رنگ فلفل دلمهای فقط نشاندهنده تفاوت ظاهری یا طعم آن نیست؛ بلکه میتواند اطلاعاتی درباره میزان رسیدگی، ترکیبات آنتیاکسیدانی و محتوای برخی ویتامینهای آن نیز در اختیار ما قرار دهد.
فلفل دلمهای در مراحل مختلف رسیدگی از سبز به زرد، نارنجی یا قرمز تغییر رنگ میدهد. در این فرایند، ترکیب رنگدانهها و برخی مواد مغذی آن تغییر میکند. بااینحال، هیچ رنگی را نمیتوان بهطور مطلق سالمترین گزینه دانست؛ زیرا هر رنگ ویژگیهای تغذیهای خاص خود را دارد.
فلفل دلمهای سبز؛ کمشیرینتر و تردتر
فلفل دلمهای سبز معمولاً پیش از رسیدن کامل برداشت میشود. به همین دلیل، در مقایسه با انواع قرمز، طعم کمتر شیرین و کمی تلختری دارد.
با پیشرفت فرایند رسیدگی، مقدار قند طبیعی فلفل افزایش مییابد و طعم آن شیرینتر میشود.
فلفل سبز با وجود برداشت زودتر، همچنان منبع ارزشمندی از مواد مغذی است، از جمله:
- ویتامین C
- پتاسیم
- فیبر غذایی
یک پیمانه فلفل دلمهای سبز خردشده حدود ۱۲۰ میلیگرم ویتامین C دارد؛ مقداری که از نیاز روزانه بیشترِ بزرگسالان فراتر میرود.

فلفل دلمهای زرد و نارنجی؛ ترکیبی از طعم شیرین و آنتیاکسیدانها
فلفلهای زرد و نارنجی معمولاً نسبت به انواع سبز مدت بیشتری روی گیاه باقی میمانند و به همین دلیل طعم شیرینتری دارند.
این فلفلها نیز منابع خوبی از ویتامین C و ترکیبات کاروتنوئیدی هستند. نوع و مقدار کاروتنوئیدها به رقم فلفل و مرحله رسیدگی آن بستگی دارد.
کاروتنوئیدها گروهی از ترکیبات گیاهی با خاصیت آنتیاکسیدانی هستند که میتوانند در محافظت از سلولها در برابر آسیب ناشی از رادیکالهای آزاد نقش داشته باشند.
بنابراین، فلفلهای زرد و نارنجی علاوه بر تنوع رنگی در رژیم غذایی، ترکیبات زیستفعال متفاوتی نیز فراهم میکنند.
فلفل دلمهای قرمز؛ رسیدهتر و سرشار از کاروتنوئیدها
فلفل دلمهای قرمز معمولاً به مرحله رسیدگی کاملتری میرسد. در این مرحله، با تجزیه رنگدانه سبز کلروفیل و افزایش تجمع کاروتنوئیدها، رنگ قرمز ظاهر میشود.
یکی از مهمترین کاروتنوئیدهای موجود در فلفل قرمز، بتاکاروتن است؛ ترکیبی که بدن میتواند آن را به ویتامین A تبدیل کند.
ویتامین A برای عملکرد طبیعی بینایی، سیستم ایمنی و رشد و تکامل ضروری است.
فلفل قرمز همچنین مقدار قابلتوجهی ویتامین C دارد؛ بهطوریکه یک پیمانه فلفل دلمهای قرمز خردشده حدود ۱۹۰ میلیگرم ویتامین C فراهم میکند.
علاوه بر بتاکاروتن، کاروتنوئیدهایی مانند کاپسانتین و کاپسوروبین نیز در رنگ قرمز این فلفل نقش دارند.
تفاوت ارزش غذایی فلفلهای رنگی در یک نگاه
| رنگ فلفل | طعم | مرحله رسیدگی | ویژگی تغذیهای شاخص |
|---|---|---|---|
| سبز | کمتر شیرین و کمی تلخ | زودتر برداشت میشود | ویتامین C، فیبر و پتاسیم |
| زرد | ملایم و شیرین | رسیدهتر | ویتامین C و کاروتنوئیدها |
| نارنجی | شیرین | رسیدهتر | ویتامین C و کاروتنوئیدها |
| قرمز | شیرینترین | رسیدگی کاملتر | ویتامین C، بتاکاروتن و کاروتنوئیدها |
بهطور کلی، با افزایش رسیدگی فلفل، میزان برخی کاروتنوئیدها افزایش مییابد؛ اما مقدار دقیق و نوع این ترکیبات به ژنتیک و رقم گیاه نیز وابسته است.
چرا فلفل دلمهای رنگهای متفاوتی دارد؟
تغییر رنگ فلفل دلمهای نتیجه تغییر ترکیبات رنگدانهای در طول فرایند رسیدگی است.
فلفل سبز حاوی کلروفیل است؛ همان رنگدانهای که رنگ سبز بسیاری از گیاهان را ایجاد میکند.
با ادامه رسیدگی، کلروفیل تجزیه میشود و رنگدانههای دیگری به نام کاروتنوئیدها بیشتر نمایان میشوند. این ترکیبات مسئول ایجاد رنگهای زرد، نارنجی و قرمز در بسیاری از میوهها و سبزیجات هستند.
اینکه یک فلفل در نهایت چه رنگی پیدا کند، علاوه بر مرحله رسیدگی، به ویژگیهای ژنتیکی رقم آن نیز بستگی دارد.
آیا پخت فلفل دلمهای ارزش غذایی آن را تغییر میدهد؟
بله. روش پخت میتواند بر میزان برخی مواد مغذی فلفل دلمهای اثر بگذارد.
ویتامین C به حرارت حساس است. بنابراین، پخت طولانی یا قرارگرفتن در دمای بالا میتواند بخشی از ویتامین C فلفل را تخریب کند. میزان این کاهش به دما، مدت پخت و روش آمادهسازی بستگی دارد.
از طرف دیگر، حرارت میتواند دیواره سلولی گیاه را نرم کند و دسترسی بدن به برخی کاروتنوئیدها را افزایش دهد؛ در نتیجه، جذب بعضی از این ترکیبات ممکن است در فلفل پخته بهتر از نوع خام باشد.
بنابراین، مصرف فلفل دلمهای به هر دو شکل خام و پخته میتواند مزایای تغذیهای داشته باشد.
برای حفظ بهتر ویتامین C، روشهایی مانند تفتدادن کوتاهمدت یا بخارپزکردن ملایم میتوانند انتخابهای مناسبی باشند.
در نهایت کدام رنگ فلفل دلمهای را انتخاب کنیم؟
اگر هدف دریافت بتاکاروتن و برخی کاروتنوئیدها باشد، فلفل قرمز معمولاً انتخاب برجستهتری است. از نظر تأمین ویتامین C نیز فلفلهای قرمز و سبز هر دو منابع بسیار خوبی هستند.
اما انتخاب یک رنگ بهعنوان برنده مطلق، نگاه دقیقی به ارزش غذایی این سبزی نیست.
بهترین راهکار، مصرف ترکیبی از رنگهای مختلف است تا طیف متنوعتری از ویتامینها، مواد معدنی و ترکیبات آنتیاکسیدانی دریافت شود.
نکته کلیدی: فلفل دلمهای سبز، زرد، نارنجی و قرمز همگی انتخابهای مغذی هستند. بهجای تمرکز بر یک رنگ خاص، تنوع رنگی را در رژیم غذایی خود حفظ کنید.
- United States Dairy Association. Bell peppers.
- Liu, F., Zhao, J., Sun, H. et al. Genomes of cultivated and wild capsicum species provide insights into pepper domestication and population differentiation. Nat Commun 14, 5487 (2023). doi:10.1038/s41467-023-41251-4
- Virginia Tech. Peppers.
- Guijarro-Real C, Adalid-Martínez AM, Pires CK, et al. The effect of the varietal type, ripening stage, and growing conditions on the content and profile of sugars and capsaicinoids in capsicum peppers. Plants. 2023;12(2):231. doi:10.3390/plants12020231
- My Food Data. Raw green bell peppers.
- National Institutes of Health. Vitamin A and carotenoids.
- My Food Data. Sweet red bell peppers.
- Palma JM, Terán F, Contreras-Ruiz A, Rodríguez-Ruiz M, Corpas FJ. Antioxidant profile of pepper (Capsicum annuum L.) fruits containing diverse levels of capsaicinoids. Antioxidants. 2020;9(9):878. doi:10.3390/antiox9090878
- National Institutes of Health. Vitamin C.
- Oregon State University. Carotenoids.
- https://www.verywellhealth.com/pepper-skin-color-and-nutrition-11987172
