آپنه خواب، به‌ویژه آپنه انسدادی خواب (Obstructive Sleep Apnea)، زمانی رخ می‌دهد که راه هوایی در هنگام خواب باریک یا مسدود شود و تنفس به‌طور موقت متوقف گردد. این مشکل می‌تواند باعث خرخر، وقفه‌های تنفسی، بیدار شدن‌های مکرر شبانه و احساس خستگی در طول روز شود. در ادامه چهار علت رایج آپنه خواب را بررسی می‌کنیم: ۱. راه هوایی باریک یا مستعد انسداد شایع‌ترین علت آپنه خواب، باریک یا قابل‌فروپاشی بودن راه هوایی فوقانی است.

می‌توان آن را مانند نوشیدن از یک نی نیمه‌مسدود تصور کرد؛ عبور هوا دشوار می‌شود و گاهی کاملاً متوقف می‌شود. عواملی که می‌توانند باعث تنگی راه هوایی شوند عبارت‌اند از: تجمع چربی در ناحیه گردن که از بیرون به راه هوایی فشار می‌آورد بزرگ بودن زبان که هنگام خواب به عقب می‌افتد چربی شکمی زیاد که فشار بر راه هوایی فوقانی را افزایش می‌دهد ساختارهای کوچک‌تر صورت مانند فک کوچک گردن بلند یا راه هوایی فوقانی بلندتر ۲. اختلال در کنترل عضلات راه هوایی در دیواره راه هوایی عضلاتی به نام عضلات گشادکننده حلقی (Pharyngeal dilator muscles) وجود دارند که به باز ماندن مسیر هوا کمک می‌کنند. اگر عملکرد این عضلات دچار اختلال شود، احتمال بسته شدن راه هوایی در خواب افزایش می‌یابد.

داشتن خواب باکیفیت فقط به یک قرص یا مکمل محدود نمی‌شود. الگوی کلی تغذیه روزانه نقش تعیین‌کننده‌ای در تنظیم هورمون‌های خواب و آرام‌سازی بدن دارد. نکات کلیدی برای بهبود خواب با تغذیه سالم ترکیب مقدار کمی پروتئین سرشار از تریپتوفان با کربوهیدرات‌های پیچیده به تثبیت قند خون و تقویت تولید ملاتونین کمک می‌کند. مصرف منظم خوراکی‌های غنی از منیزیم و ملاتونین برای پشتیبانی از خواب توصیه می‌شود.

تمرکز بر الگوی تغذیه متعادل در بلندمدت مؤثرتر از اتکا به یک «خوراکی معجزه‌آسا» است. به‌طور کلی، تغذیه سالم با خواب بهتر ارتباط مستقیمی دارد. برخی خوراکی‌ها با هورمون‌های تنظیم‌کننده خواب تعامل دارند و اثرگذاری آن‌ها را تقویت می‌کنند. ۱.

آپنه انسدادی خواب فقط یک مشکل خواب ساده نیست، بلکه اختلالی است که می‌تواند در طول زمان خلق‌وخو و واکنش بدن به استرس را دگرگون کند. این ارتباط به دلیل توقف‌های مکرر تنفس در خواب است که خواب، سطح اکسیژن خون و سامانه‌های مغزی مرتبط با هیجان و استرس را مختل می‌کند. شناخت این اختلال و درمان به‌موقع آن می‌تواند به بهبود سلامت روان، ثبات هیجانی و کیفیت زندگی کمک کند. در ادامه، ارتباط میان آپنه خواب، تغییرات خلقی و استرس مزمن به‌صورت علمی بررسی می‌شود.

تأثیر آپنه خواب بر مغز و خلق‌وخو در افراد مبتلا به آپنه انسدادی خواب، مسیرهای هوایی در طول خواب به‌طور مکرر بسته می‌شوند. این وضعیت باعث بیداری‌های کوتاه و افت اکسیژن خون می‌شود که اغلب فرد متوجه آن‌ها نیست. ترکیب این اختلال‌ها می‌تواند عملکرد مغز و تنظیم هیجانات را تحت تأثیر قرار دهد. این تغییرات به‌تدریج بر خلق‌وخو، تمرکز و تحمل استرس اثر می‌گذارند.