تشخیص بیماری آلزایمر معمولاً با یک آزمایش منفرد انجام نمی‌شود. پزشک ابتدا تغییرات حافظه، تفکر و عملکرد روزمره را بررسی می‌کند و سپس، در صورت نیاز، از آزمون‌های شناختی، آزمایش‌های خون و مایع مغزی‌نخاعی و تصویربرداری مغز کمک می‌گیرد. اهمیت این فرایند فقط در تأیید آلزایمر نیست؛ بلکه باید مشخص شود آیا علت دیگری، از جمله برخی بیماری‌های قابل‌درمان، می‌تواند علائم مشابهی ایجاد کرده باشد. تشخیص آلزایمر از کجا شروع می‌شود؟

اولین مرحله معمولاً گفت‌وگوی دقیق با بیمار و در صورت امکان یکی از اعضای خانواده یا مراقب اوست. پزشک درباره زمان شروع علائم، سرعت پیشرفت آن‌ها، تأثیرشان بر فعالیت‌های روزمره و سابقه پزشکی سؤال می‌کند. علائم احتمالی آلزایمر می‌توانند شامل موارد زیر باشند: فراموش کردن گفت‌وگوها یا اتفاقات اخیر مشکل در تفکر، استدلال و حل مسائل سردرگمی درباره زمان یا مکان دشواری در انجام کارهای آشنا و روزمره مشکل در پیدا کردن کلمات مناسب یا دنبال کردن یک گفت‌وگو تغییرات خلقی مانند اضطراب، تحریک‌پذیری، غمگینی یا ترس تغییر در درک فاصله، شکل یا موقعیت اشیا همچنین پزشک درباره سابقه خانوادگی زوال شناختی، بیماری‌های زمینه‌ای و تمام داروها، مکمل‌ها و فرآورده‌های بدون نسخه سؤال می‌کند؛ زیرا بعضی بیماری‌ها یا داروها می‌توانند بر حافظه و عملکرد شناختی اثر بگذارند. مراحل بیماری آلزایمر بررسی علائم به پزشک کمک می‌کند مرحله بیماری را نیز بهتر مشخص کند.

بیماری آلزایمر هنوز درمانی که بتواند بیماری را به‌طور کامل متوقف یا معکوس کند ندارد، اما این به معنای نبود گزینه درمانی نیست. برخی داروها می‌توانند علائم شناختی را مدیریت کنند و بعضی درمان‌های جدیدتر، در افراد واجد شرایط و در مراحل اولیه بیماری، روند پیشرفت آلزایمر را تا حدی کند می‌کنند. در کنار دارو، فعالیت بدنی، خواب مناسب، تغذیه متعادل، تعامل اجتماعی و مدیریت علائم رفتاری می‌توانند بخش مهمی از مراقبت باشند. بااین‌حال، باید میان درمان‌های اثبات‌شده و روش‌هایی که هنوز شواهد کافی ندارند تفاوت گذاشت.

داروهای مورد استفاده در آلزایمر داروهای مورد استفاده به مرحله بیماری، علائم و شرایط فرد بستگی دارند. برخی برای بهبود یا حفظ موقت عملکرد شناختی و برخی برای مدیریت علائم خاص تجویز می‌شوند. داروهای ضد آمیلوئید دو داروی دونانماب (donanemab) و لکانماب (lecanemab) از درمان‌های جدیدتر آلزایمر هستند که برای برخی افراد مبتلا به مراحل اولیه بیماری مورد استفاده قرار می‌گیرند. این داروها با هدف قرار دادن پروتئین آمیلوئید بتا در مغز طراحی شده‌اند.

زوال عقل فقط حافظه را تحت تأثیر قرار نمی‌دهد؛ با پیشرفت بیماری ممکن است زبان، کنترل هیجانات، قضاوت و رفتار اجتماعی فرد نیز تغییر کند. یکی از تغییرات آزاردهنده برای خانواده، استفاده ناگهانی از کلمات رکیک یا توهین‌آمیز است؛ حتی در فردی که در تمام زندگی خود چنین ادبیاتی نداشته است. این رفتار اگرچه می‌تواند برای اطرافیان ناراحت‌کننده یا حتی توهین‌آمیز باشد، در بسیاری از موارد بخشی از تغییرات مغزی ناشی از زوال عقل است. شناخت علت‌ها و محرک‌ها می‌تواند به خانواده کمک کند واکنش مناسب‌تری نشان دهند و شدت یا دفعات این رفتار را کاهش دهند.

چرا فرد مبتلا به زوال عقل ناسزا می‌گوید؟ زوال عقل می‌تواند بخش‌هایی از مغز را که در تولید و کنترل زبان نقش دارند تحت تأثیر قرار دهد. به همین دلیل، فرد ممکن است در پیدا کردن واژه مناسب مشکل پیدا کند یا در مراحل پیشرفته‌تر، بخشی از توانایی گفتاری خود را از دست بدهد. یکی دیگر از تغییرات مهم، کاهش مهار رفتاری است.