبپز یا نیمرو)، عدسی و خوراک لوبیا |
| لبنیات | شیر، ماست (ساده یا میوهای)، پنیر نرم، فرنی و شیربرنج |
| میوهها | موز رسیده، انواع اسموتی، کمپوت، میوههای نرم مانند توتفرنگی و میوههای پوره شده |
| نوشیدنی ها | آب، شیر، دمنوشهای گیاهی ملایم (ولرم) |
از این رو، دکتر دوامی اصفهان در اولین جلسه درمان، توضیحات لازم را در مورد رژیم غذایی مناسب ارائه میدهد. باید از غذاهای سفت و سخت و همچنین خوراکیهای بسیار داغ یا سرد، که میتوانند در روند درمان ارتودنسی اخلال ایجاد کرده و موجب طولانی شدن دوره درمان شوند، پرهیز کرد. از درمانجو خواسته میشود تا با رعایت بهداشت و همچنین پرهیز از غذاهای ممنوعه، در روند درمانی خود اخلالی ایجاد نکند.
یک رژیم غذایی نرم با دمای متعادل، همچون سوپ، ماکارونیهای نرم و میوه های پوره شده بدون هسته، می تواند به روند درمان کمک کرده، از جدا شدن براکتها جلوگیری کند و به این ترتیب، دستیابی به نتیجه مطلوب درمانی را تسریع بخشد.
توصیههای تکمیلی برای مراقبت غذایی در طول درمان
- غذا را خرد کنید: به جای گاز زدن مستقیم، میوهها، گوشت و حتی ساندویچ را به تکههای کوچک تقسیم کرده و با دندانهای عقبی بهآرامی بجوید.
- از دندان ها به عنوان ابزار استفاده نکنید: باز کردن بستهبندی ها یا جویدن سر خودکار از عادات بسیار مخرب است.
- بهداشت را جدی بگیرید:مسواک در ارتودنسی را جدی گرفته و بلافاصله پس از هر وعده غذایی مسواک بزنید و از نخ دندان مخصوص ارتودنسی استفاده کنید.
- رژیم غذایی مغذی داشته باشید: مصرف لبنیات و مواد غذایی سرشار از کلسیم و ویتامین، به سلامت استخوان و لثهها کمک کرده و فرآیند حرکت دندان ها را بهینه میکند.
در نهایت باید گفت
درمانجو باید با توجه به توضیحات اولین جلسه درمان، از هرگونه غذای سفت و سختی دوری کرده و با پرهیز از غذاهای بسیار داغ، در روند درمان ارتودنسی اخلالی ایجاد نکند همچنین تغذیه در سلامت دهان و دندان را جدی بگیریم و رعایت رژیم غذایی مناسب مطابق دستورات متخصص ارتودنسی، میتواند روند درمان را تسریع کرده و باعث شود نتیجه سریع تر حاصل شود.
در رابطه اینکه در زمان ارتودنسی چی نخوریم در کنار پرهیز از هرگونه غذای سخت و گاز زدن به میوههای هستهدار، به درمانجو پیشنهاد میشود تا با رعایت یک رژیم غذایی سرشار از لبنیات و مواد مغذی، به بهبود روند درمان ارتودنسی و تسریع حرکت دندانی کمک کند.
