وقتی صحبت از لیکوپن میشود، بیشتر افراد ابتدا به گوجهفرنگی فکر میکنند. با این حال، این آنتیاکسیدان قدرتمند در بسیاری از میوهها و سبزیهای قرمز، صورتی و نارنجی نیز یافت میشود. لیکوپن از خانواده کاروتنوئیدهاست و میتواند در حفظ سلامت قلب، پوست و استخوانها نقش داشته باشد. همچنین برخی پژوهشها نشان میدهند دریافت کافی آن ممکن است به کاهش خطر بعضی بیماریهای مزمن کمک کند.
اگر گوجهفرنگی را دوست ندارید یا میخواهید منابع غذایی متنوعتری برای دریافت لیکوپن داشته باشید، گزینههای دیگری نیز وجود دارند که حتی در برخی موارد از گوجهفرنگی تازه لیکوپن بیشتری فراهم میکنند.
لیکوپن چیست و چرا اهمیت دارد؟
لیکوپن رنگدانهای طبیعی است که رنگ قرمز یا صورتی برخی میوهها و سبزیها را ایجاد میکند. این ترکیب بهعنوان یک آنتیاکسیدان عمل میکند و میتواند به مقابله با استرس اکسیداتیو در بدن کمک کند.
دریافت کافی مواد غذایی حاوی لیکوپن با مزایایی مانند موارد زیر ارتباط دارد:
- حمایت از سلامت قلب و عروق
- کمک به حفظ سلامت پوست
- مشارکت در سلامت استخوانها
- کمک به کاهش التهاب
- محافظت از سلولها در برابر آسیبهای اکسیداتیو
بهطور کلی، هرچه رنگ میوه یا سبزی به سمت قرمز، صورتی یا نارنجی تیرهتر باشد، احتمال وجود لیکوپن در آن بیشتر است.

هندوانه؛ یکی از غنیترین منابع لیکوپن
| مقدار مصرف | میزان لیکوپن |
|---|---|
| یک لیوان هندوانه خردشده | شش هزار و هشتصد و نود میکروگرم |
هندوانه فقط یک میوه خنک و آبدار نیست، بلکه منبع بسیار خوبی از ویتامین ث و لیکوپن نیز بهشمار میرود. جالب است بدانید که یک لیوان هندوانه قرمز میتواند حدود چهل درصد لیکوپن بیشتری نسبت به همان مقدار گوجهفرنگی تازه داشته باشد.
برای دریافت بیشتر این آنتیاکسیدان، بهتر است هندوانههای با گوشت قرمز را انتخاب کنید؛ زیرا انواع زرد یا نارنجی معمولاً لیکوپن کمتری دارند.
گواوا؛ میوهای کمتر شناختهشده اما بسیار غنی
| مقدار مصرف | میزان لیکوپن |
|---|---|
| یک لیوان گواوای صورتی یا قرمز | هشت هزار و پانصد و هشتاد میکروگرم |
گواوا از غنیترین منابع غذایی لیکوپن است، اما این موضوع بیشتر درباره انواع صورتی و قرمز آن صدق میکند. انواع زردرنگ گواوا معمولاً لیکوپن کمتری دارند.
علاوه بر لیکوپن، گواوا مقدار زیادی ویتامین ث نیز فراهم میکند و میتواند انتخاب مناسبی برای تنوعبخشیدن به رژیم غذایی باشد.
گریپفروت صورتی
| مقدار مصرف | میزان لیکوپن |
|---|---|
| یک لیوان گریپفروت صورتی یا قرمز | سه هزار و دویست و هفتاد میکروگرم |
گریپفروتهای صورتی و قرمز نسبت به انواع سفید، لیکوپن بیشتری دارند. این میوه علاوه بر طعم خاص خود، میتواند بخشی از نیاز بدن به آنتیاکسیدانها را تأمین کند.
هشدار مهم
گریپفروت میتواند با برخی داروها تداخل داشته باشد. افرادی که داروهای کاهنده کلسترول، بعضی داروهای فشار خون یا برخی داروهای دیگر مصرف میکنند، بهتر است پیش از مصرف منظم گریپفروت با پزشک یا داروساز مشورت کنند. این تداخل به ترکیبات موجود در گریپفروت مربوط است و فقط به لیکوپن محدود نمیشود.
پاپایا؛ میوهای سرشار از رنگدانههای مفید
| مقدار مصرف | میزان لیکوپن |
|---|---|
| یک لیوان پاپایا | دو هزار و ششصد و پنجاه میکروگرم |
رنگ نارنجی متمایل به قرمز پاپایا تا حد زیادی به دلیل وجود لیکوپن است. این میوه علاوه بر ویتامین ث، حاوی فیبر نیز هست.
ترکیب فیبر و آنتیاکسیدانهای موجود در پاپایا ممکن است به حفظ سلامت قلب و بهبود سطح چربی خون کمک کند.
فلفل دلمهای قرمز
| مقدار مصرف | میزان لیکوپن |
|---|---|
| یک لیوان فلفل دلمهای قرمز پخته | پانصد و سیزده میکروگرم |
اگرچه مقدار لیکوپن فلفل دلمهای قرمز کمتر از برخی میوههاست، اما همچنان میتواند به دریافت این آنتیاکسیدان کمک کند.
فلفل دلمهای قرمز همچنین منبع خوبی از ویتامینهای آ، ای، کا و ب شش است و آنتیاکسیدانهای متنوعی در خود دارد.
مقایسه مقدار لیکوپن در منابع مختلف
| ماده غذایی | لیکوپن در هر یک لیوان |
|---|---|
| گواوای صورتی | هشت هزار و پانصد و هشتاد میکروگرم |
| هندوانه قرمز | شش هزار و هشتصد و نود میکروگرم |
| گوجهفرنگی تازه | چهار هزار و ششصد و سی میکروگرم |
| گریپفروت صورتی | سه هزار و دویست و هفتاد میکروگرم |
| پاپایا | دو هزار و ششصد و پنجاه میکروگرم |
| فلفل دلمهای قرمز پخته | پانصد و سیزده میکروگرم |
چگونه لیکوپن بیشتری دریافت کنیم؟
برای افزایش دریافت لیکوپن نیازی به مصرف یک ماده غذایی خاص نیست. تنوع در مصرف میوهها و سبزیهای رنگی بهترین راهکار است.
چند توصیه کاربردی:
- از میوهها و سبزیهای قرمز، صورتی و نارنجی بیشتر استفاده کنید.
- علاوه بر گوجهفرنگی تازه، رب گوجه، سس گوجه و آب گوجه نیز میتوانند منابع مناسبی باشند.
- میوههایی مانند هندوانه، پاپایا و گریپفروت را در میانوعدهها قرار دهید.
- اگر از مکملهای لیکوپن استفاده میکنید، پیش از مصرف با پزشک مشورت کنید؛ بهویژه اگر داروی ضدانعقاد خون یا داروهای فشار خون مصرف میکنید.
پرسشهای متداول
آیا هندوانه از گوجهفرنگی لیکوپن بیشتری دارد؟
بله. بر اساس دادههای موجود، یک لیوان هندوانه قرمز میتواند لیکوپن بیشتری نسبت به همان مقدار گوجهفرنگی تازه داشته باشد.
بهترین رنگ میوهها برای دریافت لیکوپن چیست؟
میوهها و سبزیهای قرمز، صورتی و برخی انواع نارنجی معمولاً منابع بهتری از لیکوپن هستند.
آیا مصرف لیکوپن مقدار توصیهشده مشخصی دارد؟
در حال حاضر مقدار رسمی و مشخصی برای دریافت روزانه لیکوپن تعیین نشده است، اما تنوع در مصرف میوهها و سبزیهای رنگی میتواند دریافت آن را افزایش دهد.
آیا همه افراد میتوانند گریپفروت مصرف کنند؟
خیر. گریپفروت ممکن است با برخی داروها تداخل داشته باشد و بهتر است افراد مصرفکننده داروهای خاص با پزشک یا داروساز مشورت کنند.
جمعبندی
اگرچه گوجهفرنگی شناختهشدهترین منبع لیکوپن است، اما میوههایی مانند گواوای صورتی، هندوانه، گریپفروت صورتی و پاپایا نیز مقدار قابلتوجهی از این آنتیاکسیدان را فراهم میکنند. استفاده متنوع از میوهها و سبزیهای رنگی میتواند راهی ساده و خوشطعم برای افزایش دریافت لیکوپن و بهرهمندی از خواص آن باشد.
- Imran M, Ghorat F, Ul-Haq I, et al. Lycopene as a natural antioxidant used to prevent human health disorders. Antioxidants (Basel). 2020;9(8):706. doi:10.3390/antiox9080706
- Khan UM, Sevindik M, Zarrabi A, et al. Lycopene: food sources, biological activities, and human health benefits. Konsue N, ed. Oxidative Medicine and Cellular Longevity. 2021;2021(1):2713511. doi:10.1155/2021/2713511
- U.S. Department of Agriculture. Watermelon, raw.
- Manivannan A, Lee ES, Han K, Lee HE, Kim DS. Versatile nutraceutical potentials of watermelon—a modest fruit loaded with pharmaceutically valuable phytochemicals. Molecules. 2020;25(22):5258. doi: 10.3390/molecules25225258.
- U.S. Department of Agriculture. Tomatoes, red, ripe, raw, year round average.
- U.S. Department of Agriculture. Watermelon packs a powerful lycopene punch.
- Alves MB et al. Lycopene from red guava (Psidium guajava L.): From hepatoprotective effect to its use as promising self-emulsifying drug delivery system for anti-inflammatory and antioxidant applications. Pharmaceuticals (Basel). 2023;16(6):905. doi:10.3390/ph16060905
- U.S. Department of Agriculture. Guavas, common, raw.
- Choi B, Shin Y. Comparative analysis of physicochemical characteristics, antioxidant compound contents, and antioxidant activities of five guava (Psidium guajava L.) cultivars harvested in Korea. Foods. 2025;14(21):3645. doi:10.3390/foods14213645
- Shafe MO, Gumede NM, Nyakudya TT, Chivandi E. Lycopene: A potent antioxidant with multiple health benefits. J Nutr Metab. 2024;2024:6252426. doi:10.1155/2024/6252426
- U.S. Department of Agriculture. Grapefruit, raw, pink and red, all areas.
- American Heart Association. Before grabbing a grapefruit, understand its power.
- U.S. Department of Agriculture. Papayas, raw.
- National Institutes of Health, Office of Dietary Supplements. Vitamin C.
- Kapała A, Szlendak M, Motacka E. The anti-cancer activity of lycopene: A systematic review of human and animal studies. Nutrients. 2022;14(23):5152. doi:10.3390/nu14235152
- American Heart Association. Papaya's milky texture packed with nutrients.
- MyFoodData. Top 10 foods highest in lycopene.
- U.S. Department of Agriculture. Peppers, sweet, red, raw.
- Association of Accredited Naturopathic Medical Colleges. The health benefits of red peppers.
- International Food Information Council. What is lycopene?
- Chen P, Zhang W, Wang X, et al. Lycopene and risk of prostate cancer: A systematic review and meta-analysis. Medicine (Baltimore). 2015;94(33):e1260. doi:10.1097/MD.0000000000001260
- https://www.verywellhealth.com/foods-with-lycopene-12076697
