جویدن آدامس ممکن است عضلات فک را تقویت کند، اما شواهد کمی وجود دارد که نشان دهد می‌تواند ظاهر خط فک فرد را به‌طور قابل مشاهده تغییر دهد. جویدن بیش از حد آدامس ممکن است باعث درد فک، سردرد و مشکلات دندانی شود.
آدامس مخصوص ورزش فک، معروف به Mastic Gum یا «آدامس تناسب صورت»، در شبکه‌های اجتماعی به‌عنوان روشی برای تمرین عضلات فک و رسیدن به خط فک تیزتر و مشخص‌تر شهرت پیدا کرده است. با این حال، تحقیقات نشان نمی‌دهد که جویدن آدامس، حتی انواع سخت‌تر «تمرینات تناسب صورت»، بتواند خط فک را شکل دهد.
عوامل متعددی شکل فک یک فرد را تعیین می‌کنند، از جمله ژنتیک و ساختار استخوان. در حالی که جویدن آدامس ممکن است عضلات مربوط به جویدن را تقویت کند، روش‌های موثرتری برای تغییر شکل فک وجود دارد.
این مقاله به بررسی عواملی که شکل فک را تعیین می‌کنند، اثرات جویدن، تحقیقات موجود، خطرات جویدن بیش از حد آدامس و روش‌های جایگزین برای بهبود خط فک می‌پردازد.
عواملی که شکل خط فک را تعیین می‌کنند
شکل و تعریف خط فک تحت تأثیر عوامل متعددی است:
- ژنتیک: مطالعات نشان می‌دهند ژنتیک نقش مهمی در شکل صورت دارد.
- محیط جنینی: ویژگی‌های صورت در مراحل اولیه بارداری شکل می‌گیرند. اختلالات در این محیط می‌تواند روی سلول‌های مسئول رشد صورت تأثیر گذاشته و باعث تغییر تقارن و شکل صورت شود.
- ساختار استخوان: ژنتیک عمدتاً مسئول جرم و چگالی استخوان‌هاست. شکل و اندازه فک می‌تواند ظاهر خط فک را تحت تأثیر قرار دهد.
- توزیع چربی: توزیع چربی اطراف فک می‌تواند تعیین کند خط فک چقدر پر یا مشخص به نظر برسد.
- ظاهر پوست: پوست شل یا آویزان اطراف فک، که به آن جولز (jowls) گفته می‌شود، می‌تواند ظاهر خط فک را تغییر دهد.
Grace Cary/Getty Images
عضلاتی که در جویدن نقش دارند
جویدن چهار عضله اصلی را درگیر می‌کند:
- تمپورالیس (temporalis): عضله‌ای بادبزنی شکل در دو طرف سر
- مدیال پتریگوئید (medial pterygoid): در ناحیه داخلی فک پایین
- لاترال پتریگوئید (lateral pterygoid): عضله‌ای کوتاه و مثلثی زیر هر شقیقه
- ماسِتِر (masseter): عضله‌ای قدرتمند و چهارگوش در گونه
این عضلات با همکاری هم باعث باز و بسته شدن فک، حرکت جلو و عقب، و حرکت به طرفین می‌شوند و جویدن و گاز گرفتن را امکان‌پذیر می‌کنند.
تحقیقات چه می‌گویند
تمرینات جویدن ممکن است عضلات درگیر در جویدن را تقویت کنند. با این حال، تقویت عضلات اطراف فک معمولاً شکل یا ظاهر خط فک را تغییر نمی‌دهد.
- مطالعه‌ای در سال ۲۰۲۴ نشان داد که تمرینات جویدن می‌توانند قدرت عضلات جویدن را افزایش دهند و منجر به گاز گرفتن قوی‌تر و جویدن مؤثرتر شوند، اما شکل صورت تغییر نمی‌کند.
- تحقیقات سال ۲۰۱۸ نیز نشان داد که تمرینات جویدن می‌توانند نیروی گاز گرفتن را بهبود دهند و افرادی با صورت بلند و باریک بیشترین پیشرفت را نشان دادند.
- مطالعه‌ای در سال ۲۰۲۰ نشان داد که تمرینات جویدن منظم، عضلات ماسِتِر را ضخیم‌تر کرده و نیروی گاز گرفتن را در افراد سالم بالای ۶۵ سال بهبود می‌بخشد.
- مطالعه‌ای در سال ۲۰۱۹ نشان داد که جویدن منظم آدامس عضلات زبان و گونه را تقویت کرده و عملکرد تغذیه و بلع را بهبود می‌بخشد.
با وجود این، شکل و اندازه فک عمدتاً توسط ژنتیک تعیین می‌شود. جویدن آدامس نمی‌تواند ظاهر خط فک را تغییر دهد، زیرا تأثیر قابل توجهی بر ویژگی‌های ارثی صورت، ساختار استخوان، توزیع چربی یا کشسانی پوست ندارد.
خطرات جویدن بیش از حد آدامس
جویدن زیاد آدامس ممکن است منجر به مشکلات سلامتی شود، از جمله:
- اختلالات مفصل فکی-گیجگاهی (TMJ): علائم شامل صدای تق‌تق فک، درد فک، محدودیت حرکت و سردرد است. جویدن منظم آدامس ممکن است ریسک این اختلال را افزایش دهد، هرچند تحقیقات قطعی نیست.
- مشکلات دندانی: جویدن آدامس شیرین بیش از حد ممکن است مینای دندان را تخریب کرده و باعث پوسیدگی شود.
- مشکلات گوارشی: آدامس‌های بدون قند که حاوی الکل‌های قندی مانند زایلیتول، مانیتول یا سوربیتول هستند، می‌توانند باعث علائمی مانند نفخ و اسهال شوند.
جایگزین‌ها برای بهبود خط فک
راهکارهایی برای داشتن خط فک مشخص‌تر وجود دارد، از جمله روش‌های سبک زندگی، درمان‌های حرفه‌ای و جراحی.
روش‌های سبک زندگی
- کاهش وزن: کاهش چربی اطراف فک می‌تواند خط فک را تیزتر نشان دهد.
- وضعیت بدن (Posture): وضعیت بدن می‌تواند موقعیت و حرکت فک را تحت تأثیر قرار دهد. وضعیت خمیده ممکن است حرکت فک را محدود کرده و با اختلال TMJ و مشکلات گردن مرتبط باشد.
- محافظت از آفتاب: نور UV باعث کاهش کشسانی پوست می‌شود. پوست شل ممکن است جولز ایجاد کند و خط فک را تحت تأثیر قرار دهد.
درمان‌های حرفه‌ای
بر اساس انجمن جراحان پلاستیک آمریکا، روش‌های زیر می‌توانند خط فک را شکل دهند:
- بوتاکس (Botox): تزریق بوتاکس به عضلات ماسِتِر می‌تواند صورت را باریک‌تر کرده و خط فک را مشخص کند.
- فیلرهای پوستی (Dermal Fillers): فیلرهای قابل تزریق مانند هیالورونیک اسید و کلسیم هیدروکسیلاپاتیت می‌توانند زوایای خط فک را برجسته‌تر کنند.
- اسید دئوکسی کولیک (Kybella): ماده تزریقی برای از بین بردن چربی اطراف فک.
- لیفت نخ صورت (Face Thread Lift): جراح نخ‌هایی زیر پوست قرار می‌دهد تا پوست را لیفت و سفت کند و جلوی شل شدن آن را بگیرد.
- سفت کردن پوست با رادیوفرکانسی: استفاده از رادیوفرکانسی کم‌دوز برای تحریک تولید کلاژن و سفت کردن پوست.
- جراحی لیفت گردن (Neck Lift): جراح برش‌هایی نزدیک گوش و زیر چانه ایجاد کرده، عضلات گردن را سفت کرده و پوست اضافی را حذف می‌کند.
- لیپوساکشن گردن: حذف چربی زیر پوست ناحیه گردن و فک.
جمع‌بندی
تمرینات جویدن آدامس، به‌ویژه با آدامس‌های «تمرینات تناسب صورت»، در شبکه‌های اجتماعی محبوب شده‌اند، اما تحقیقات نشان نمی‌دهد که جویدن آدامس بتواند خط فک را شکل دهد.
عوامل اصلی تعیین‌کننده شکل فک شامل ژنتیک، ساختار استخوان و توزیع چربی هستند. در حالی که جویدن آدامس عضلات جویدن را تقویت می‌کند، احتمال تغییر ظاهر فک بسیار کم است.
جویدن بیش از حد آدامس می‌تواند منجر به اختلالات TMJ، مشکلات گوارشی و دندانی شود.
راهکارهای سبک زندگی مانند کاهش وزن می‌توانند به وضوح خط فک کمک کنند و روش‌های حرفه‌ای مانند بوتاکس، فیلر یا جراحی نیز موجود است.
آردایت برای اطمینان از صحت محتوای خود، که در سیاست ویراستاری ما ذکر شده است، از دستورالعملهای سختگیرانهای در زمینه منبعیابی پیروی می‌کند . ما فقط از منابع معتبر، از جمله مطالعات بررسیشده توسط همتایان، متخصصان پزشکی دارای مجوز، بیماران با تجربه عملی و اطلاعات از مؤسسات برتر، استفاده میکنیم.
- AlShaban KK, et al. (2018). Prevalence of TMJ disorders among the patients attending the dental clinic of Ajman University of Science and Technology–Fujairah campus, UAE.
https://onlinelibrary.wiley.com/doi/10.1155/2018/9861623 - Basit H, et al. (2023). Anatomy, head and neck, mastication muscles.
https://www.ncbi.nlm.nih.gov/books/NBK541027/ - Ck AA, et al. (2021). Genetic impact on bone modulation—a review bridging bioscience to genetic engineering.
https://pmc.ncbi.nlm.nih.gov/articles/PMC8110364/ - Ispir NG, et al. (2022). The relationship of masseter muscle thickness with face morphology and parafunctional habits: an ultrasound study.
https://pmc.ncbi.nlm.nih.gov/articles/PMC9717398/ - Jung H, et al. (2024). Effects of gum chewing training on occlusal force, masseter muscle thickness and mandibular shape: a randomised controlled clinical trial.
https://onlinelibrary.wiley.com/doi/10.1111/joor.13830 - Kim M, et al. (2020). Effects of chewing exercises on the occlusal force and masseter muscle thickness in community-dwelling Koreans aged 65 years and older: A randomised assessor-blind trial.
https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/32589302/ - Kim R. (2018). How to achieve the ultimate jawline.
https://www.plasticsurgery.org/news/blog/how-to-achieve-the-ultimate-jawline - Mäkinen KK. (2016). Gastrointestinal disturbances associated with the consumption of sugar alcohols with special consideration of xylitol: Scientific review and instructions for dentists and other health-care professionals.
https://pmc.ncbi.nlm.nih.gov/articles/PMC5093271/ - Prodoehl J, et al. (2022). Effect of starting posture on three-dimensional jaw and head movement.
https://pmc.ncbi.nlm.nih.gov/articles/PMC9069639/ - Rathee M, et al. (2024). Anatomy, head and neck, lateral pterygoid muscle.
https://www.ncbi.nlm.nih.gov/books/NBK549799/ - Richmond S, et al. (2018). Facial genetics: A brief overview.
https://www.frontiersin.org/journals/genetics/articles/10.3389/fgene.2018.00462/full - Shanbhag S, et al. (2019). Anti-aging and sunscreens: Paradigm shift in cosmetics.
https://pmc.ncbi.nlm.nih.gov/articles/PMC6773941/ - Shirai M, et al. (2018). Effects of gum chewing exercise on maximum bite force according to facial morphology.
https://onlinelibrary.wiley.com/doi/10.1002/cre2.102 - Takahashi M, et al. (2018). Effects of gum chewing training on oral function in normal adults: Part 1 investigation of perioral muscle pressure.
https://pmc.ncbi.nlm.nih.gov/articles/PMC6445978/ - Tsaban G, et al. (2021). The effect of weight-loss interventions on cervical and chin subcutaneous fat depots; the CENTRAL randomized controlled trial.
https://pmc.ncbi.nlm.nih.gov/articles/PMC8617936/ - Verma KK, et al. (2024). Facial contouring through jaw exercises: A report of two cases examining efficacy and consumer expectations.
https://pmc.ncbi.nlm.nih.gov/articles/PMC11681191/ - Yushchenko Y, et al. (2025). Association between gum chewing and temporomandibular disorders.
https://pmc.ncbi.nlm.nih.gov/articles/PMC12347383/ - https://www.medicalnewstoday.com/articles/does-chewing-gum-help-jawline
گردآوری، ترجمه و تدوین محتوای علمی در حوزه سلامت عمومی
تمام مقالات توسط دکتر فرزاد روشن‌ضمیر بازبینی علمی می‌شوند.
اگر از رژیم‌های تکراری نتیجه نگرفته‌اید، فقط یک دوره با دکتر روشن ضمیر داشته باشید. هزینه رژیم طبق تعرفه ویزیت دکتری تخصصی در علوم پایه (PHD) پروانه‌دار در سال 1405، 357 هزارو 700 تومان می باشد.
جهت ارتباط در پیام‌رسان‌ها به شماره زیر پیام دهید
09304881654
عضویت در کانال بله
