شاید شنیده باشید که رژیم کتوژنیک میتواند باعث بوی نامطبوع واژن شود؛ پدیدهای که در فضای مجازی به آن فـاق کتو (Keto Crotch) میگویند. شایعات زیادی در مورد این عارضه جانبی نامناسب رژیم کتو وجود دارد که میتواند نگرانیهایی را در میان زنان ایجاد کند.
این حکایات از شبکههای اجتماعی (مانند Reddit) سرچشمه گرفته و سپس در مجلات، وبلاگها و رسانههای خبری منتشر شدهاند. بخش بزرگی از این مقالات، از لحاظ علمی ضعیف هستند و بیشتر به نظر میرسد تاکتیکهایی برای جذب کلیک باشند.
واقعیت این است که هیچ تحقیق بالینی یا نظری در مورد اینکه چگونه ورود به حالت کتوز ممکن است بر بوی واژن تأثیر بگذارد، وجود ندارد. با این حال، با بررسی علم مربوط به میکروبیوم و pH واژن میتوان حقایق را از شایعات جدا کرد.
“فـاق کتو” چیست؟
بر اساس حکایات اینترنتی، شایعه شده است که همراه با عوارض جانبی موقتی مانند نفس کتو (Keto Breath) و آنفولانزای کتو (Keto Flu)، رژیم کتوژنیک میتواند باعث تغییر یا شدت گرفتن بوی واژن شود که به آن “فـاق کتو” میگویند. ادعا میشود که این بو میتواند از چند هفته تا کل مدتزمان دنبال کردن رژیم کتوژنیک ادامه یابد.
علل واقعی بوی نامطبوع واژن
اولین نکته این است که داشتن مقداری بوی واژن، نه تنها طبیعی است، بلکه کاملاً سالم است. بوی واژن ممکن است در طول چرخه قاعدگی یک زن از نظر “خوشایند بودن” و شدت، کمی تغییر کند.
اما زمانی که تغییرات بویایی مشخص و چشمگیری رخ میدهد، میتواند نشانهای از یک مشکل دیگر باشد. این وضعیت یکی از دلایل اصلی مراجعه زنان به متخصص زنان است. بوی نامطبوع بهویژه در برخی موارد میتواند نشاندهنده مشکلات سلامتی زیر باشد:
- واژینوز باکتریایی (Bacterial Vaginosis – BV): شایعترین عفونت واژن که ناشی از رشد بیش از حد باکتریهای بد است و محتملترین عامل ایجاد بوی بد یا بوی ماهیمانند است.
- واژینیت هوازی (Aerobic Vaginitis): شکل التهابیتر واژینوز باکتریایی.
- کاندیدیازیس واژن (Vaginal Candidiasis): عفونت قارچی (قارچ کاندیدا).
- بیماریهای مقاربتی (STD): برخی عفونتها یا بیماریهای مقاربتی.
در بسیاری از موارد بوی بد یا ترشحات غیرطبیعی، پزشکان نمیتوانند مشکلات خاص و مضری را پیدا کنند. بااینحال، اگر بوی واژن شما تغییر کرده یا شدیدتر میشود، احتمالاً مشکل به میکروبیوم واژن مربوط است.
باکتریها و pH واژن
یک واژن سالم باید حاوی مقدار زیادی باکتری لاکتوباسیلوس (Lactobacillus) باشد. این باکتریها اسید لاکتیک تولید میکنند که به اسیدی شدن (کاهش pH) واژن کمک میکند.
- pH سالم: pH واژن باید در محدوده اسیدی، بهطور ایدهآل زیر ۴.۵ باشد.
- pH قلیایی: pH قلیاییتر (بین ۵ تا ۶.۵) معمولاً نشاندهنده یکی از این موارد است: یائسگی، کاهش استروژن، یا رشد بیش از حد باکتریهای بد.
واژینوز باکتریایی زمانی رخ میدهد که باکتریهای تولیدکننده اسید لاکتیک از بین میروند و باکتریهای بی هوازی کمتر دوستداشتنی رشد بیش از حد پیدا میکنند. این امر pH واژن را افزایش میدهد و منجر به شرایطی میشود که با بوی نامطبوع همراه است.
ارتباط رژیم غذایی (غیر کتو) با میکروبیوم واژن
شواهد محدودی وجود دارد که نشان میدهد رژیم غذایی میتواند بر میکروبیوم و pH واژن تأثیر بگذارد:
- مصرف چربی بالا (در رژیم غربی): یک مقاله در سال ۲۰۰۷ ارتباط مثبتی بین واژینوز باکتریایی و مصرف چربی رژیمی در زنانی که رژیم غذایی پر کربوهیدرات و کم چربی (شبیه رژیم استاندارد آمریکایی) داشتند، پیدا کرد. این مطالعه کتوژنیک نبود و صرفاً به مصرف چربی در یک رژیم غذایی ناسالم اشاره داشت.
- مصرف کربوهیدرات بالا: مطالعه دیگری نشان داد که مصرف کربوهیدرات بالا (اندازهگیریشده با بار گلیسمی) با پیشرفت واژینوز باکتریایی مرتبط است.
هیچکدام از مطالعات فوق واقعیت “فاق کتو” را اثبات یا رد نمیکنند، اما هر دو نشان میدهند که رژیمهای غذایی سرشار از کربوهیدراتهای فرآوریشده و (احتمالاً) چربیهای ناسالم میتوانند بهطور منفی بر سلامت واژن تأثیر بگذارند.
آیا کتونها میتوانند باعث بوی واژن شوند؟
برخی ادعا میکنند که “فاق کتو” صرفاً شکل دیگری از بوی استون ناشی از نفس یا ادرار کتو است.
- نفس و ادرار کتو: وقتی رژیم کتوژنیک را شروع میکنید، بدن شروع به تولید کتونهایی از جمله استون میکند. استون یک محصول جانبی بیفایده است که در نفس و ادرار شما ظاهر میشود و میتواند بوی مشخصی ایجاد کند.
- تأثیر بر واژن: در تمام مقالات منتشر شده، هیچ نشانهای وجود ندارد که استون در مایع واژن ظاهر شود. شواهد علمی برای نفس کتو (ناشی از استون) وجود دارد، اما هیچ مدرکی برای “فاق کتو” وجود ندارد.
جمعبندی نهایی در مورد “فـاق کتو”
هیچ مدرک واقعی و علمی برای اثبات وجود پدیده “فـاق کتو” وجود ندارد. این موضوع بهاحتمالزیاد یک شایعه اینترنتی و تاکتیک جذب کلیک است.
بااینحال، اگر بوی واژن شما تغییر چشمگیری داشته است، خودتان بدن خود را بهتر میشناسید و باید به پزشک مراجعه کنید. یک تغییر ناخوشایند در بو میتواند نشاندهنده یک مشکل (معمولاً نه چندان جدی) مانند واژینوز باکتریایی باشد.
راهکارهای کمخطر برای حمایت از میکروبیوم واژن (در رژیم کتوژنیک)
برای حفظ سلامت میکروبیوم واژن و pH طبیعی، میتوانید اقدامات زیر را انجام دهید:
- مصرف پروبیوتیکها: پروبیوتیکهای خوراکی میتوانند میکروبیوم واژن را بهبود بخشند.
- عدم استفاده از دوش واژینال: دوش واژینال میتواند سطح pH واژن را به هم بزند.
- تأمین ریزمغذیها: واژینوز باکتریایی با کمبود ریزمغذیهایی مانند ویتامین A، E، C، D، بتاکاروتن، فولات، کلسیم و آهن مرتبط است.
- منابع کتوپسند: جگر و زرده تخم مرغ (ویتامین A، آهن)، سبزیجات برگدار (فولات)، استخوان و لبنیات (کلسیم)، نور خورشید یا مکمل (ویتامین D).
- کاهش بار گلیسمی: از سبزیجات کم گلیسمی و غنی از مواد مغذی مانند مارچوبه، کلم بروکلی، اسفناج و کلم پیچ استفاده کنید تا بار گلیسمی رژیم غذایی را به حداقل برسانید و از سلامت هورمونی حمایت کنید.
دکتر روشن ضمیر هستم، متخصص تغذیه و رژیم درمانی (PhD). اگر از رژیمهای تکراری نتیجه نگرفتهاید، فقط یک دوره با من داشته باشید. هزینه رژیم طبق تعرفه ویزیت دکتری تخصصی در علوم پایه (PHD) پروانهدار در سال 1405، 357 هزارو 700 تومان می باشد.
جهت ارتباط در پیامرسانها به شماره زیر پیام دهید
09304881654
عضویت در کانال بله
