نان خمیر ترش، در مقایسه با نان سفید معمولی یا نانهای تخمیر شده با مخمر، ممکن است باعث افزایش کمتر قند خون پس از مصرف شود. این اثر به دلیل فرایند تخمیری است که در تهیه نان خمیر ترش به کار میرود و تأثیر مثبتی بر هضم و سلامت رودهها دارد. انتخاب نان خمیر ترش اصیل، تهیهشده از غلات کامل و همراه با منابع پروتئین یا چربیهای سالم، بیشترین فواید را برای تعادل قند خون و سلامت کلی بدن فراهم میکند.
خمیر ترش و تثبیت قند خون
نان خمیر ترش میتواند به تثبیت قند خون کمک کند. مصرف منظم آن به جای نانهایی که سریعتر هضم میشوند، ممکن است افزایش ناگهانی قند خون پس از وعدههای غذایی را کاهش دهد. اسیدهای آلی تولیدشده طی فرآیند تخمیر، سرعت هضم و جذب کربوهیدراتها را کاهش میدهند و باعث میشوند گلوکز خون و انسولین، هورمونی که برای کاهش قند خون پس از غذا ترشح میشود، به صورت تدریجی افزایش یابند.

شواهد علمی درباره نان خمیر ترش و قند خون
مطالعات نشان دادهاند که مصرف منظم غذاهای تخمیرشده میتواند کنترل قند خون، حساسیت به انسولین و حتی عوامل خطر قلبی-عروقی را در افراد مبتلا به دیابت یا پیشدیابت بهبود بخشد.
مروری بر چندین آزمایش بالینی نشان داده است که مصرف نان خمیر ترش در مقایسه با نانهای صنعتی یا محلولهای قندی، افزایش قند خون کمتری ایجاد میکند، به ویژه زمانی که نان با آرد گندم کامل تهیه شده باشد. با این حال، مصرف نان خمیر ترش تأثیری بر انسولین ناشتا یا هورمونهای مرتبط با اشتها ندارد. اگرچه کیفیت شواهد پایین تا بسیار پایین ارزیابی شد، نتایج نشان میدهد که این نوع نان میتواند به کاهش افزایش ناگهانی قند خون پس از وعده غذایی کمک کند.
ویژگیهای منحصربهفرد نان خمیر ترش
فرآیند تهیه نان خمیر ترش شامل تخمیر آهسته است که به میکروبها اجازه میدهد بخشی از نشاسته و گلوتن موجود در آرد را تجزیه کنند. این فرآیند بافت، طعم و ارزش غذایی نان را تغییر میدهد و باعث میشود شاخص گلیسمی آن پایینتر باشد. شاخص گلیسمی معیاری از ۱ تا ۱۰۰ است که تأثیر غذاها بر قند خون را نشان میدهد؛ هرچه شاخص بالاتر باشد، افزایش قند خون شدیدتر خواهد بود.
راهکارهایی برای کاهش افزایش قند خون هنگام مصرف نان
برای کنترل بهتر قند خون هنگام مصرف نان خمیر ترش، نکات زیر مفید هستند:
- انتخاب انواع نان خمیر ترش سبوسدار که فیبر بیشتری دارند و دیرتر هضم میشوند.
- ترکیب نان با منابع پروتئین و چربیهای سالم مانند آووکادو، کره بادام زمینی یا حمص.
- کنترل اندازه وعدههای غذایی، زیرا حتی نانهای سالم در صورت مصرف بیش از حد میتوانند قند خون را افزایش دهند.
استفاده از این روشها به شما کمک میکند تا از مزایای نان خمیر ترش بهرهمند شوید و انرژی پایدار و یکنواختی در طول روز داشته باشید.
- Wang Z, Wang L. Impact of sourdough fermentation on nutrient transformations in cereal-based foods: Mechanisms, practical applications, and health implications. Grain & Oil Science and Technology, 2024;7(2), 124-132. doi:10.1016/j.gaost.2024.03.001
- Zhang XF, Qi Y, Zhang YP, et al. Fermented foods and metabolic outcomes in diabetes and prediabetes: A systematic review and meta-analysis of randomized controlled trials. Crit Rev Food Sci Nutr. 2024;64(26):9514-9531. doi:10.1080/10408398.2023.2213770
- Rolim ME, Fortes MI, Von Frankenberg A, et al. Consumption of sourdough bread and changes in the glycemic control and satiety: A systematic review. Crit Rev Food Sci Nutr. 2024;64(3):801-816. doi:10.1080/10408398.2022.2108756
- Arora K, Ameur H, Polo A, et al. Thirty years of knowledge on sourdough fermentation: A systematic review. Trends in Food Science & Technology, 2021;108, 71-83. doi:10.1016/j.tifs.2020.12.008
- Atkinson FS, Brand-Miller JC, Foster-Powell K, et al. International tables of glycemic index and glycemic load values 2021: a systematic review. Am J Clin Nutr. 2021;114(5):1625-1632. doi:10.1093/ajcn/nqab233
- Rolim ME, Fortes MI, Von Frankenberg A, et al. Consumption of sourdough bread and changes in the glycemic control and satiety: A systematic review. Crit Rev Food Sci Nutr. 2024;64(3):801-816. doi:10.1080/10408398.2022.2108756
- Basturk B, Koc Ozerson Z, Yuksel A. Evaluation of the effect of macronutrients combination on blood sugar levels in healthy individuals. Iran J Public Health. 2021;50(2):280-287. doi:10.18502/ijph.v50i2.5340
- https://www.verywellhealth.com/does-sourdough-spike-blood-sugar-11847583
