سلامت مغز در سال‌های سالمندی تا حد زیادی تحت تأثیر اتفاقاتی است که دهه‌ها قبل رخ داده‌اند. فشارخون بالا، دیابت نوع ۲ و سیگار کشیدن فقط قلب و عروق را تحت تأثیر قرار نمی‌دهند؛ این عوامل می‌توانند به رگ‌هایی که خون را به مغز می‌رسانند نیز آسیب بزنند. یک مطالعه جدید که بیش از ۱۲ هزار نفر را برای میانگین ۲۶ سال دنبال کرده است، نشان داد افرادی که در میانسالی هیچ‌یک از این سه عامل خطر را نداشتند، به‌طور متوسط سال‌های بیشتری را بدون دمانس سپری کردند. این تفاوت در برخی گروه‌ها به نزدیک ۱۳ سال رسید.

البته این یافته به این معنا نیست که کنترل این سه عامل می‌تواند دمانس را به‌طور قطعی پیشگیری کند. دمانس بیماری پیچیده‌ای است و عواملی مانند سن، ژنتیک، فعالیت بدنی، رژیم غذایی، خواب، سلامت قلب و عروق و سایر بیماری‌ها نیز در خطر آن نقش دارند. مطالعه چه چیزی نشان داد؟ پژوهشگران ارتباط سه عامل خطر عروقی قابل‌تغییر را با سال‌های زندگی بدون دمانس بررسی کردند: فشارخون بالا دیابت نوع ۲ سیگار کشیدن بیش از ۱۲ هزار شرکت‌کننده در چهار جامعه در ایالات متحده برای میانگین ۲۶ سال تحت پیگیری قرار گرفتند.

با افزایش سن، تغییراتی مانند کاهش تدریجی نیاز انرژی، افزایش احتمال فشار خون بالا، تغییر ترکیب بدن و افزایش خطر بیماری‌های قلبی‌عروقی و متابولیک اهمیت کیفیت رژیم غذایی را بیشتر می‌کند. به همین دلیل، بعد از ۵۰ سالگی هدف نباید صرفاً «کمتر خوردن» باشد؛ بلکه بهتر است غذاهای کم‌ارزش یا پرنمک، پرقند و پرچرب کمتر شوند و جای خود را به مواد غذایی مغذی‌تر بدهند. نکته مهم این است که هیچ ماده غذایی به‌تنهایی عامل بیماری یا سلامت نیست و حذف کامل بسیاری از غذاها نیز ضرورت ندارد. الگوی غذایی کلی، مقدار مصرف، دفعات مصرف و جایگزین‌هایی که انتخاب می‌کنید، اهمیت بیشتری دارند.

غذاهای پرنمک با افزایش سن، فشار خون بالا شایع‌تر می‌شود و دریافت زیاد سدیم می‌تواند به افزایش فشار خون کمک کند. کاهش مصرف نمک یکی از ساده‌ترین تغییرات غذایی برای حمایت از سلامت قلب و عروق است، به‌ویژه اگر بخش قابل‌توجهی از سدیم رژیم از غذاهای فرآوری‌شده تأمین شود. برای کاهش مصرف نمک، بهتر است مصرف این مواد غذایی را محدود کنید: چیپس، پفک، چوب‌شور و سایر تنقلات شور پیتزا، از جمله انواع منجمد سوپ‌های کنسروی و آماده غذاهای آماده حاوی سس و نمک زیاد وعده‌های غذایی منجمد و نیمه‌آماده هدف عملی این است که نمک افزوده را کاهش دهید و به‌جای آن از سبزی‌های معطر، ادویه‌ها، آب‌لیمو و چاشنی‌های کم‌نمک برای افزایش طعم غذا استفاده کنید. توجه داشته باشید که یک قاشق چای‌خوری نمک تقریباً معادل ۵ گرم نمک است و مقدار سدیم موجود در غذاهای بسته‌بندی‌شده نیز باید در برچسب غذایی بررسی شود.