لوازم آرایشی شما چه زمانی فاسد می‌شوند؟

تغییر در بافت، بو، رنگ و عملکرد، نشانه‌هایی هستند که می‌گویند وقت دور انداختن محصول آرایشی فرا رسیده است

زیبایی شاید ماندگار باشد، اما لوازم آرایشی تاریخ انقضا دارند. اگر رژلبی دارید که سال‌هاست ته کیف یا کشوی آرایشتان مانده، احتمالاً زمان خداحافظی با آن رسیده است.
دکتر شیلپی کِتارپال، متخصص پوست، توضیح می‌دهد چرا آرایش با گذشت زمان بهتر نمی‌شود و چگونه تشخیص دهیم یک محصول آرایشی فاسد شده است یا نه.

چطور بفهمیم لوازم آرایش تاریخ مصرفشان گذشته است؟

بیشتر محصولات آرایشی روی بسته‌بندی خود نشانه‌ای دارند که شبیه یک قوطی باز است و داخل آن عددی نوشته شده.
برای مثال:

• اگر نوشته شده باشد ۲۴M یعنی محصول تا ۲۴ ماه پس از باز شدن قابل استفاده است.
• اگر ۶M باشد، باید حداکثر شش ماه بعد از باز شدن آن را دور بیندازید.

اما همه محصولات آرایشی تاریخ انقضای مشخص ندارند. در این موارد، باید به نشانه‌های ظاهری و حسی توجه کنید؛ مثل تغییر بو، بافت، رنگ یا عملکرد محصول.

نحوه نگهداری لوازم آرایش هم بسیار مهم است. درست مثل مواد غذایی، با گذشت زمان ترکیبات آن‌ها تجزیه می‌شوند؛ موضوعی که هم اثرگذاری محصول را کاهش می‌دهد و هم خطر تحریک یا آسیب پوستی را بالا می‌برد.

به گفته دکتر کتارپال، محصولات آرایشی بازنشده و با فرمولاسیون مناسب، در دمای اتاق می‌توانند سال‌ها پایدار بمانند. اما به محض باز شدن، تماس با هوا باعث اکسید شدن و تخریب تدریجی مواد می‌شود.

نشانه‌هایی که می‌گویند باید محصول را دور بیندازید

اگر تاریخ مصرف مشخصی وجود ندارد، این علائم را جدی بگیرید:

• بو: بوی شیمیایی، ترش یا ناخوشایند نشانه فساد محصول است.
• بافت: گلوله شدن پودرها، خشک یا زبر شدن مداد چشم، یا دو فاز شدن کرم‌ها و کرم‌پودرها هشداردهنده است.
• عملکرد: اگر ریمل پوسته‌پوسته می‌شود یا رژگونه مثل قبل پخش نمی‌شود، احتمالاً کیفیت خود را از دست داده است.
• رنگ: اکسید شدن باعث تغییر رنگ می‌شود؛ مثلاً کرم‌پودر ممکن است تیره‌تر یا نارنجی شود.
• واکنش پوستی: افزایش ناگهانی جوش، حساسیت، خارش یا عفونت می‌تواند ناشی از آرایش فاسد باشد.

عمر مفید معمول لوازم آرایشی

محصولات خشک معمولاً بیشتر از محصولات مرطوب یا مایع دوام می‌آورند، چون رطوبت محیط مناسبی برای رشد باکتری و قارچ ایجاد می‌کند.

به‌طور کلی، این زمان‌بندی‌ها توصیه می‌شود:

• رژگونه:
  • کرمی: حدود ۶ ماه
  • پودری: ۱ تا ۲ سال
• کانسیلر:
  • مایع: ۶ ماه
  • پودری: ۱ تا ۲ سال
• سایه چشم:
  • مایع: ۶ ماه تا ۱ سال
  • پودری: ۱ تا ۲ سال
• خط چشم:
  • مایع: ۶ ماه
  • مدادی: ۱ تا ۲ سال
• کرم‌پودر:
  • مایع: ۶ ماه
  • پودری: ۱ تا ۲ سال
• رژلب، برق لب و بالم لب: ۶ ماه
• ریمل: ۶ ماه
• محصولات دارای ضدآفتاب: ۶ ماه

در برخی شرایط سلامتی، باید زودتر از این زمان‌ها محصولات را تعویض کنید.
مثلاً اگر دچار تبخال لب شده‌اید، تمام محصولات لب را کنار بگذارید. همین قاعده برای ریمل و محصولات چشمی در صورت ابتلا به عفونت چشم صدق می‌کند.

خطرات استفاده از لوازم آرایشی تاریخ‌گذشته

باکتری‌ها و قارچ‌ها، به‌ویژه در محیط گرم و مرطوب، به‌سرعت در لوازم آرایش رشد می‌کنند. در یک مطالعه مشخص شد حدود ۹۰ درصد لوازم آرایشی استفاده‌شده حاوی مقدار زیادی باکتری هستند.

وقتی محصولی را با انگشت یا براش لمس می‌کنید، سپس روی پوست می‌زنید و دوباره به سراغ همان محصول می‌روید، عملاً باکتری‌ها را وارد آن کرده‌اید. براش‌ها و اسفنج‌های آرایشی هم می‌توانند مخزن آلودگی باشند.

پیامدهای احتمالی شامل موارد زیر است:

• تشدید آکنه
• درماتیت تماسی
• تحریک و قرمزی پوست
• عفونت‌های باکتریایی یا قارچی
• عفونت‌های چشمی

به همین دلیل توصیه می‌شود براش‌ها و اسفنج‌ها حداقل هفته‌ای یک‌بار شسته شوند. شست‌وشو با شامپو و خشک شدن کامل در هوا، رشد باکتری‌ها را به حداقل می‌رساند.

جمع‌بندی نهایی

زیبایی شاید در نگاه بیننده باشد، اما سلامت پوست و چشم شوخی‌بردار نیست. اگر در ظاهر، بو یا عملکرد لوازم آرایش تغییری دیدید، بهتر است ریسک نکنید و آن را دور بیندازید. رعایت تاریخ مصرف، نگهداری صحیح و تمیز نگه داشتن ابزار آرایشی، ساده‌ترین راه برای جلوگیری از عفونت‌ها و مشکلات پوستی است.

سؤالات متداول

آیا استفاده از لوازم آرایش تاریخ‌گذشته واقعاً خطرناک است؟
بله، چون می‌تواند باعث عفونت، حساسیت و آسیب پوستی شود.

کدام محصولات زودتر فاسد می‌شوند؟
محصولات مایع و مرطوب مثل ریمل، خط چشم مایع و کرم‌پودر.

آیا نگهداری در یخچال عمر آرایش را افزایش می‌دهد؟
در برخی موارد ممکن است کمک کند، اما جایگزین رعایت تاریخ مصرف و بهداشت نیست.