تشخیص اسکیزوفرنی چگونه انجام می‌شود؟ معیارهای تشخیصی، آزمایش‌ها و نشانه‌های هشدار

تشخیص اسکیزوفرنی چگونه انجام می‌شود؟ معیارهای تشخیصی، آزمایش‌ها و نشانه‌های هشدار

اسکیزوفرنی یکی از اختلالات روان‌پزشکی است که می‌تواند بر تفکر، ادراک، هیجان، گفتار و عملکرد روزمره فرد تأثیر بگذارد. توهم، هذیان و گفتار آشفته از نشانه‌های شناخته‌شده این اختلال هستند؛ بااین‌حال، وجود یک یا چند مورد از این علائم به‌تنهایی برای تشخیص اسکیزوفرنی کافی نیست. تشخیص قطعی به ارزیابی جامع روان‌پزشکی، بررسی مدت و الگوی علائم، سنجش تأثیر آن‌ها بر زندگی فرد و کنارگذاشتن علل احتمالی دیگر نیاز دارد. هیچ آزمایش خون، اسکن مغزی یا آزمون روان‌شناختی واحدی وجود ندارد که بتواند به‌تنهایی اسکیزوفرنی را تأیید کند.

اسکیزوفرنی بر اساس چه معیارهایی تشخیص داده می‌شود؟ یکی از منابع اصلی تشخیص این اختلال، راهنمای تشخیصی و آماری اختلالات روانی، ویرایش پنجم، بازنگری متنی (DSM-5-TR) است که در سال ۲۰۲۲ منتشر شد. این راهنما مجموعه‌ای از معیارهای بالینی را مشخص می‌کند که روان‌پزشک با استفاده از آن‌ها علائم فرد را ارزیابی می‌کند. علائم اصلی اسکیزوفرنی نشانه‌های شاخص این اختلال در چند گروه قرار می‌گیرند: ۱.

توهمات: علائم، علل و روش‌های درمان

توهمات: علائم، علل و روش‌های درمان

توهم به تجربه حسی گفته می‌شود که برای فرد کاملاً واقعی به نظر می‌رسد، اما در واقع محرک خارجی متناظری وجود ندارد. فرد ممکن است چیزی را ببیند، بشنود، لمس کند، بو کند یا بچشد که در محیط واقعی وجود ندارد. توهم لزوماً به معنای ابتلا به یک اختلال روان‌پزشکی نیست. بیماری‌های عصبی، برخی مشکلات جسمی، اختلالات حسی، مصرف یا قطع بعضی مواد و داروها و حتی کمبود خواب نیز می‌توانند در بروز آن نقش داشته باشند.

به همین دلیل، مشاهده توهم نیازمند بررسی علت زمینه‌ای است. علائم توهم چیست؟ توهم می‌تواند هر یک از پنج حس را درگیر کند و تجربه ایجادشده برای فرد ممکن است کاملاً واقعی به نظر برسد. علائم می‌توانند شامل موارد زیر باشند: دیدن چیزی که وجود ندارد شنیدن صدا یا صحبت‌هایی که منبع خارجی ندارند احساس لمس یا حرکت چیزی روی بدن بدون وجود محرک واقعی استشمام بویی که منبع مشخصی ندارد احساس چشیدن مزه‌ای که چیزی آن را ایجاد نکرده است رفتار نامتناسب با موقعیت به نظر رسیدن فرد به‌گونه‌ای که گویی به محرک‌های غیرواقعی پاسخ می‌دهد حواس‌پرتی غیرمعمول بر اساس یکی از مطالعات جمعیتی، حدود یک نفر از هر ۲۰ نفر در طول زندگی خود دست‌کم یک تجربه توهمی داشته است.

خشم و پرخاشگری در کودکان؛ علل، علائم و روش‌های مدیریت

خشم و پرخاشگری در کودکان؛ علل، علائم و روش‌های مدیریت

خشم در کودکان بخشی طبیعی از رشد هیجانی است؛ به‌خصوص در سال‌های ابتدایی زندگی که کودک هنوز مهارت کافی برای بیان ناکامی و تنظیم احساسات خود را ندارد. اما وقتی خشم شدید، مکرر یا غیرقابل‌کنترل می‌شود و به روابط خانوادگی، دوستی‌ها یا عملکرد تحصیلی آسیب می‌زند، بهتر است آن را فقط «بدرفتاری» تلقی نکنیم. گاهی پشت رفتارهای پرخاشگرانه، مشکلاتی مانند اضطراب، اختلال کم‌توجهی-بیش‌فعالی (ADHD)، مشکلات یادگیری، تجربه‌های آسیب‌زا یا سایر اختلالات هیجانی و رفتاری قرار دارد. شناسایی علت، معمولاً مهم‌تر از تلاش برای سرکوب خودِ خشم است.

چه زمانی خشم کودک می‌تواند نگران‌کننده باشد؟ قشقرق و طغیان هیجانی در کودکان، به‌ویژه در سنین پایین، شایع است و بسیاری از کودکان با افزایش سن توانایی بیشتری برای کنترل احساسات خود پیدا می‌کنند. با این حال، موارد زیر می‌توانند نیاز به ارزیابی تخصصی را مطرح کنند: قشقرق‌های بسیار مکرر یا طولانی ادامه طغیان‌های شدید پس از سال‌های ابتدایی کودکی حمله فیزیکی به دیگران آسیب زدن به خود تخریب وسایل اختلال قابل‌توجه در مدرسه یا روابط اجتماعی خشم و تحریک‌پذیری مداوم بین دوره‌های طغیان در کودکان زیر ۶ سال، قشقرق‌هایی که مرتباً بیش از حدود ۱۰ دقیقه طول می‌کشند می‌توانند نشانه‌ای باشند که ارزش بررسی بیشتر دارد؛ اما مدت یک قشقرق به‌تنهایی برای تشخیص اختلال کافی نیست و باید سن، دفعات، شدت، زمینه و پیامدهای رفتار نیز در نظر گرفته شود. چه عواملی می‌توانند باعث خشم شدید در کودک شوند؟

🍏 رژیم تخصصی دکتر روشن‌ضمیر روش کار و هزینه ←