پژوهشهای جدید نشان میدهند که زمانبندی غذا خوردن میتواند نقش مهمی در کنترل وزن بدن داشته باشد. بهطور خاص، دو عادت ساده شامل خوردن اولین وعده غذایی در ساعات ابتدایی روز و طولانیتر کردن فاصله ناشتا در شب، با وزن کمتر و شاخص توده بدنی پایینتر مرتبط هستند.
این یافتهها نشان میدهند که علاوه بر نوع غذا، زمان مصرف آن نیز میتواند بر متابولیسم و تنظیم وزن تأثیرگذار باشد.
یافتههای پژوهش درباره زمان غذا خوردن
یک مطالعه گسترده در سالهای اخیر روی بیش از ۳۰۰۰ نفر نشان داد افرادی که دیرتر غذا میخورند، وعدههای بیشتری در طول روز دارند و دیرتر به خواب میروند، معمولاً وزن و شاخص توده بدنی بالاتری دارند.
در مقابل، افرادی که اولین وعده غذایی خود را زودتر در روز مصرف میکنند و مدت زمان ناشتا بودن در شب را افزایش میدهند، معمولاً وزن سالمتری دارند. این نتایج در برخی گروهها مانند زنان پیشیائسه و مردان نیز تفاوتهایی را نشان داده است.

نقش ریتم شبانهروزی در وزن بدن
بدن انسان دارای یک ساعت زیستی داخلی است که به آن ریتم شبانهروزی گفته میشود. این سیستم چرخه خواب، بیداری و حتی زمان غذا خوردن را تنظیم میکند.
وقتی غذا خوردن با این ریتم هماهنگ نباشد، مانند خوردن دیرهنگام در شب، ممکن است فرآیندهای متابولیکی بدن دچار اختلال شوند. این اختلال میتواند در بلندمدت به افزایش وزن و کاهش کارایی متابولیسم منجر شود.
چرا زمان غذا خوردن اهمیت دارد؟
تحقیقات نشان میدهند که خوردن وعدههای غذایی در ساعات اولیه روز میتواند به تنظیم بهتر اشتها و مصرف انرژی کمک کند. در مقابل، خوردن در ساعات پایانی شب ممکن است با افزایش ذخیره چربی مرتبط باشد.
این حوزه علمی که به آن «کرونوتغذیه» گفته میشود، بررسی میکند که علاوه بر نوع غذا، زمان مصرف آن نیز چگونه بر سلامت متابولیک اثر میگذارد.
آیا باید عادتهای غذایی خود را تغییر دهیم؟
اگرچه این یافتهها جالب و امیدوارکننده هستند، اما هنوز بهعنوان نتیجه قطعی علمی در نظر گرفته نمیشوند. برخی پژوهشها نشان میدهند که عوامل دیگری مانند سبک زندگی کلی، کیفیت رژیم غذایی و وضعیت اجتماعی-اقتصادی نیز در این نتایج نقش دارند.
بهعنوان مثال، افرادی که دیرتر غذا میخورند، در برخی موارد سبک زندگی کمسالمتری نیز دارند که میتواند بر وزن آنها اثر بگذارد.
جمعبندی
پژوهشها نشان میدهند که خوردن زودتر اولین وعده غذایی و افزایش فاصله ناشتا در شب ممکن است با وزن سالمتر مرتبط باشد. با این حال، این موضوع تنها یک بخش از تصویر کلی سبک زندگی سالم است.
در نهایت، کنترل وزن به ترکیبی از تغذیه متعادل، فعالیت بدنی، خواب کافی و هماهنگی با ریتم طبیعی بدن وابسته است.
- Pons-Muzzo L, De Cid R, Obón-Santacana M, et al. Sex-specific chrono-nutritional patterns and association with body weight in a general population in Spain (GCAT study). Int J Behav Nutr Phys Act. 2024;21(1):102. doi:10.1186/s12966-024-01639-x
- Manoogian ENC, Chaix A, Panda S. When to eat: the importance of eating patterns in health and disease. J Biol Rhythms. 2019;34(6):579-581. doi:10.1177/0748730419892105
- Ma X, Chen Q, Pu Y, et al. Skipping breakfast is associated with overweight and obesity: A systematic review and meta-analysis. Obesity Research & Clinical Practice. 2020;14(1):1-8. doi:10.1016/j.orcp.2019.12.002
- BaHammam AS, Pirzada A. Timing matters: the interplay between early mealtime, circadian rhythms, gene expression, circadian hormones, and metabolism—a narrative review. Clocks & Sleep. 2023;5(3):507-535. doi:10.3390/clockssleep5030034
- https://www.verywellhealth.com/2-eating-habits-lower-weight-11961166
