لبنیات، تولید اسید و پوکی استخوان

لبنیات، تولید اسید و پوکی استخوان

اخیراً بعضی رسانه ها ادعا کرده اند که ارتباطی بین مصرف فرآورده های لبنی، از قبیل شیر، ماست، کشک و دوغ با تولید اسید در بدن و آسیب به سلامتی انسان بخصوص پوکی استخوان وجود دارد. این ادعا که بدون هیچ مدرک وشاهد علمی است، بر پایه این ایده است که پروتئین و فسفات حتی اسید لاکتیک! موجود در لبنیات در بدن تولید اسید می کنند و باعث اسیدی شدن بدن ما می شوند و این امر باعث گسترش بیماری های امروزی و مدرن است.

یا همچنین ادعا شده لبنیات، برای سلامت استخوان مضر است، اما شواهد علمی هیچ یک از این ادعاها را تأیید نمی کند. در واقع شیر و لبنیات نه بر اثر متابولیسم، در بدن اسید تولید می کنند و نه باعث اسیدوز متابولیک می شوند و نه اسیدیته بدن را تحت تأثیر قرار می دهند.

البته بعضی مشاهدات محدودی در بعضی نقاط دنیا وجود دارد که نشان داده مصرف بیشتر لبنیات با پوکی استخوان در ارتباط است. اما باید توجه کرد که پوکی استخوان تحت تاثیر عوامل مختلف زیادی است از جمله ژنتیک، عوامل محیطی، هورمونی، رفتاری و تغذیه ای.

در این مطالعات این مشاهدات احتمالاً به دلیل فعالیت بدنی کمتر در آن نواحی بوده است. چرا که در مناطقی که فعالیت بدنی آنها تقریباً مشابه هم بوده، این نتایج دیده نشده است.

لبنیات، غذاها و حتی رژیم آلکالین روی اسیدیته بدن اثری ندارند.

دو مطالعه که دفع اسید ادرار بعد از مصرف شیر را بررسی کردند نشان دادند که شیر دارای بار قلیایی است و بعد از مصرف شیر اسیدیته ادرار کاهش نمی‌یابد. همچنین مقایسه پروتئین شیر با پروتئین سویا، نشان داد که هر دو پروتئین به یک اندازه دفع خالص اسید مشاهده شد.

اصولا غذاها بر اسیدیته بدن اثری ندارند. مطالعات نشان داده که رژیم قلیایی (آلکالین) فقط ۰.۰۱۴ واحد اسیدیته بدن را تغییر می‌دهد که با توجه به اینکه فاصله مرجع (محدوده طبیعی) برای خون ۷.۳۵-۷.۴۵ است این تغییر مهمی نیست. گذشته از اینکه این مقدار کم هم فقط شاید ناشی از خطای اندازه گیری باشد.

شواهد از نقش محافظت کننده استخوان

در چندین بررسی، نقش کلسیم و پروتئین لبنیات در سلامت واستحکام استخوان دیده شده است.

لبنیات و خطر شکستگی

جمع شواهد حاصل از مطالعات کوهورت آینده نگر با اطمینان خاطر نشان می دهد که احتمال شکستگی در افرادی که لبنیات مصرف می کنند نه تنها افزایش پیدا نمی کند، بلکه با کاهش خطر شکستگی همراه است.

اثر مصرف لبنیات در زنان

یک متاآنالیز خیلی جدید روی شش مطالعه نشان داد مصرف لبنیات می تواند تراکم مواد معدنی استخوان (BMD) را در زنان یائسه افزایش دهند.

در یک مطالعه بزرگ روی هزار و دویست و پانزده نفردیده شد زنان مبتلا به پوکی استخوان با وجودی که مقدار زیادی سبزیجات مصرف می کنند اما مقدار کافی لبنیات و کلسیم مصرف نمی کنند. مصرف فرآورده های لبنی باید به عنوان یک اقدام موثر در زمینه بهداشت عمومی در نظر گرفته شود تا از پوکی استخوان در زنان یائسه جلوگیری کند.

اثر مصرف لبنیات روی استخوان در کودکان

بررسی جامع انجام شده در سال گذشته روی کل مطالعات در طول ۹۲ سال (از ۱۹۲۶ تا ۲۰۱۸) نشان داد، محصولات لبنی به طور قابل توجهی محتوای مواد معدنی استخوان را در دوران کودکی افزایش می دهد.

شیر و محصولات لبنی بدلیل محتوای پروتئین، کلسیم و ویتامین D در رشد و نمو، به ویژه در این گروه اهمیت ویژه ای دارد.

اثر اسید لاکتیک بعضی محصولات لبنی مثل ماست، کشک که به آنها طعم ترش می دهد.

یک مغلطه دیگر این است که گفته شده چون محصولات لبنی اسید لاکتیک دارند پس بدن اسیدی می شود و هر محصول لبنی ترش باعث دفع کلسیم می شود که نه تنها اصلا صحت ندارد بلکه تحقیقات آزمایشگاهی نشان می دهد اسید لاکتیک رژیم غذایی ممکن است با ایجاد یک فرم محلول در آب نمک کلسیم در رژیم غذایی همراه باشد، که در نتیجه جذب کلسیم را تسهیل می کند و در نتیجه محتوای کلسیم استخوان را افزایش می دهد.

خود باکتری های تولید اسید لاکتیک که در بعضی محصولات لبنی مثل ماست موجود است فواید زیادی از جمله: بهبود میکروبهای دستگاه گوارش، کنترل عفونت های روده ای، بهبود هضم لاکتوز، پیش گیری از برخی از انواع سرطان و کنترل سطح کلسترول خون دارند. آنها ضد فشار خون، ضد التهاب و ضد دیابت، ضد اکسیداسیون و تعدیل کننده سیستم ایمنی هستند.

خلاصه حقایق علمی در مورد لبنیات بر خلاف ادعاهاست.

بطور خلاصه برآیند مطالعات علمی در مورد لبنیات و اثر آن بر میزان اسدیته بدن و پوکی استخوان و بطور کلی سلامت به این ترتیب است:

۱- شیر و سایر محصولات لبنی منبع خوبی از پروتئین و سایر مواد مغذی هستند و برای سلامتی و استخوان مفیدند.

۲- مصرف فرآورده های لبنی، بدن را اسیدی نمی کنند.

۳- ادر واقع لبنیات تولید کننده اسید در ادرار هم نیست.

۴- البته هیچ غذایی حتی رژیم های قلیایی هم اسیدیته بدن را تغییر نمی دهند فقط می توانند اسیدیته ادرار را تغییر می دهند.

۵- گرچه دفع خالص اسید نیز، تأثیر مهمی در متابولیسم کلسیم ندارد.

۶- بطورکلی اسیدی بودن ادرار هم منعکس کننده اسیدوز متابولیک یا بیماری نیست.

نتیجه گیری

بطور قطع لبنیات نه تنها اثر بدی روی سلامتی و استخوان ندارد بلکه با توجه به اینکه منبع خوب کلسیم، پروتئین، ویتامین دی و سایر مواد مغذی است بسیار هم مفید است. اما اینکه چرا امروزه در جامعه پوکی استخوان زیاد شده هم بدلیل کاهش روزبه‌روز لبنیات بدلیل همین اطلاعات غلط و افزایش قیمتها و مورد بسیار مهم دیگر عدم تحرک است.

منابع:

Lee CS, Kim BK, Lee IO, Park NH, Kim SH. Prevention of bone loss by using Lactobacillus-fermented milk products in a rat model of glucocorticoid-induced secondary osteoporosis. International Dairy Journal. 2020 Oct 1;109:104788.

Hidayat, K., Du, X., Shi, B.M. and Qin, L.Q., 2020. Systematic review and meta-analysis of the association between dairy consumption and the risk of hip fracture: critical interpretation of the currently available evidence. Osteoporosis international: a journal established as result of cooperation between the European Foundation for Osteoporosis and the National Osteoporosis Foundation of the USA.

Matía-Martín P, Torrego-Ellacuría M, Larrad-Sainz A, Fernández-Pérez C, Cuesta-Triana F, Rubio-Herrera MÁ. Effects of milk and dairy products on the prevention of osteoporosis and osteoporotic fractures in Europeans and non-Hispanic Whites from North America: a systematic review and updated meta-analysis. Advances in Nutrition. 2019 May 1;10(suppl_2):S120-43.

Chonan O, Takahashi R, Yasui H, WATANUKI M. Effect of L-lactic acid on the absorption of calcium in gastrectomized rats. Journal of nutritional science and vitaminology. 1998;44(6):869-75.

de Lamas C, de Castro MJ, Gil-Campos M, Gil Á, Couce ML, Leis R. Effects of dairy product consumption on height and bone mineral content in children: A systematic review of controlled trials. Advances in Nutrition. 2019 May 1;10(suppl_2):S88-96.

Lanyan A, Marques-Vidal P, Gonzalez-Rodriguez E, Hans D, Lamy O. Postmenopausal women with osteoporosis consume high amounts of vegetables but insufficient dairy products and calcium to benefit from their virtues: the CoLaus/OsteoLaus cohort. Osteoporosis International. 2020 May;31(5):875-86.

Shi Y, Zhan Y, Chen Y, Jiang Y. Effects of dairy products on bone mineral density in healthy postmenopausal women: a systematic review and meta-analysis of randomized controlled trials. Archives of Osteoporosis. 2020 Dec;15(1):1-8.

در سایت آر دایت رژیم غذایی توسط متخصص تغذیه به شیوه‌ای متفاوت ارائه می‌شود. لطفاً جهت اطلاع از چگونگی و شرایط رژیم آنلاین، کلیک نمایید…

در صورتی که هر گونه سوالی دارید می توانید از طریق تلگرام، اینستاگرام یا واتساپ با ما در تماس باشید و یا درخواست مشاوره رایگان دهید.

ثبت نام

همین حالا جهت دریافت رژیم آنلاین ثبت نام کنید.

جهت تکمیل پرسشنامه رژیم آنلاین کلیک کنید.
ثبت نام