علل درد شدید در چشم

درد تیز در چشم می‌تواند ناگهانی یا تدریجی باشد و شدت آن از ناراحتی خفیف تا احساس سوزش، ضربان‌دار یا خنجرمانند متغیر باشد. اگرچه علل جزئی مانند خشکی چشم یا ورود ذرات ریز معمولاً قابل مدیریت هستند، اما شرایط جدی‌تر مانند عفونت‌ها یا گلوکوم نیاز به درمان فوری دارند تا از بینایی و سلامت بلندمدت چشم محافظت شود¹.

این نوع درد ممکن است ناشی از اختلالات سطحی و ساده یا بیماری‌های چشمی پیچیده باشد که نیاز به مداخله پزشکی دارند. شناسایی دقیق عامل درد، اولین قدم برای جلوگیری از آسیب‌های برگشت‌ناپذیر به چشم است.

۱. اجسام خارجی

اجسامی مانند گردوغبار، ناخن، گرده‌ها یا مژه‌ها می‌توانند حین فعالیت‌های روزمره وارد چشم شوند یا آن را خراش دهند. همچنین مواد شیمیایی مایع می‌توانند موجب درد تیز و شدید در چشم شوند که با هر پلک زدن شدت می‌گیرد و اشک‌ریزش زیاد را به‌دنبال دارد².

قرارگیری این اجسام بسته به نوع، اندازه و محل گیر کردن آن‌ها، می‌تواند از آزار جزئی تا آسیب جدی به قرنیه متغیر باشد و در نتیجه به واکنش فوری و متناسب نیاز دارد. تحریک و التهاب ناشی از اجسام خارجی می‌تواند به سرعت منجر به عفونت یا زخم قرنیه شود اگر به‌درستی درمان نشود.

🍏

اگر به دنبال رژیم متناسب با شرایط خودتان هستید...

اطلاعات این مقاله جنبه آموزشی دارد؛ اما برنامه غذایی هر فرد بهتر است متناسب با شرایط، هدف و نیازهای خودش تنظیم شود.

آشنایی با رژیم تخصصی دکتر روشن‌ضمیر ←

شست‌وشوی آرام چشم با آب یا قطره‌های چشمی برای خارج‌کردن ذرات
استفاده از سواب پنبه‌ای برای برداشتن جسم خارجی
مراجعه به پزشک برای برداشتن ذرات فلزی یا شیشه‌ای

draganab / Getty Images

۲. عفونت‌های چشمی

عفونت‌های چشمی ناشی از باکتری‌ها، ویروس‌ها، قارچ‌ها یا انگل‌ها می‌توانند منجر به درد تیز و مداوم در چشم شوند. این نوع عفونت‌ها بسته به محل درگیری و عامل بیماری‌زا، علائم مختلفی ایجاد می‌کنند که ممکن است با کاهش بینایی، قرمزی یا ترشح همراه باشند.

تشخیص زودهنگام و درمان مناسب عفونت‌های چشمی اهمیت زیادی دارد، زیرا در صورت بی‌توجهی می‌توانند به ساختارهای داخلی چشم آسیب زده و حتی منجر به کوری دائمی شوند. درمان این عفونت‌ها باید بر اساس نوع عامل عفونی و شدت درگیری انتخاب شود⁹.

ورم ملتحمه (Conjunctivitis): التهاب غشاء شفافی که داخل پلک و سطح سفید چشم را می‌پوشاند. معمولاً ناشی از ویروس‌ها، باکتری‌ها یا آلرژی است³.
کراتیت (Keratitis): التهاب قرنیه که ممکن است به دلیل آسیب سطحی یا وجود جسم خارجی ایجاد شود. نوع عفونی آن می‌تواند توسط باکتری، ویروس، قارچ یا انگل به وجود آید⁴.
سلولیت اربیتال (Orbital cellulitis): عفونت شدید چربی، عضلات و بافت اطراف چشم که معمولاً در نتیجه عفونت سینوسی یا آسیب چشمی بروز می‌کند⁵.
آندوافتالمیت (Endophthalmitis): نوعی عفونت درون چشمی است که مایعات و بافت‌های داخلی چشم را درگیر می‌کند. اغلب پس از جراحی چشم یا تزریق چشمی اتفاق می‌افتد⁶.
بلفاریت (Blepharitis): التهاب یا عفونت پلک‌ها که معمولاً با بیماری‌هایی مانند روزاسه یا رشد بیش‌ازحد باکتری‌ها یا انگل‌هایی مانند دمودکس ارتباط دارد⁷.
سایر ویروس‌ها و بیماری‌های مقاربتی: مانند هرپس، سیفلیس، سوزاک، شپش عانه و HIV/AIDS نیز می‌توانند به چشم منتقل شده و عفونت ایجاد کنند⁸.

قطره‌ها یا پمادهای آنتی‌بیوتیک
آنتی‌بیوتیک خوراکی
قطره‌های ضدویروس
تزریق آنتی‌بیوتیک به چشم
کمپرس گرم برای کاهش التهاب

۳. تحریکات و بیماری‌های چشمی

شرایطی که باعث تحریک پلک داخلی یا سطح چشم می‌شوند می‌توانند موجب درد تیز شوند. این تحریکات ممکن است سطحی باشند، مانند خراش‌ قرنیه، یا نتیجه بیماری‌های عمیق‌تری مانند التهاب‌های داخلی یا گلوکوم باشند.

حساسیت بالا و انبوه پایانه‌های عصبی موجود در قرنیه، آن را به یکی از حساس‌ترین بافت‌های بدن تبدیل کرده است. در نتیجه کوچک‌ترین آسیب یا خشکی می‌تواند درد شدیدی ایجاد کند که در صورت درمان‌نشدن، منجر به زخم یا کاهش بینایی می‌شود.

خراش قرنیه: استفاده نادرست از لنزهای تماسی یا ورود جسم خارجی ممکن است لایه بیرونی قرنیه را خراش دهد و باعث درد و حساسیت شود¹⁰.
خشکی چشم: زمانی رخ می‌دهد که چشم به اندازه کافی اشک تولید نمی‌کند یا تبخیر اشک بیش‌ازحد است، که می‌تواند باعث احساس سوزش، تاری دید و خستگی شود¹¹.
یووئیت قدامی: التهاب عنبیه که معمولاً با آسیب، بیماری خودایمنی یا عفونت مرتبط است و می‌تواند درد، قرمزی و حساسیت به نور ایجاد کند¹².
گلوکوم: بیماری افزایش فشار داخل چشم که به عصب بینایی آسیب می‌زند و اگر درمان نشود ممکن است منجر به نابینایی شود¹³.

پوشاندن چشم با پد برای کمک به ترمیم خراش قرنیه
استفاده از اشک مصنوعی برای افزایش رطوبت
قطره‌های استروئیدی یا گشادکننده برای درمان یووئیت
قطره‌های چشمی تجویزی برای کاهش فشار چشم در گلوکوم
درمان‌های لیزری یا جراحی برای تخلیه مایع و کاهش فشار در گلوکوم

۴. سردردها

برخی از انواع سردردها می‌توانند درد تیز و موضعی در اطراف یا پشت چشم ایجاد کنند. این دردها اغلب با علائم سیستمیک مانند حساسیت به نور، تهوع یا اختلالات بینایی همراه هستند.

درک نوع سردرد برای انتخاب درمان مؤثر اهمیت دارد، زیرا سردردهای خوشه‌ای یا میگرنی نیاز به رویکردهای درمانی متفاوت دارند که ممکن است شامل دارو، تغییر سبک زندگی یا درمان‌های مکمل باشد¹⁷.

سردرد خوشه‌ای: معمولاً باعث درد شدید در یک سمت صورت، از گردن تا شقیقه می‌شود و ممکن است با حساسیت به نور همراه باشد¹⁵.
میگرن: باعث درد ضربان‌دار شدید در سر، شقیقه‌ها یا پشت یک چشم یا گوش می‌شود و اغلب با تهوع، استفراغ و حساسیت به نور یا صدا همراه است¹⁶.

داروهای تجویزی مانند تریپتان‌ها، بتابلوکرها یا مهارکننده‌های CGRP
داروهای بدون نسخه مانند NSAIDها، آسپیرین یا استامینوفن
تغییرات سبک زندگی مانند اجتناب از محرک‌ها، خواب کافی و آبرسانی مناسب
درمان‌های جایگزین مانند بیوفیدبک، ماساژ یا طب سوزنی

چه زمانی باید فوراً به پزشک مراجعه کرد

دریافت مراقبت پزشکی سریع برای مشکلات جدی چشم می‌تواند از آسیب‌های دائمی جلوگیری کند. در صورت مشاهده هر یک از علائم زیر همراه با درد تیز در چشم، فوراً به چشم‌پزشک، پزشک عمومی یا بخش اورژانس مراجعه کنید¹⁸.

علائمی که در ادامه آمده‌اند نشانه هشدار برای بیماری‌های تهدیدکننده بینایی هستند و تأخیر در رسیدگی به آن‌ها ممکن است به کاهش بینایی یا نابینایی بینجامد.

وجود بریدگی یا خراش روی چشم
جسم خارجی در چشم
دیدن هاله دور چراغ‌ها
تغییر رنگ یا کدورت قرنیه
تب، لرز یا سایر علائم عفونت عمومی
وجود مواد شیمیایی در چشم
قرمزی، تورم، ترشح یا احساس فشار در چشم
برآمده‌شدن غیرطبیعی چشم‌ها
ناتوانی در حرکت طبیعی چشم‌ها
تهوع، استفراغ یا سردرد
تغییر در بینایی مانند تاری دید یا دوبینی
خونریزی غیرقابل کنترل

نتیجه‌گیری

ذرات کوچک و تحریک‌کننده‌های سطحی، از جمله شایع‌ترین علل درد تیز در چشم هستند و معمولاً با شست‌وشوی ساده یا استفاده از اشک مصنوعی قابل مدیریت‌اند. اما تشخیص درست برای تعیین شدت آسیب و جلوگیری از عوارض جدی، همواره باید در اولویت قرار گیرد.

در صورتی‌که درد چشم ادامه‌دار، تشدیدشونده یا همراه با علائم دیگر باشد، ارزیابی توسط چشم‌پزشک ضروری است. تشخیص زودهنگام و درمان مناسب می‌تواند از کاهش بینایی یا آسیب‌های دائمی جلوگیری کند.

واحد محتوای علمی rdiet.ir

گردآوری، ترجمه و تدوین محتوای علمی در حوزه سلامت عمومی

تمام مقالات توسط دکتر فرزاد روشن‌ضمیر بازبینی علمی می‌شوند.

اگر از رژیم‌های تکراری نتیجه نگرفته‌اید، فقط یک دوره با دکتر روشن ضمیر داشته باشید. هزینه رژیم طبق تعرفه ویزیت دکتری تخصصی در علوم پایه (PHD) پروانه‌دار در سال 1405، 357 هزارو 700 تومان می باشد.

جهت ارتباط در پیام‌رسان‌ها به شماره زیر پیام دهید

09304881654

برای دریافت آموزش‌های روزانه عضو کانال بله شوید: