روغن نارگیل حاوی اسیدهای چرب مرطوب‌کننده‌ای است که می‌توانند مو را تقویت کرده، شکستگی آن را کاهش دهند و رطوبت آن را حفظ کنند. این ماده از دیرباز برای سلامت پوست سر استفاده می‌شده و اکنون یکی از مواد محبوب در مراقبت مو به شمار می‌آید که به راحتی می‌توان آن را در روتین مراقبتی گنجاند. افزودن اسیدهای چرب موجود در روغن نارگیل به مو باعث ایجاد لایه‌ای محافظت‌کننده می‌شود که به حفظ سلامت و جلوگیری از آسیب‌های محیطی کمک قابل توجهی می‌کند.1,2
کاهش شکستگی مو
مو عمدتاً از کراتین تشکیل شده است، نوعی پروتئین که نقش ساختاری کلیدی در استحکام و سلامت مو دارد. استفاده مکرر از رنگ مو، دکلره، شامپوها و محصولات حالت‌دهنده می‌تواند باعث تخریب کراتین شود که نتیجه آن موهای کدر، شکننده و آسیب‌پذیر است و احتمال نازک شدن و آسیب مو را افزایش می‌دهد.3
اسید لوریک موجود در روغن نارگیل به طور خاص به محافظت از پروتئین مو در برابر کاهش و آسیب‌های ناشی از دو شاخه شدن و شکستگی کمک می‌کند. مطالعات نشان داده‌اند که روغن نارگیل در کاهش از دست دادن پروتئین مو مؤثرتر از روغن‌های معدنی یا روغن آفتابگردان است که این نکته اهمیت ویژه‌ای در مراقبت حرفه‌ای و خانگی مو دارد.2,4
حفظ رطوبت
روغن نارگیل، مانند بسیاری از روغن‌های طبیعی دیگر، می‌تواند به مرطوب نگه داشتن پوست و مو کمک کند و به شکل مؤثری رطوبت را در داخل ساقه مو قفل کند. این عمل باعث تغذیه عمیق موها شده و به بهبود کیفیت و درخشندگی آنها کمک می‌کند.5
ترکیباتی چون اسید لوریک، اسیدهای چرب، ویتامین‌ها و مواد معدنی موجود در روغن نارگیل قابلیت نفوذ به داخل رشته‌های مو را دارند و انعطاف‌پذیری مو را افزایش می‌دهند. این موضوع باعث کاهش خشکی، کاهش وز و موخوره شده و ظاهری نرم و مرتب به مو می‌بخشد.6,7
ترمیم موهای آسیب‌دیده
یکی از دلایل آسیب موها، تغییرات مکرر اندازه رشته‌های مو به دلیل تماس با آب است که به آن خستگی هیدرواستاتیک گفته می‌شود. روغن نارگیل به عنوان یک روغن پایه نارگیلی، با نفوذ به لایه میانی مو (کورتکس) از میزان جذب آب جلوگیری کرده و در نتیجه مو را در برابر آسیب‌های ناشی از شستشو محافظت می‌کند.26,52
تری‌گلیسیریدها و اسیدهای چرب موجود در روغن نارگیل باعث می‌شوند که این روغن بتواند به عمق مو نفوذ کند، آب کمتری جذب شود و روند ترمیم آسیب‌های ناشی از شستشو بهتر انجام گیرد. این خاصیت به مو کمک می‌کند تا مقاومت بیشتری در برابر آسیب‌های مکانیکی و شیمیایی پیدا کند.8
مدیریت خشکی پوست سر و شوره
روغن نارگیل می‌تواند به بهبود هیدراتاسیون پوست سر کمک کند و با نفوذ عمیق در لایه‌های بالایی پوست سر، به بازسازی آن یاری می‌رساند. حفظ رطوبت پوست سر با استفاده از روغن‌های ملایمی مانند روغن نارگیل، محیط سالم‌تری برای رشد فولیکول‌های مو فراهم می‌کند که این امر برای داشتن موهای سالم ضروری است.9,10
علاوه بر این، استفاده از روغن نارگیل ممکن است به کاهش شوره سر کمک کند؛ شوره یکی از مشکلات رایج پوست سر است که به صورت پوسته‌ریزی ظاهر می‌شود. تحقیقات نشان داده‌اند که روغن نارگیل می‌تواند محیط باکتریایی سالمی روی پوست سر ایجاد کند که به درمان عفونت‌های قارچی پوست سر، پیشگیری از شوره و کاهش پوسته‌ریزی کمک می‌کند.11
کاهش التهاب پوست سر
روغن نارگیل به واسطه خاصیت ضدالتهابی خود، هنگام استفاده موضعی می‌تواند التهاب پوست سر را کاهش دهد و رشد سالم مو را تقویت کند. در یک مطالعه مشخص شد که روغن نارگیل نه تنها التهاب را کاهش می‌دهد بلکه تولید کلاژن که پروتئینی حیاتی برای سلامت پوست است را افزایش می‌دهد.12,13,14
کلاژن نقش مهمی در حمایت از فولیکول‌های مو و حفظ تعادل سلامت پوست سر دارد که در صورت اختلال، مشکلاتی مانند شوره و آسیب به مو به وجود می‌آید که می‌تواند به شکستگی مو و حتی ریزش مو منجر شود.15,16,17
روش‌های استفاده از روغن نارگیل برای داشتن موی سالم
روغن نارگیل بسیار چندکاره است و می‌توان آن را به روش‌های متنوعی در مراقبت مو به کار برد. برخی از روش‌های کاربرد روغن نارگیل در روتین مراقبتی مو عبارتند از:2
- پیش از شستشو: قبل از شستن مو، روغن نارگیل را از چند دقیقه تا چند ساعت به ساقه‌ها و انتهای مو بزنید. این کار از جذب بیش از حد آب توسط مو جلوگیری کرده و از آسیب دیدن مو محافظت می‌کند.5
- نرم‌کننده بدون شستشو: پس از شستن مو، مقدار کمی روغن نارگیل را روی ساقه و انتهای مو بمالید و سپس مو را شانه کنید. این عمل باعث نرمی مو، کاهش وز و آسان‌تر شدن شانه‌کردن و حالت‌دهی مو می‌شود.18,19
- ماسک مو شبانه: روغن را به آرامی از ریشه تا نوک موها ماساژ دهید و صبح روز بعد موها را بشویید.
- محصول حالت‌دهنده: برای کنترل وز و موخوره یا نرم کردن فرها، مقدار کمی روغن نارگیل را روی موهای مرطوب یا خشک بمالید تا به حالت‌دهی مو کمک کند.20
- محافظت احتمالی در برابر آفتاب: تحقیقات اولیه نشان داده‌اند که روغن نارگیل می‌تواند از مو در برابر اشعه مضر فرابنفش خورشید محافظت کند، اما به مطالعات بیشتری نیاز است.21
انواع روغن نارگیل برای مراقبت مو
روغن نارگیل در انواع مختلفی عرضه می‌شود که هر کدام ویژگی‌های خاص خود را دارند:201
- روغن نارگیل تصفیه شده که طی فرآیندهای مختلفی به شکل بهینه برای پخت و پز تبدیل شده است.
- روغن نارگیل خام یا فرآوری نشده که برای مراقبت مو بهترین انتخاب است چون فرآوری حرارتی نداشته است.
- روغن نارگیل فشرده سرد که بدون استفاده از گرما به صورت مکانیکی استخراج شده است.
نکات استفاده از روغن نارگیل
هنگام استفاده از روغن نارگیل برای مو به نکات زیر توجه کنید:222
- روغن نارگیل را روی موهای کمی مرطوب بمالید تا استفاده راحت‌تر شود، خصوصاً اگر بار اول است که از آن استفاده می‌کنید.
- از برس مخصوص بازکردن گره‌ها یا شانه دندانه‌دار پهن استفاده کنید تا روغن به طور یکنواخت و ملایم در مو پخش شود.
- با ماساژ ملایم روغن را به پوست سر و مو وارد کنید تا اثرگذاری بهتری داشته باشد.
- موها را در صورت امکان به صورت طبیعی خشک کنید تا از وارد آمدن حرارت اضافی به مو جلوگیری شود.
- از مقدار کمی روغن شروع کنید چون ممکن است روی موهای نازک یا صاف احساس سنگینی ایجاد کند و به تدریج مقدار مصرف را افزایش دهید.
- استفاده از روغن نارگیل تا دو بار در هفته توصیه می‌شود چون تحقیقات نشان می‌دهد این میزان برای محافظت در برابر شکستگی مو کافی است.5
- مراقب مصرف بیش از حد باشید چون تجمع روغن ممکن است باعث سفت شدن و احساس سنگینی روی مو شود، به ویژه در موهای ضخیم یا زبر.
آیا مضراتی هم دارد؟
روغن نارگیل برای بیشتر بزرگسالان به طور موضعی بی‌خطر است اما چند نکته مهم وجود دارد که قبل از استفاده باید در نظر بگیرید:1
- هرچند نادر است، ممکن است به روغن نارگیل حساسیت یا آلرژی داشته باشید. انجام تست حساسیت با مالیدن مقدار کمی روی ساعد و بررسی واکنش‌های احتمالی توصیه می‌شود.23
- ممکن است روغن نارگیل منافذ پوست سر یا اطراف خط مو را مسدود کند، به خصوص اگر پوست مستعد آکنه داشته باشید. برای پیشگیری ابتدا مقدار کمی استفاده کنید.24
- در صورت داشتن بیماری‌های زمینه‌ای یا مشکلات پوستی، قبل از استفاده از روغن نارگیل با پزشک مشورت نمایید.
نتیجه‌گیری
روغن نارگیل فواید زیادی برای موهای شما دارد، از جمله مرطوب کردن، تقویت و ترمیم موها به لطف اسیدهای چرب اشباع شده موجود در آن. این روغن بسیار چندکاره است و می‌توان آن را به صورت ماسک، نرم‌کننده، درمان قبل از شستشو یا محصول حالت‌دهنده استفاده کرد. در حالی که به طور کلی برای استفاده موضعی روی پوست یا مو ایمن است، اگر پوست حساسی دارید یا به آلرژی مبتلا هستید، بهتر است قبل از مصرف با یک متخصص مشورت کنید.
- MedlinePlus. Coconut oil.
- Gavazzoni Dias MF. Hair cosmetics: An overview. Int J Trichology. 2015;7(1):2-15. doi:10.4103/0974-7753.153450
- Cloete E, Khumalo NP, van Wyk JC, et al. Systems approach to human hair fibers: interdependence between physical, mechanical, biochemical and geometric properties of natural healthy hair. Front Physiol. 2019;10:112. doi:10.3389/fphys.2019.00112
- Rele AS, Mohile RB. Effect of mineral oil, sunflower oil, and coconut oil on prevention of hair damage. J Cosmet Sci. 2003 Mar-Apr;54(2):175-92
- Kaushik V, Kumar A, Gosvami NN, et al. Benefit of coconut-based hair oil via hair porosity quantification. Int J Cosmet Sci. 2022 Jun;44(3):289-298. doi:10.1111/ics.12774
- Mysore V, Arghya A. Hair oils: Indigenous knowledge revisited. Int J Trichology. 2022;14(3):84-90. doi:10.4103/ijt.ijt_189_20
- Kaushik V, Chogale R, Mhaskar S. Single hair fiber assessment techniques to discriminate between mineral oil and coconut oil effect on hair physical properties. J Cosmet Dermatol. 2021;20(4):1306-1317. doi:10.1111/jocd.13724
- Lourenço CB, Gasparin RM, Thomaz FM, et al. Impact of hair damage on the penetration profile of coconut, avocado, and argan oils into caucasian hair fibers. Cosmetics. 2024;11(2):64. doi:10.3390/cosmetics11020064
- Lin TK, Zhong L, Santiago JL. Anti-inflammatory and skin barrier repair effects of topical application of some plant oils. Int J Mol Sci. 2017;19(1):70. doi:10.3390/ijms19010070
- Hoover E, Alhajj M, Flores JL. Physiology, hair. In: StatPearls. StatPearls Publishing; 2025.
- Saxena R, Mittal P, Clavaud C, et al. Longitudinal study of the scalp microbiome suggests coconut oil to enrich healthy scalp commensals. Sci Rep. 2021;11(1):7220. doi:10.1038/s41598-021-86454-1
- Varma SR, Sivaprakasam TO, Arumugam I, et al. In vitro anti-inflammatory and skin protective properties of Virgin coconut oil. J Tradit Complement Med. 2018;9(1):5-14. doi:10.1016/j.jtcme.2017.06.012
- Kim S, Jang JE, Kim J, et al. Enhanced barrier functions and anti-inflammatory effect of cultured coconut extract on human skin. Food Chem Toxicol. 2017;106(Pt A):367-375. doi:10.1016/j.fct.2017.05.060
- Evangelista MT, Abad-Casintahan F, Lopez-Villafuerte L. The effect of topical virgin coconut oil on SCORAD index, transepidermal water loss, and skin capacitance in mild to moderate pediatric atopic dermatitis: a randomized, double-blind, clinical trial. Int J Dermatol. 2014;53(1):100-108. doi:10.1111/ijd.12339
- Polak-Witka K, Rudnicka L, Blume-Peytavi U, Vogt A. The role of the microbiome in scalp hair follicle biology and disease. Exp Dermatol. 2020;29(3):286-294. doi:10.1111/exd.13935
- Trüeb RM, Henry JP, Davis MG, et al. Scalp condition impacts hair growth and retention via oxidative stress. Int J Trichology. 2018;10(6):262-270. doi:10.4103/ijt.ijt_57_18
- Saxena R, Mittal P, Clavaud C, et al. Comparison of healthy and dandruff scalp microbiome reveals the role of commensals in scalp health. Front Cell Infect Microbiol. 2018;8:346. doi:10.3389/fcimb.2018.00346
- American Academy of Dermatology. Dermatologists' top tips for using a leave-in conditioner.
- Sureka P, Agrawal T, Majumder S, Ritambhara K. A method to measure oil penetration into hair and correlation to tensile strength. Int J Trichology. 2022;14(4):128-134. doi:10.4103/ijt.ijt_122_20
- Ng YJ, Tham PE, Khoo KS, et al. A comprehensive review on the techniques for coconut oil extraction and its application. Bioprocess Biosyst Eng. 2021;44(9):1807-1818. doi:10.1007/s00449-021-02577-9
- Wallace TC. Health effects of coconut oil-a narrative review of current evidence. J Am Coll Nutr. 2019 Feb;38(2):97-107. doi:10.1080/07315724.2018.1497562.
- American Academy of Dermatology. 10 hair care habits that can damage your hair.
- Kruse L, Lor J, Yousif R, et al. Coconut allergy: Characteristics of reactions and diagnostic predictors in a pediatric tertiary care center. Ann Allergy Asthma Immunol. 2021;126(5):562-568.e1. doi:10.1016/j.anai.2021.01.027
- Gala MY, Muchhala SS, Charugulla SN, et al. Evaluation of comedogenic potential of a moisturizer venusia max lotion (PAMA free). PI Indian J Clin Exp Dermatol. 2022;8(1):28–31. doi:10.18231/j.ijced.2022.006
دکتر روشن ضمیر هستم، متخصص تغذیه و رژیم درمانی (PhD). اگر از رژیم‌های تکراری نتیجه نگرفته‌اید، فقط یک دوره با من داشته باشید. هزینه رژیم طبق تعرفه ویزیت دکتری تخصصی در علوم پایه (PHD) پروانه‌دار در سال 1405، 357 هزارو 700 تومان می باشد.
جهت ارتباط در پیام‌رسان‌ها به شماره زیر پیام دهید
09304881654
عضویت در کانال بله
