بوی بد زیر بغل: علل، درمان، پیشگیری

چرا زیر بغلم بوی بد می‌دهد؟

بوی بد زیر بغل زمانی ایجاد می‌شود که تعریق با باکتری‌های سطح پوست تماس پیدا می‌کند.
برخی اقدامات روزمره می‌توانند به کاهش بوی بدن کمک کنند و این مسئله را تا حد زیادی مدیریت‌پذیر کنند.

بوی بد زیر بغل ممکن است باعث شود احساس ناخوشایندی نسبت به خودتان پیدا کنید، هرچند که اکثر افراد در طول زندگی با آن مواجه شده‌اند.
این حالت که در اصطلاح عامیانه به آن بوی بدن (Body Odor یا BO) و در اصطلاح پزشکی بروم‌هیدروز (Bromhidrosis) گفته می‌شود، معمولاً نگران‌کننده نیست.

شما می‌توانید با به‌کارگیری برخی راهکارهای ساده، بوی بدن را مدیریت و حتی از بروز آن جلوگیری کنید.
این اقدامات نه‌تنها بوی بد را کاهش می‌دهند، بلکه از لحاظ روانی نیز باعث کاهش اضطراب مرتبط با آن می‌شوند.

علت بوی بد زیر بغل چیست؟

علل فیزیولوژیک و باکتریایی

بدن شما به‌طور طبیعی دارای غدد عرق متعددی است، چرا که تعریق یک فرآیند حیاتی برای تنظیم دمای بدن و خنک شدن آن است.
به بیان دیگر، تعریق باعث تبخیر مایع روی سطح پوست می‌شود و از این طریق گرمای بدن را دفع می‌کند.

🍏

اگر به دنبال رژیم متناسب با شرایط خودتان هستید...

اطلاعات این مقاله جنبه آموزشی دارد؛ اما برنامه غذایی هر فرد بهتر است متناسب با شرایط، هدف و نیازهای خودش تنظیم شود.

آشنایی با رژیم تخصصی دکتر روشن‌ضمیر ←

دو نوع اصلی از غدد عرق در بدن وجود دارند:

غدد اکرین (Eccrine): این غدد بیشتر سطح بدن را پوشانده‌اند و مستقیماً روی سطح پوست باز می‌شوند.
غدد آپوکرین (Apocrine): این غدد بیشتر در نواحی دارای فولیکول‌های موی فراوان مانند کشاله ران و زیر بغل یافت می‌شوند. برخلاف اکرین، آن‌ها ابتدا مایع را داخل فولیکول مو تخلیه کرده و سپس روی سطح پوست ترشح می‌کنند.

غدد آپوکرین معمولاً عامل اصلی بوی بد زیر بغل هستند و نقش مهمی در تولید عرق با بوی نامطبوع دارند.
ترشحات این غدد زمانی که با باکتری‌های سطح پوست ترکیب شوند، بویی ناخوشایند تولید می‌کنند که معمولاً از سن بلوغ به بعد ظاهر می‌شود.

در زمان افزایش دمای بدن، غدد اکرین مایعی بی‌رنگ و بی‌بو ترشح می‌کنند که بیشتر شامل آب و نمک است.
اما غدد آپوکرین مایعی پروتئینی ترشح می‌کنند که وقتی با میکروب‌های سطح پوست تماس پیدا کند، باعث تولید بوی بدن می‌شود.

در واقع، بوی بد بدن نتیجه تجزیه پروتئین‌ها و اسیدهای چرب توسط باکتری‌هایی چون Corynebacterium و Staphylococcus hominis است.
این باکتری‌ها ترکیباتی مانند تیول‌ها (ترکیبات گوگردی با بوی تند) و اسیدهای فرار تولید می‌کنند.

همچنین تحقیقات نشان داده‌اند که مصرف برخی غذاها یا کمبود برخی ریزمغذی‌ها می‌تواند ترکیب شیمیایی عرق را تغییر دهد و باعث بدبویی آن شود.
برای مثال، غذاهای ادویه‌دار، سیر، پیاز، الکل و گوشت قرمز ممکن است بوی بدن را تشدید کنند.

تعریق یک پدیده طبیعی است، اما برخی افراد بیش از حد معمول عرق می‌کنند.
این حالت با نام هایپرهیدروزیس (Hyperhidrosis) شناخته می‌شود و باعث افزایش تعریق در نواحی پرغده مانند دست‌ها، پاها و زیر بغل می‌شود.

چگونه بوی بد زیر بغل را درمان کنیم؟

درمان‌های بهداشتی و دارویی

در حال حاضر هیچ دستورالعمل بالینی استانداردی برای مدیریت بوی بدن وجود ندارد، بنابراین روش درمانی بستگی به شدت و علت زمینه‌ای بوی بد دارد.
در ادامه روش‌های درمانی متناسب با علت توضیح داده می‌شوند.

اگر بهداشت ناکافی عامل بوی بد باشد

رعایت بهداشت مناسب و شست‌وشوی منظم پوست می‌تواند به کاهش باکتری‌هایی که باعث بوی بد می‌شوند کمک کند.
برای شروع، دوش روزانه با صابون‌های ضدباکتری، ضدقارچ یا ضدعفونی‌کننده توصیه می‌شود.

پس از حمام، استفاده از دئودورانت یا ضدعرق‌های بدون نسخه نیز می‌تواند به رفع بوی زیر بغل کمک کند.
گاهی لازم است چند برند مختلف را امتحان کنید تا گزینه مؤثرتر را پیدا کنید.

ضدعرق‌ها (Antiperspirants): با مسدود کردن موقتی منافذ عرق، میزان تعریق را کاهش می‌دهند و در نتیجه بوی بدن را کمتر می‌کنند.
دئودورانت‌ها (Deodorants): تعریق را متوقف نمی‌کنند، اما از بو گرفتن آن جلوگیری می‌کنند؛ زیرا اغلب بر پایه الکل هستند و سطح پوست را اسیدی می‌کنند که مانع رشد باکتری‌های بو‌زا می‌شود.

اگر هایپرهیدروزیس عامل بوی بدن باشد

اگر دئودورانت‌های بدون نسخه مؤثر نباشند، مشورت با پزشک ضروری است.
پزشک ممکن است درمان‌های تجویزی زیر را توصیه کند:

تزریق بوتاکس: تزریق بوتاکس به غدد عرق زیر بغل می‌تواند تعریق و بوی ناشی از آن را کاهش دهد. این روش برای هایپرهیدروزیس بسیار رایج است.
درمان با لیزر: لیزر می‌تواند فولیکول‌های مو و غدد آپوکرین را از بین ببرد، در نتیجه میزان تعریق و بوی ناشی از آن را کاهش دهد. روش‌های دیگر شامل امواج رادیوفرکانسی، الکترواکوپانکچر، و درمان با مایکروویو هستند.
جراحی: در موارد شدید، پزشک ممکن است جراحی‌هایی مانند برداشت موضعی پوست، برداشت رادیکال یا لیپوساکشن ناحیه را برای درمان دائم توصیه کند.

پزشک با بررسی شرایط شما، مناسب‌ترین گزینه درمانی را پیشنهاد می‌دهد و درباره عوارض، هزینه‌ها و میزان موفقیت هر روش توضیح می‌دهد.

چگونه از بوی بد زیر بغل جلوگیری کنیم؟

راهکارهای پیشگیرانه خانگی

اقدامات زیر می‌توانند از بروز بوی بد زیر بغل جلوگیری کنند یا آن را به حداقل برسانند:

دوش روزانه با صابون مناسب: پس از فعالیت‌هایی مانند ورزش یا کار فیزیکی، حتماً حمام کنید تا عرق و باکتری‌های بو‌زا از سطح پوست پاک شوند.
پوشیدن لباس‌های نخی، گشاد و تنفس‌پذیر: پارچه‌هایی مانند پنبه، کتان یا الیاف جذب‌کننده رطوبت (moisture-wicking) به بدن کمک می‌کنند خنک‌تر بماند و کمتر عرق کند.
حذف موهای زیر بغل: پژوهشی در سال ۲۰۱۵ نشان داد که اصلاح یا اپیلاسیون زیر بغل باعث کاهش قابل‌توجه بوی بدن می‌شود. علت آن است که پاک‌سازی سطح پوست بدون مو بسیار مؤثرتر انجام می‌شود.
کاهش استرس: استرس باعث تحریک غدد عرق می‌شود، بنابراین مدیریت اضطراب و تمرینات آرام‌سازی می‌تواند به کاهش تعریق ناشی از تنش کمک کند.

چه زمانی باید به پزشک مراجعه کرد؟

نشانه‌های نیاز به ارزیابی تخصصی

اگر انواع مختلف دئودورانت یا ضدعرق را امتحان کرده‌اید و هنوز بوی زیر بغل باقی مانده، حتماً با پزشک مشورت کنید.
پزشک می‌تواند وجود بیماری‌های زمینه‌ای را بررسی کرده و درمان‌های مؤثرتری ارائه دهد.

پرسش‌های رایج

سؤالات متداول درباره بوی زیر بغل

چرا زیر بغل من بیشتر از قبل بو می‌دهد؟
اگر اخیراً کمتر استحمام کرده‌اید یا بیشتر از معمول عرق کرده‌اید، باکتری‌های سطح پوست ممکن است عرق را به ترکیبات بودار تجزیه کرده باشند.

چگونه می‌توانم جلوی بوی زیر بغلم را بگیرم؟
شست‌وشوی روزانه با صابون ضد میکروبی، استفاده از دئودورانت یا ضدعرق، و پوشیدن لباس‌های نخی و گشاد از راه‌های اصلی کاهش بوی بدن هستند.

جمع‌بندی

خلاصه و نتیجه‌گیری

بوی بد زیر بغل زمانی ایجاد می‌شود که باکتری‌های پوست عرق بی‌بو را تجزیه کرده و ترکیبات بدبو تولید کنند.
اگرچه این وضعیت طبیعی است، اما ممکن است باعث کاهش اعتمادبه‌نفس شود.

برخی افراد بیشتر از دیگران عرق می‌کنند و دچار هایپرهیدروزیس هستند که می‌تواند بوی بدن را تشدید کند.
خوشبختانه راهکارهای زیادی برای مدیریت این وضعیت وجود دارد.

ضدعرق‌ها و دئودورانت‌ها گزینه‌های مؤثری هستند، اما در صورت عدم پاسخ‌دهی، پزشک ممکن است تزریق بوتاکس، درمان با لیزر یا جراحی را پیشنهاد کند.
همچنین رعایت بهداشت شخصی، پوشیدن لباس مناسب، کاهش استرس و اصلاح ناحیه زیر بغل می‌تواند به پیشگیری از بوی بد کمک کند.

Source link

واحد محتوای علمی rdiet.ir

گردآوری، ترجمه و تدوین محتوای علمی در حوزه سلامت عمومی

تمام مقالات توسط دکتر فرزاد روشن‌ضمیر بازبینی علمی می‌شوند.

اگر از رژیم‌های تکراری نتیجه نگرفته‌اید، فقط یک دوره با دکتر روشن ضمیر داشته باشید. هزینه رژیم طبق تعرفه ویزیت دکتری تخصصی در علوم پایه (PHD) پروانه‌دار در سال 1405، 357 هزارو 700 تومان می باشد.

جهت ارتباط در پیام‌رسان‌ها به شماره زیر پیام دهید

09304881654

برای دریافت آموزش‌های روزانه عضو کانال بله شوید: