کاتاراکت قطره روغن یک عارضه چشمی نادر است که می‌تواند علائمی مانند تاری دید یا دوبینی ایجاد کند. از آنجایی که این نوع آب مروارید نادر است و ممکن است علائم آن مشابه بیماری‌های شبکیه باشد، تشخیص دقیق آن دشوار است. با این حال، استفاده از آزمایش‌هایی مانند معاینه با لامپ اسلیت (Slit Lamp) می‌تواند به تشخیص دقیق کمک کند.

اگر دچار تاری دید یا هرگونه تغییر دیگری در بینایی خود شدید، ضروری است که برای تشخیص دقیق‌تر، به یک متخصص چشم مراجعه کنید. پزشک با تجویز آزمایش‌های لازم می‌تواند به تشخیص صحیح برسد. در ادامه، اطلاعات کاملی درباره علائم، علل، تشخیص و گزینه‌های درمانی کاتاراکت قطره روغن ارائه شده است.

کاتاراکت قطره روغن: آنچه باید بدانید

علائم کاتاراکت قطره روغن چیست؟

کاتاراکت قطره روغن در عدسی چشم ایجاد می‌شود و می‌تواند منجر به بروز علائم متعددی شود. این علائم می‌توانند کیفیت بینایی فرد را به‌شدت تحت تأثیر قرار دهند.

این علائم عبارت‌اند از:

🍏

اگر به دنبال رژیم متناسب با شرایط خودتان هستید...

اطلاعات این مقاله جنبه آموزشی دارد؛ اما برنامه غذایی هر فرد بهتر است متناسب با شرایط، هدف و نیازهای خودش تنظیم شود.

آشنایی با رژیم تخصصی دکتر روشن‌ضمیر ←

تاری دید (Blurred vision): کاهش وضوح دید یکی از شایع‌ترین علائم است.¹
دوبینی در یک چشم (Monocular diplopia): فرد با یک چشم دچار دوبینی می‌شود.
سه‌بینی در یک چشم (Monocular triplopia): در موارد نادر، فرد ممکن است با یک چشم دچار سه‌بینی شود.
افزایش نزدیک‌بینی (Increased nearsightedness): درجه نزدیک‌بینی فرد ممکن است به‌طور ناگهانی افزایش یابد.

بر اساس گزارشی در سال ۲۰۲۲، علائم کاتاراکت قطره روغن می‌توانند ظریف باشند و همین امر روند تشخیص دقیق را دشوار می‌سازد. در صورت عدم درمان مناسب، کاتاراکت قطره روغن می‌تواند منجر به آمبلیوپی (Amblyopia) یا تنبلی چشم شود که یک اختلال بینایی جدی است¹.

آب مروارید یا کاتاراکت قطره روغن: علل، علائم و درمان

علت ایجاد کاتاراکت قطره روغن چیست؟

یکی از علل رایج کاتاراکت قطره روغن، بیماری گالاکتوزمی (Galactosemia) است. گالاکتوزمی یک بیماری ژنتیکی نادر است که بر نحوه تبدیل گالاکتوز به گلوکز در بدن تأثیر می‌گذارد. این بیماری می‌تواند از هفته‌های اول زندگی نوزاد، علائم خود را نشان دهد.

علائم گالاکتوزمی معمولاً در اوایل زندگی ظاهر می‌شوند و شامل موارد زیر هستند:

استفراغ مداوم
بی‌حالی و کمبود انرژی
امتناع از تغذیه (شیر نخوردن)
یرقان (زردی پوست و چشم)
سپسیس (عفونت خونی)

همچنین، وجود آب مروارید یکی از علائمی است که در نتیجه این اختلال متابولیک ظاهر می‌شود.

چه کسانی ممکن است به کاتاراکت قطره روغن مبتلا شوند؟

از آنجایی که کاتاراکت قطره روغن اغلب در نتیجه گالاکتوزمی ایجاد می‌شود، و این بیماری در هفته‌های اول زندگی بروز می‌کند، این نوع آب مروارید معمولاً در نوزادان و کودکان مشاهده می‌شود. اگرچه شیوع آن کمتر است، اما کاتاراکت قطره روغن ممکن است در بزرگسالان نیز ایجاد شود.

این عارضه در بزرگسالان به چند شکل رخ می‌دهد:

ایدیوپاتیک (Idiopathic): به این معنی که هیچ دلیل مشخصی برای ایجاد آن پیدا نشده است.
اختلال متابولیک: می‌تواند در نتیجه یک اختلال متابولیک زمینه‌ای ایجاد شود.
آب مروارید هسته‌ای متغیر (Variant of nuclear cataract): گاهی اوقات ممکن است نوعی از آب مروارید هسته‌ای باشد که ظاهری شبیه قطره روغن دارد.

پزشکان چگونه کاتاراکت قطره روغن را تشخیص می‌دهند؟

معاینه با لامپ اسلیت (Slit lamp examination) روش اصلی برای تشخیص کاتاراکت قطره روغن است.² لامپ اسلیت نوعی میکروسکوپ است که از نور برای ایجاد تصویری واضح‌تر استفاده می‌کند و به پزشک این امکان را می‌دهد تا ساختارهای چشم را بهتر مشاهده کند.

بررسی ظاهری: چشم‌پزشک ظاهر عدسی را برای یافتن علائم کاتاراکت قطره روغن بررسی می‌کند.
پرسش درباره علائم: پزشک برای رسیدن به یک تشخیص دقیق، در مورد علائم تجربه شده توسط بیمار سؤالاتی می‌پرسد.

آزمایش گالاکتوزمی بخشی از غربالگری‌های نوزادان در ایالات متحده است و شامل گرفتن یک نمونه خون کوچک از پاشنه پا می‌شود. در صورتی که نتیجه این آزمایش مثبت باشد، می‌تواند علت بروز آب مرواریدی که هنگام تولد وجود دارد یا مدت کوتاهی پس از آن ایجاد می‌شود را تأیید نماید.

درمان‌های کاتاراکت قطره روغن کدامند؟

برداشتن جراحی عدسی می‌تواند کاتاراکت قطره روغن را درمان کند. جراحی آب مروارید شامل برداشتن عدسی کدر و جایگزینی آن با یک عدسی شفاف مصنوعی است.

جراحی فیکوامولسیفیکاسیون: یک مقاله در سال ۲۰۲۵، گزارشی از یک مورد کاتاراکت قطره روغن یک‌طرفه در یک کودک ۵ ساله منتشر کرد. پس از نوعی جراحی آب مروارید به نام فیکوامولسیفیکاسیون (Phacoemulsification) که در آن برش کوچکی در لبه قرنیه ایجاد شده و از امواج فراصوت برای تجزیه آب مروارید استفاده می‌شود، بینایی کودک بهبود یافت². به دنبال جراحی، اصلاح عیوب انکساری و درمان آمبلیوپی (Occlusion therapy) نیز انجام شد.

درمان گالاکتوزمی

اگر کاتاراکت قطره روغن ناشی از گالاکتوزمی باشد، درمان این بیماری زمینه‌ای نیز ضروری است. درمان گالاکتوزمی معمولاً شامل موارد زیر است:

رژیم غذایی سخت: اجتناب کامل از تمامی فرآورده‌های شیر و لبنیات.
پرهیز از برخی ترکیبات: در دوران شیرخوارگی، اجتناب از موادی مانند کازئین، کشک و آب پنیر ضروری است.
مکمل کلسیم: مصرف مکمل‌های کلسیم برای جبران کمبود احتمالی ناشی از حذف لبنیات در رژیم غذایی.

جمع‌بندی

کاتاراکت قطره روغن یک وضعیت نادر است که ممکن است به زودی پس از تولد در نتیجه بیماری ژنتیکی گالاکتوزمی ظاهر شود، هرچند که احتمال بروز آن در بزرگسالی نیز وجود دارد. این عارضه می‌تواند علائمی مانند تاری دید، دوبینی یا سه‌بینی در یک چشم و افزایش نزدیک‌بینی ایجاد کند و عدم درمان آن می‌تواند به تنبلی چشم منجر شود. اگرچه تشخیص کاتاراکت قطره روغن می‌تواند دشوار باشد، اما معاینه با لامپ اسلیت به تأیید تشخیص کمک می‌کند. برداشتن جراحی عدسی می‌تواند کاتاراکت را درمان کند و در صورت وجود گالاکتوزمی، درمان علت اصلی نیز ضروری خواهد بود.

دکتر فرزاد روشن ضمیر

دکتر روشن ضمیر هستم، متخصص تغذیه و رژیم درمانی (PhD). اگر از رژیم‌های تکراری نتیجه نگرفته‌اید، فقط یک دوره با من داشته باشید. هزینه رژیم طبق تعرفه ویزیت دکتری تخصصی در علوم پایه (PHD) پروانه‌دار در سال 1405، 357 هزارو 700 تومان می باشد.

جهت ارتباط در پیام‌رسان‌ها به شماره زیر پیام دهید

09304881654

برای دریافت آموزش‌های روزانه عضو کانال بله شوید: