بسیاری از ما با پدیده افزایش وزن در فصل تعطیلات و ماههای زمستان آشنا هستیم. با وجود اینکه در این دورهها غذاهای لذیذ بیشتری در دسترس قرار دارند، برخی مطالعات نشان دادهاند که افزایش وزن در زمستان حتی با وجود تلاشهای آگاهانه برای کاهش آن، ادامه مییابد. یک تحقیق جدید از دانشگاه آلبرتا در ادمونتون کانادا، دلیل غیرمنتظرهای برای این افزایش وزن زمستانی کشف کرده است: کمبود نور خورشید.
محققان این مطالعه که تحت هدایت پیتر لایت (Peter Light) از مؤسسه دیابت آلبرتا بودند، تأثیر نور خورشید را بر سلولهای چربی زیرپوستی یا همان سلولهای چربی سفید که درست زیر پوست قرار دارند، بررسی کردند. نتایج این تحقیق که به عنوان یک کشف پیشگامانه تلقی میشود، اخیراً در مجله Scientific Reports منتشر شده است.
نحوه تأثیر نور خورشید بر “سوزاندن” چربی
تیم دکتر لایت با بررسی بافت چربی سفید زیرجلدی (scWAT)، که آن را “مخزن اصلی چربی در انسان و بازیگر اصلی در تنظیم متابولیسم کل بدن” توصیف میکنند، به کشف مهمی دست یافتند.
چربی سفید به عنوان نوع “بد” چربی شناخته میشود، زیرا وظیفه ذخیره کالریهایی را دارد که ایدهآل است برای تأمین انرژی سوزانده شوند. عملکرد نامناسب این نوع چربی میتواند منجر به اختلالات قلبی-متابولیک مانند چاقی، دیابت و بیماریهای قلبی شود.
محققان در ابتدا در تلاش بودند تا سلولهای چربی سفید را به گونهای مهندسی ژنتیک کنند که هنگام قرار گرفتن در معرض نور، انسولین تولید کنند تا به افراد مبتلا به دیابت نوع ۱ کمک کنند. اما به طور تصادفی کشف کردند که سلولهای scWAT تحت تأثیر نور آبی خورشید (طیف مرئی نور که در طول روز هوشیاری و خلق و خو را افزایش میدهد)، تمایل به کوچک شدن دارند.
برای آزمایش بیشتر این کشف، دانشمندان نمونههایی از چربی زیرپوستی را از بیمارانی که تحت جراحی کاهش وزن بودند، جمعآوری کردند و تأثیر نور آبی خورشید را بر روی این سلولهای چربی بررسی کردند:
«هنگامی که طول موجهای نور آبی خورشید – نوری که ما با چشم میتوانیم ببینیم – به پوست ما نفوذ کرده و به سلولهای چربی زیرین میرسد، قطرات لیپیدی (چربی) در اندازه کوچک شده و از سلول آزاد میشوند. به عبارت دیگر، سلولهای ما چربی کمتری ذخیره میکنند.»

توضیح افزایش وزن در زمستان
دکتر لایت میگوید: «اگر یافتههای ما را برعکس کنیم، قرار نگرفتن کافی در معرض نور خورشید که ۸ ماه از سال در مناطق شمالی با آن مواجه هستیم، ممکن است باعث افزایش ذخیره چربی شود و به افزایش وزن معمولی که برخی از ما در طول زمستان تجربه میکنیم، کمک کند.»
او میافزاید: «اگرچه هنوز در مراحل اولیه هستیم، اما این فرضیه که نوری که ریتم شبانهروزی ما را از طریق چشمها تنظیم میکند، ممکن است همان تأثیر را از طریق سلولهای چربی نزدیک پوستمان نیز داشته باشد، فرضیهای منطقی است.»
این یافتهها میتواند راه را برای استراتژیهای جدید کاهش وزن یا درمانهای مبتنی بر نور در درمان چاقی و دیابت هموار کند.
احتیاط و چشمانداز آینده
دکتر لایت هشدار میدهد که نباید این یافتهها را به صورت کاملاً تحتاللفظی تعبیر کرد و بلافاصله برای کاهش وزن به دنبال قرار گرفتن بیش از حد در معرض نور خورشید بود، زیرا هنوز متغیرهای زیادی ناشناخته باقی ماندهاند.
وی توضیح میدهد: «به عنوان مثال، هنوز نمیدانیم که شدت و مدت زمان نور لازم برای فعال شدن این مسیر چقدر است.»
علاوه بر این، او اشاره میکند که «ادبیات علمی زیادی وجود دارد که نشان میدهد نسل کنونی نسبت به والدین خود دچار اضافهوزن بیشتری خواهند بود و شاید این یافته به بحث در مورد اینکه چه مقدار نور خورشید سالم است، کمک کند.»
در هر صورت، دکتر لایت نتیجهگیری میکند که این کشف هیجانانگیز «مسلماً سرنخهای جذاب بسیاری را برای تیم ما و دیگر محققان سراسر جهان برای کاوش فراهم میکند.»
https://www.medicalnewstoday.com/articles/320592#Winter-weight-gain-explained
