بسیاری از خانواده‌ها بارداری را تا دهه ۳۰ زندگی مادر و بعد از آن به تعویق میندازند و البته، نوزادان سالمی نیز به دنیا می‌آورند. علت آن نیز به مزایای متعدد این اقدام مانند رسیدن به اهداف تحصیلی یا شغلی مورد نظر و دستیابی به وضعیت مالی پایدارتر برای خانواده در سنین بالاتر بازمی‌گردد. بااین‌حال، به تأخیر انداختن بارداری، در کنار این مزایا احتمال سقط جنین و داشتن نوزادی با اختلالات مادرزادی را نیز افزایش می‌دهد. اگر بالای ۳۵ سال سن دارید و می‌خواهید باردار شوید، خواندن این مطلب را از دست ندهید.
تغییرات باروری بعد از ۳۵ سالگی در زنان و مردان
آیا 35 سالگی برای بچه‌دار شدن دیر است؟ این سؤال معمولا ذهن بسیاری از زوج‌ها را به خود مشغول می‌کند که البته ریشه‌ای علمی و تاریخی دارد. در پایان قرن بیستم، روند به تعویق انداختن زایمان در اکثر کشورها منجر به افزایش ناباروری ناشی از پیری شد.
بارداری در سنین بالاتر برای زنان
علت اصلی افزایش ناباروری در این سنین، کاهش کمیت و کیفیت تخمک‌ها در زنان است. تعداد تخمک‌ها در زنان، با افزایش سن تا سنین یائسگی کاهش می‌یابد. کاهش کیفیت تخمک نیز به این دلیل رخ می‌دهد که تخمک‌ها برای سالها در تخمدان‌ها غیرفعال باقی می‌مانند و در معرض فرسایش و آسیب‌های محیطی قرار می‌گیرند.
با افزایش سن زنان، دستگاه سلولی مورد نیاز برای تقسیم دقیق DNA، تولید انرژی و تنظیم ژن‌ها از کار می‌افتد. این امر احتمال بارداری سالم را به‌شدت کاهش می‌دهد. بارداری در زنان بالای ۳۵ سال، ممکن اما با تغییراتی همراه است. حتی در سن ۴۵ سالگی نیز بارداری هرچند بسیار بعید، اما تا زمانی که چرخه قاعدگی رسما پایان یابد و یائسگی آغاز شود، همچنان ممکن است.
به طور کلی بارداری بعد از ۳۵ سالگی با عوارض شدیدتر، افزایش درصد زایمان زودرس، افزایش اختلالات مادرزادی و افزایش نیاز به مداخلات جانبی (اقدامات پزشکی، داروها یا تکنیک‌های نظارتی مداوم) همراه خواهد بود.
بارداری در سنین بالاتر برای مردان
اگرچه سن بالای پدر نیز بر باروری تأثیر می‌گذارد، اما مشکل ناباروری در سنین بالا در مردان، معمولا با افزایش دفعات رابطه جنسی قابل حل است.
چه آزمایش‌هایی قبل از اقدام به بارداری بعد از ۳۵ سالگی ضروری است؟
با توجه به آنچه گفته شد، اگر ۳۵ سال یا بیشتر دارید، احتمالا می‌دانید که در معرض خطر بیشتری برای بارداری قرار دارید. بنابراین و به منظور رفع هرگونه نگرانی، پزشک متخصص آزمایش‌های قبل از اقدام برای بارداری را به شما پیشنهاد خواهد داد. البته، فراموش نکنید که بیشتر زنان سالم ۳۵ ساله و حتی بالای ۴۰ سال، بارداری ایمن و نوزادان سالمی دارند.
اگر بالای ۳۵ سال سن دارید و شش ماه یا بیشتر است که برای بارداری تلاش می‌کنید و موفق نشده‌اید، توصیه می‌شود که برای ارزیابی وضعیت خود به متخصص زنان و زایمان مراجعه کنید. در این صورت، آزمایش‌های باروری می‌تواند اطلاعات ارزشمندی درباره میزان تخمک‌ها و سلامت باروری به پزشک متخصص شما ارائه دهد. این آزمایش‌ها عبارت‌اند از:
- آزمایش ذخیره تخمدان: آزمایش‌های خون مانند AMH (هورمون ضد مولرین) و FSH سطح هورمون‌هایی را اندازه‌گیری می‌کنند که در پیش‌بینی میزان تخمک اثرگذار هستند.
- سونوگرافی: شمارش فولیکول‌های آنترال از طریق سونوگرافی، تعداد فولیکول‌ها (و تخمک‌های بالقوه) موجود در تخمدان‌ها را ارزیابی می‌کند.
- آزمایش تخمک‌گذاری: پیگیری زمان‌های تخمک‌گذاری با آزمایش خون یا سونوگرافی می‌تواند تأیید کند که آیا تخمک‌گذاری به طور منظم اتفاق می‌افتد یا خیر.
- ارزیابی سلامت شریک زندگی: از آنجایی که باروری، در کنار شرایط مادر، به شرایط پدر نیز بستگی دارد، تجزیه و تحلیل مایع منی مرد اغلب بخشی از این فرایند است.
خطرات احتمالی در این سن چگونه مدیریت می‌شود؟
بهترین اقدام برای کنترل خطرات بارداری در این سن مراجعه به یک متخصص زنان و زایمان حرفه‌ای است. پزشک زنان معمولا پیش از بارداری، مصرف اسید فولیک را تجویز می‌کند تا خطر نقص لوله عصبی کاهش یابد. علاوه‌براین، باید پیش از بارداری، فشار خون بالا، دیابت یا مشکلات تیروئید مورد بررسی قرار بگیرند.
افزایش سن تنها دلیل به کار بردن روش‌های مختلف درمانی در افراد متفاوت نیست. شرایط دیگر زنان نیز در این زمینه در نظر گرفته می‌شوند. در صورتی که آزمایش‌های ژنتیکی نشان دهند که کودک ممکن است اختلال مادرزادی یا کروموزومی داشته باشد یا مادر دچار بیماری خاصی مانند دیابت بارداری شود، اقدامات احتیاطی لازم برای حفظ سلامت مادر و کودک انجام داده خواهد شد.
ممکن است پزشک زنان و زایمان فرد را به یک متخصص طب مادر و جنین ارجاع دهد. این پزشک در زمینه بارداری‌های پرخطر تخصص دارد. در سایر موارد نیز ممکن است فقط به ویزیت‌های مکرر قبل از زایمان نیاز باشد تا فرایند رشد و سلامت جنین بررسی شود.
نقش سبک زندگی در بارداری سالم
مراقبت از خود و داشتن سبک زندگی سالم همواره بهترین راه برای مراقبت از جنین است. در این راستا، باید به نکات اساسی زیر توجه ویژه داشته باشید. علاوه‌براین، بهتر است درباره آزمایش‌های قبل از تولد نوزاد جهت ارزیابی بیماری‌های کروموزومی اطلاعاتی کسب کنید. به این منظور، از پزشک خود درباره غربالگری و آزمایش‌های قبل از تولد سوال کنید.
رژیم غذایی سالمی داشته باشید
در دوران بارداری، بیش از حد معمول به اسید فولیک، کلسیم، آهن، ویتامین D و سایر مواد مغذی ضروری نیاز خواهید داشت. اگر از قبل رژیم غذایی سالمی دارید، آن را ادامه دهید. مصرف روزانه ویتامین‌های دوران بارداری می‌تواند به رفع هرگونه کمبودی کمک کند. چند ماه قبل از بارداری، مصرف ویتامین‌های دوران بارداری را شروع کنید.
با احتیاط وزن اضافه یا کم کنید
افزایش یا کاهش وزن مناسب می‌تواند تضمینی برای سلامت جنین باشد. این کار می‌تواند کاهش وزن اضافی پس از زایمان را نیز آسان‌تر کند. پزشک متخصص می‌تواند به شما در تنظیم برنامه‌ای مناسب کمک کند.
پرتحرک باشید
فعالیت بدنی منظم نقش زیادی در کاهش ناراحتی در دوران بارداری، افزایش انرژی و بهبود سلامت کلی بدن دارد. فعالیت ورزشی می‌تواند به افزایش استقامت و قدرت عضلانی و در نتیجه، بهبود زایمان و تولد نوزاد کمک کند. قبل از شروع یا ادامه یک برنامه ورزشی از پزشک خود اجازه بگیرید. این امر به‌ویژه در صورت داشتن بیماری زمینه‌ای مهم است.
از مصرف مواد خطرناک خودداری کنید
مصرف الکل، دخانیات و مواد مخدر غیرقانونی در دوران بارداری ممنوع است. قبل از مصرف هرگونه دارو یا مکمل نیز با پزشک خود مشورت کنید.
چه زمانی باید با متخصص زنان مشورت کرد؟
اقدامات لازم جهت بهبود سلامت مادر و جنین را می‌توان حتی پیش از اقدام به بارداری شروع کرد. مشاوره قبل از بارداری راهی مهم برای بررسی سوابق پزشکی، اصلاح سبک زندگی و آماده‌سازی بدن برای بارداری است.
ممکن است پزشک متخصص داروها یا واکسن‌های خاصی تجویز کند. در برخی موارد نیز آزمایش یا غربالگری ژنتیکی تجویز می‌شود. در نتیجه، نباید ویزیت متخصص زنان پیش از بارداری را نادیده گرفت.
کلام آخر
بارداری پس از ۳۵ سالگی می‌تواند از جنبه‌های مختلف برای برخی افراد نگران‌کننده باشد. برخی از زنان هنگام بارداری در سنین بالاتر دچار ناامیدی یا نگرانی می‌شوند. به‌علاوه، ممکن است مطالعه آمارهای موجود در این زمینه یا تصمیمات مربوط به درمان باروری استرس‌زا باشد. در چنین شرایطی، استرس عاطفی ایجاد شده را نادیده نگیرید. بدون شک، دریافت نوبت از یک پزشک متخصص نظیر دکتر سعیده هاشمی و مشورت با او همزمان با پشتیبانی اعضای خانواده، دوستان یا گروه‌های حمایتی از مادر می‌تواند به کاهش بار عاطفی او کمک کند.
منابع
pkdfree
/bloom-obgyn
webmd
