آیا واقعاً باید نگران افزایش ناگهانی قند خون باشید، حتی اگر دیابت ندارید؟

با وجود محبوبیت اخیر ردیابی قند خون در شبکه‌های اجتماعی، پزشکان متخصص هشدار می‌دهند که این کار ممکن است در افرادی که دیابت ندارند، بیشتر از آنکه مفید باشد، آسیب‌زا باشد. در حالی که افزایش‌های ناگهانی و مکرر قند خون در بلندمدت می‌تواند مضر باشد، کارشناسان تأکید می‌کنند که بیشتر افراد بدون دیابت نیازی به پایش مستمر قند خون خود ندارند. قند خون به طور طبیعی پس از خوردن غذا بالا می‌رود و وسواس بیش از حد در مورد نوسانات کوچک، می‌تواند عواقب روانی و جسمی نامطلوبی به همراه داشته باشد.

قند خون چیست و چه زمانی به طور ناگهانی بالا می‌رود؟

قند خون، که به عنوان گلوکز نیز شناخته می‌شود، شکر اصلی موجود در خون و منبع اولیه انرژی بدن است. بدن کربوهیدرات‌های مصرفی را تجزیه کرده و به گلوکز تبدیل می‌کند و سپس آن را در جریان خون آزاد می‌سازد². به همین دلیل، قند خون پس از صرف غذا و به ویژه بعد از مصرف غذاهایی که حاوی قندهای افزوده هستند، مانند نوشیدنی‌های شکردار و دسرها، به طور ناگهانی بالا می‌رود.

با این حال، غذا تنها عامل افزایش قند خون نیست؛ برخی محرک‌های غیرمنتظره دیگر نیز وجود دارند که باید به آنها توجه کرد³:

کمبود خواب کافی
آفتاب‌سوختگی
مصرف قهوه (حتی بدون شیرین‌کننده)
زمان خاصی از روز
کم‌آبی بدن

وقتی قند خون بالا می‌رود، لوزالمعده (پانکراس) انسولین ترشح می‌کند تا سطح آن را کاهش دهد. اگر مقدار زیادی گلوکز برای مدت طولانی در خون باقی بماند، ممکن است منجر به مقاومت به انسولین شود. در این شرایط، سلول‌های بدن دیگر به انسولین پاسخ نمی‌دهند، که باعث بالا ماندن قند خون و در نتیجه افزایش خطر ابتلا به دیابت نوع ۲ می‌شود⁴،⁵.

🍏

اگر به دنبال رژیم متناسب با شرایط خودتان هستید...

اطلاعات این مقاله جنبه آموزشی دارد؛ اما برنامه غذایی هر فرد بهتر است متناسب با شرایط، هدف و نیازهای خودش تنظیم شود.

آشنایی با رژیم تخصصی دکتر روشن‌ضمیر ←

آیا واقعاً باید نگران افزایش ناگهانی قند خون باشید، حتی اگر دیابت ندارید؟

آیا همه باید سطح گلوکز خود را زیر نظر داشته باشند؟

کارشناسان اتفاق نظر دارند که به طور کلی، افرادی که دیابت ندارند، نیازی به نظارت بر سطوح گلوکز خود ندارند. با وجود اینکه افزایش‌های مکرر قند خون ایده‌آل نیست، طبیعی است که قند خون کمی پس از غذا بالا برود و نوسانات آن در یک محدوده مشخص، کاملاً نرمال است. در یک مطالعه در سال ۲۰۱۹، قند خون افراد سالم و بدون دیابت، در حدود ۴ درصد از مواقع یا تقریباً یک ساعت در روز، از محدوده نرمال (۷۰ تا ۱۴۰ میلی‌گرم در دسی‌لیتر) خارج شد⁶.

دکتر سان کیم، دانشیار بخش غدد درون‌ریز در دانشکده پزشکی دانشگاه استنفورد، اظهار داشت که بدن به طور طبیعی در کنترل گلوکز در محدوده‌های عادی بسیار خوب عمل می‌کند. او افزود: “وسواس در مورد افزایش‌های کوچک گلوکز منصفانه نیست” و نظارت مداوم با مانیتورهای گلوکز پیوسته (CGM) برای همه افراد ضروری نیست. دکتر رایموند هرتزوگ، متخصص غدد درون‌ریز در مرکز دیابت ییل نیز موافق است که پایش مداوم با CGM می‌تواند باعث شود افراد سالم به طور غیرضروری نگران باشند.

از آنجایی که CGMs در ابتدا برای افراد دیابتی طراحی شده‌اند، ممکن است خوانش‌های آنها برای افرادی که این بیماری را ندارند، دقیق نباشد. دکتر هرتزوگ توضیح داد که دقت این حسگرها، به ویژه در افراد سالمی که دیابت ندارند، هنوز محدود است. علاوه بر این، دکتر کیم اشاره کرد که قند خون تنها یک معیار است و اگر غذایی قند خون شما را بالا نبرد، لزوماً به این معنی نیست که آن غذا سالم است. او افزود: “اگر لوزالمعده شما عملکرد خوبی داشته باشد، ممکن است بتوانید یک کلوچه بخورید و قند خون شما بالا نرود، اما این بدان معنا نیست که آن کلوچه برای سلامتی شما مفید است.”

آنچه باید در مورد حفظ سطح سالم قند خون بدانید

دکتر هرتزوگ توصیه می‌کند که به جای ردیابی قند خون، افراد باید بر مصرف یک رژیم غذایی سالم و متعادل تمرکز کنند. این رژیم غذایی باید سرشار از فیبر، غذاهای گیاهی و پروتئین‌های بدون چربی باشد، زیرا این مواد به طور طبیعی به کنترل قند خون کمک می‌کنند.

مراکز کنترل و پیشگیری از بیماری‌ها (CDC) راهکارهای دیگری را نیز برای حفظ سلامت قند خون پیشنهاد می‌کنند⁷:

انجام فعالیت بدنی منظم
حفظ وزن سالم
مصرف غذا در زمان‌های مشخص
نوشیدن آب به جای نوشابه یا آبمیوه
انتخاب میوه به جای تنقلات فرآوری‌شده با قند افزوده

دکتر هرتزوگ همچنین اشاره کرد که CGMs ممکن است برای افرادی که با پیش‌دیابت تشخیص داده شده‌اند، مفید باشد. در این حالت، سطح گلوکز خون بالاتر از حد طبیعی است اما برای دیابت کافی نیست. CGMs می‌توانند به این گروه کمک کنند تا سطوح قند خون خود را تشخیص داده و برای جلوگیری از پیشرفت به دیابت نوع ۲، آن را بهبود بخشند⁸. برای سایر افراد، دکتر هرتزوگ بر این باور است که CGMs به احتمال زیاد ارزش هزینه کردن را ندارند. دکتر کیم نیز اضافه کرد: “همیشه می‌گویم ‘بیشتر بخوانید و امتحان کنید’، اما ما هیچ داده‌ای نداریم که نشان دهد کسی نیاز به وسواس در مورد افزایش‌های ناگهانی یا پرداخت هزینه برای ردیابی مداوم دارد.”

دکتر فرزاد روشن ضمیر

دکتر روشن ضمیر هستم، متخصص تغذیه و رژیم درمانی (PhD). اگر از رژیم‌های تکراری نتیجه نگرفته‌اید، فقط یک دوره با من داشته باشید. هزینه رژیم طبق تعرفه ویزیت دکتری تخصصی در علوم پایه (PHD) پروانه‌دار در سال 1405، 357 هزارو 700 تومان می باشد.

جهت ارتباط در پیام‌رسان‌ها به شماره زیر پیام دهید

09304881654

برای دریافت آموزش‌های روزانه عضو کانال بله شوید: