آزمایش هماتوکریت یا HCT یکی از مهمترین آزمایشهای خون است که نشان میدهد چه مقدار از حجم خون شما را گلبولهای قرمز تشکیل میدهند. گلبولهای قرمز وظیفه انتقال اکسیژن از ریهها به تمام سلولهای بدن را بر عهده دارند، بنابراین مقدار زیاد یا کم آنها میتواند نشانهای از بیماریها یا اختلالات مهم در بدن باشد. بهطور کلی، هماتوکریت پایین ممکن است نشانهی کمخونی (آنمی)، فقر آهن یا از دست دادن خون باشد، در حالی که سطح بالای آن میتواند به علت کمآبی بدن، بیماریهای قلبی یا اختلالات مغز استخوان مانند پلیسیتمیورا (Polycythemia Vera) باشد. هدف از انجام آزمایش هماتوکریت آزمایش HCT برای ارزیابی میزان گلبولهای قرمز در خون انجام میشود.
گلبولهای قرمز (Erythrocytes) اکسیژن را از ریهها به بافتهای بدن منتقل میکنند و نسبت آنها به کل حجم خون، غلظت و چسبندگی خون را نیز نشان میدهد. نتایج غیرطبیعی هماتوکریت میتواند در موارد زیر کاربرد داشته باشد: تشخیص اولیه بیماریها: مانند کمخونی یا غلظت خون کمک به تشخیص دقیقتر: در کنار سایر آزمایشها ارزیابی پاسخ به درمان: مثلاً در درمان کمخونی یا پس از تزریق خون آزمایشهای همراه با هماتوکریت HCT معمولاً بخشی از آزمایش شمارش کامل سلولهای خونی (CBC) است که سه نوع سلول اصلی خون را بررسی میکند: گلبولهای قرمز (RBC): حامل هموگلوبین برای انتقال اکسیژن گلبولهای سفید (WBC): دفاع بدن در برابر عفونت و سلولهای سرطانی پلاکتها: برای انعقاد خون و ترمیم زخمها آزمایشهای تکمیلی که ممکن است همراه با HCT انجام شوند عبارتند از: اسمیر خون: بررسی شکل سلولها زیر میکروسکوپ آزمایش هموگلوبین (Hgb): که معمولاً همراه HCT انجام میشود بررسی آهن (Iron Studies): برای ارزیابی فقر یا افزایش آهن شمارش رتیکولوسیتها: بررسی عملکرد مغز استخوان در ساخت RBC بررسی ویتامینهای B12 و فولات: برای اطمینان از تولید مناسب گلبولهای قرمز روش انجام آزمایش این آزمایش ساده بوده و معمولاً نیازی به ناشتا بودن ندارد. خون از رگ بازو یا دست گرفته میشود و در نوزادان از طریق سوراخ کوچک در پاشنه یا انگشت. نمونه خون در دستگاه سانتریفیوژ قرار میگیرد تا اجزای خون جدا شوند.