- میتوانید برای عفونتهای قارچی که باعث خارش واژن میشوند، از حمام جوش شیرین استفاده کنید.
- همیشه لباس زیر ۱۰۰٪ نخی بپوشید و بهداشت مناسب را رعایت کنید تا از خارش واژن جلوگیری شود.
- اگر خارش واژن شما مداوم است، برای تشخیص و درمان به متخصص زنان مراجعه کنید.
اگر دچار خارش واژن هستید، میدانید که چقدر میتواند آزاردهنده باشد. خارش واژن میتواند تمرکز، خواب و احساس راحتی شما را دشوار کند. خوشبختانه، درمانهای مؤثری برای خارش واژن وجود دارد و چندین درمان خانگی نیز میتوانند مفید باشند.
این درمانها بسته به علت متفاوت هستند، اما شامل حمام جوش شیرین یا بلغور جو دوسر، پرهیز از مواد محرک، تمیز و خشک نگه داشتن ناحیهی واژن، و استفاده از داروهای ضدقارچ بدون نسخه (OTC) میشوند.
علت خارش واژن چیست؟
شرایط گوناگونی میتوانند باعث خارش واژن شوند و درمان آن نیز به علت زمینهای بستگی دارد. در ادامه برخی از رایجترین علل آورده شدهاند:
عفونت قارچی
عفونتهای قارچی یکی از شایعترین علل خارش واژن هستند. این عفونتها به دلیل رشد بیشازحد نوعی قارچ به نام کاندیدا ایجاد میشوند. تغییرات هورمونی، مصرف آنتیبیوتیکها و برخی داروها میتوانند احتمال بروز عفونت قارچی را افزایش دهند. زنان باردار نیز به دلیل تغییرات هورمونی بارداری بیشتر در معرض این نوع عفونت هستند.
عفونت قارچی واژن باعث سوزش و خارش میشود. همچنین ممکن است هنگام رابطه جنسی یا ادرار احساس درد داشته باشید و ترشحات واژن تغییر کنند. این ترشحات ممکن است سفید و غلیظ باشند و گاهی شبیه به پنیر دلمهای شوند.
خشکی واژن
خشکی واژن علت شایع دیگری برای خارش است. ممکن است متوجه شوید که واژن شما کمتر مرطوب است و دچار خارش میشود. کاهش رطوبت معمولاً به دلیل تغییرات هورمونی، بهویژه کاهش استروژن رخ میدهد. این وضعیت میتواند پس از زایمان یا در دوران شیردهی دیده شود. خشکی واژن بیشترین شیوع را در سالهای منتهی به یائسگی (پریمنوپاز) دارد. در این دوران، تغییرات هورمونی و کاهش استروژن باعث خشکی و خارش بیشتر واژن میشوند.
واژینوز باکتریایی (BV)
واژینوز باکتریایی نوعی عفونت است که به دلیل رشد بیشازحد باکتریهای واژن رخ میدهد. علائم اصلی شامل خارش، سوزش، ترشحات خاکستریرنگ و بوی ماهیمانند است. همچنین ممکن است هنگام ادرار احساس سوزش داشته باشید و در خارج از واژن نیز خارش را تجربه کنید.
محرکهای پوستی
واژن میتواند به دلیل واکنش به مواد محرک دچار خارش و ناراحتی شود. برخی از محرکهای رایج شامل:
- مواد شیمیایی موجود در کرمها یا ژلهای ضدبارداری
- دوشهای واژینال
- مواد شوینده لباس یا نرمکنندهها
- عطرها
- هر محصولی که با واژن تماس پیدا کند
عفونتهای مقاربتی (STIs)
عفونتهای مقاربتی میتوانند باعث خارش، سوزش و ناراحتی واژن شوند. این عفونتها توسط عوامل بیماریزا مانند کلامیدیا، هرپس تناسلی، تریکومونیازیس و سوزاک ایجاد میشوند. علائم رایج شامل خارش، سوزش، قرمزی، ناراحتی هنگام رابطه جنسی، سوزش ادرار، درد لگنی و ترشحات غیرطبیعی است.
بیماریهای پوستی
به گفتهی کالج متخصصان زنان و زایمان آمریکا (ACOG)، برخی بیماریهای پوستی میتوانند روی واژن اثر بگذارند و باعث خارش شوند. این بیماریها شامل:
- درماتیت تماسی
- فولیکولیت
- لیکن سیمپلکس کرونیکوس
- لیکن اسکلروزوس
- لیکن پلانوس
- کیست غده بارتولین

درمانهای خانگی برای خارش واژن
اگر دچار خارش واژن هستید، احتمالاً به دنبال تسکین فوری و راهکارهای خانگی هستید. با این حال، قبل از امتحان هر درمان خانگی، باید با پزشک خود مشورت کنید؛ بهویژه اگر باردار هستید یا بیماری زمینهای دارید.
درمانهای خانگی بسته به علت خارش متفاوت هستند، اما برخی از آنها میتوانند در چند علت مختلف مفید باشند. در ادامه مهمترین آنها را مرور میکنیم:
حمام جوش شیرین
پژوهشها نشان میدهند که بیکربنات سدیم (جوش شیرین) میتواند رشد قارچها را مهار کند. بسیاری از افراد گزارش کردهاند که هنگام عفونت قارچی واژن، جوش شیرین به آنها کمک کرده است. یکی از سادهترین راهها، گرفتن حمام جوش شیرین است. بنیاد اگزما توصیه میکند حدود یکچهارم فنجان جوش شیرین را به وان حمام اضافه کنید.
حمام بلغور جو دوسر
اگر خارش واژن ناشی از درماتیت تماسی یا اگزما باشد، حمام بلغور جو دوسر میتواند کمککننده باشد. تحقیقات نشان دادهاند که جو دوسر کلوئیدی در بهبود بیماریهای پوستی مانند درماتیت مؤثر است. این نوع جو را میتوان از داروخانه تهیه کرد یا در خانه با آسیاب کردن جو دوسر در مخلوطکن آماده کرد و به آب وان افزود.
ماست
بسیاری از افراد استفاده از ماست در واژن را برای درمان عفونت قارچی پیشنهاد میکنند. برخی تحقیقات نیز اثربخشی آن را تأیید کردهاند. برای مثال، مطالعهای در سال ۲۰۱۵ نشان داد کرم واژینال حاوی ماست و عسل بهاندازه کلوتریمازول (یک کرم دارویی) مؤثر بود. با این حال، قبل از استفاده باید با پزشک مشورت کنید، بهخصوص اگر باردار هستید.
پروبیوتیکها
پروبیوتیکها باکتریهای مفیدی هستند که به تعادل میکروبی واژن کمک میکنند. پژوهشها نشان دادهاند که مصرف پروبیوتیک میتواند در مدیریت واژینوز باکتریایی مؤثر باشد. علاوه بر این، مصرف پروبیوتیکها به سلامت کلی واژن نیز کمک میکند.
اسید بوریک
استفاده از پودر اسید بوریک (معمولاً به شکل کپسول یا شیاف) برای درمان عفونت قارچی واژن امیدبخش بوده است. مطالعهای در سال ۲۰۱۳ نشان داد پودر اسید بوریک بهاندازه فلوکونازول در درمان عفونت قارچی مؤثر است. با این حال، قبل از استفاده حتماً با پزشک مشورت کنید.
کرمهای ضدقارچ بدون نسخه (OTC)
اگر به عفونت قارچی مبتلا هستید، کرمهای ضدقارچ بدون نسخه میتوانند مفید باشند. این داروها را میتوان از داروخانه تهیه کرد و در خانه استفاده نمود. برخی از داروهای رایج شامل کلوتریمازول، میکونازول و تیوکونازول هستند.
روانکنندههای واژینال
اگر علت خارش شما خشکی واژن باشد، روانکنندهها میتوانند خشکی و خارش را کاهش دهند. همچنین رابطه جنسی را راحتتر کرده و از تحریک بیشتر جلوگیری میکنند. پزشک میتواند برند مناسب روانکننده را به شما معرفی کند.
بهداشت
رعایت بهداشت مناسب در زمان خارش واژن میتواند به کاهش علائم کمک کند. شستوشوی ناحیه با صابون ملایم یا فقط آب، خشک نگه داشتن ناحیه و استفاده از لباس زیر نخی توصیه میشود. اگر کاغذ توالت باعث تحریک میشود، میتوانید از بطری اسپری برای شستوشو پس از ادرار استفاده کنید. همچنین میتوانید مدتی بدون لباس زیر باشید تا ناحیه هوا بخورد.
درمانهایی که برای خارش واژن ایمن نیستند
قبل از امتحان درمانهای خانگی باید با پزشک مشورت کنید. درحالیکه بیشتر درمانهای خانگی ایمن هستند، برخی میتوانند مضر باشند یا اوضاع را بدتر کنند.
موارد زیر باید اجتناب شوند:
- دوشهای واژینال
- پودرهای معطر
- اسپریهای بهداشتی
- عطرها
- دئودورانتهای واژینال
چگونه از خارش واژن جلوگیری کنیم؟
هر نوع خارش واژن قابل پیشگیری نیست، اما میتوانید اقداماتی انجام دهید تا احتمال بروز عفونتها و تحریکات کمتر شود.
نکات پیشگیرانه:
- همیشه لباس زیر ۱۰۰٪ نخی بپوشید
- شلوار گشاد بپوشید
- اجازه دهید ناحیه واژن هوا بخورد
- از پوشیدن جورابشلواری خودداری کنید
- همیشه پس از دستشویی از جلو به عقب پاک کنید
- رابطه جنسی ایمن داشته باشید و از کاندوم برای پیشگیری از STIs استفاده کنید
- هنگام شستوشوی ناحیه فقط از آب ساده یا صابون ملایم استفاده کنید
چه زمانی باید به پزشک مراجعه کنید؟
اگر خارش شما خفیف است و رو به بهبود است، درمانهای خانگی ممکن است کافی باشند. اما اگر خارش متوسط تا شدید است یا بیش از چند روز طول کشیده، باید به پزشک مراجعه کنید.
همچنین اگر علائم زیر را داشتید، باید سریعاً به پزشک مراجعه کنید:
- تب دارید
- درد شدید لگنی یا شکمی دارید
- در معرض بیماری مقاربتی قرار گرفتهاید
- قرمزی یا تورم در ناحیه تناسلی دارید
- ترشحات شما بهطور ناگهانی تغییر رنگ یا بو داده است
- در ناحیه واژن تاول دارید
- هنگام ادرار سوزش شدید دارید
آردایت برای اطمینان از صحت محتوای خود، که در سیاست ویراستاری ما ذکر شده است، از دستورالعملهای سختگیرانهای در زمینه منبعیابی پیروی میکند . ما فقط از منابع معتبر، از جمله مطالعات بررسیشده توسط همتایان، متخصصان پزشکی دارای مجوز، بیماران با تجربه عملی و اطلاعات از مؤسسات برتر، استفاده میکنیم.
- MedlinePlus. Vaginal itching and discharge - adult and adolescent.
- Centers for Disease Control and Prevention. Vaginal Candidiasis.
- Gigi RMS, Buitrago-Garcia D, Taghavi K, et al. Vulvovaginal yeast infections during pregnancy and perinatal outcomes: systematic review and meta-analysis. BMC Women’s Health. 2013;23:116. https://doi.org/10.1186/s12905-023-02258-7
- Abraham C. Experiencing Vaginal Dryness? Here's What You Need to Know. American College of Obstetricians and Gynecologists.
- Centers for Disease Control and Prevention. Bacterial Vaginosis – CDC Basic Fact Sheet.
- MedlinePlus. Sexually Transmitted Diseases.
- American College of Obstetricians and Gynecologists. Disorders of the Vulva: Common Causes of Vulvar Pain, Burning, and Itching.
- Letscher-Bru V, Obszynski CM, Samsoen M, et al. Antifungal Activity of Sodium Bicarbonate Against Fungal Agents Causing Superficial Infections. Mycopathologia. 2013;175:153–158. https://doi.org/10.1007/s11046-012-9583-2
- National Eczema Association. Eczema and Bathing.
- Criquet M, Roure R, Dayan L, et al. Safety and efficacy of personal care products containing colloidal oatmeal. Clin Cosmet Investig Dermatol. 2012;5:183-193. https://doi.org/10.2147/CCID.S31375
- Darvishi M, Jahdi F, Hamzehgardeshi Z, et al. The Comparison of vaginal cream of mixing yogurt, honey and clotrimazole on symptoms of vaginal candidiasis. Glob J Health Sci. 2015;7(6). https://doi.org/10.5539/gjhs.v7n6p108
- Mei Z, Li D. The role of probiotics in vaginal health. Front Cell Infect Microbiol. 2022;12:963868. https://doi.org/10.3389/fcimb.2022.963868
- Khameneie KM, Arianpour N, Roozegar R, et al. Fluconazole and Boric Acid for Treatment of Vaginal Candidiasis—New Words About Old Issue. East Afr Med J. 2013;90(4):117-123.
- Centers for Disease Control and Prevention. Vulvovaginal Candidiasis (VVC).
- https://www.health.com/home-remedy-for-vaginal-itching-8401829
