درد گردن هنگام بیدار شدن معمولاً ناشی از کشیدگی عضلانی است که میتواند منجر به اسپاسمهای عضلانی شود. این وضعیت ممکن است به دلیل حالت خواب نامناسب، ارتفاع یا پشتیبانی ناکافی بالش، آسیب قبلی یا مشکلات زمینهای ستون فقرات ایجاد شود.
بر اساس مطالعات ارتوپدی، اصلاح وضعیت خواب و انتخاب صحیح بالش میتواند فشار وارده بر گردن را کاهش دهد و از بروز دردهای مزمن جلوگیری کند.
علل درد گردن پس از خواب
درد گردن در صبح اغلب ناشی از انقباضات ناخواسته و تیز عضلات به دلیل کشیدگی طولانیمدت در حین خواب است. عوامل مختلفی میتوانند باعث این مشکل شوند که در ادامه بررسی میشوند.
شناخت دقیق علت به افراد کمک میکند راهکارهای درمانی مؤثرتری برای کاهش درد و جلوگیری از بازگشت آن به کار بگیرند.
وضعیت خواب
خوابیدن با سر خارج از راستای گردن باعث کشیدگی و خستگی عضلات گردن میشود و در طول زمان منجر به التهاب میگردد. این فشارهای مداوم ممکن است حتی باعث بروز تغییرات ساختاری در مفاصل گردنی شود.
- خوابیدن روی شکم: این وضعیت گردن را مجبور به چرخش مداوم میکند و به عضلات و رباطهای ستون فقرات فشار وارد میکند.
- خوابیدن به پهلو: اگر بالش ارتفاع کافی نداشته باشد، ستون فقرات در وضعیت نامناسب قرار میگیرد و فشار بر عضلات گردن افزایش مییابد.
- خوابیدن به پشت: بهترین وضعیت برای حفظ راستای طبیعی ستون فقرات بوده و توصیه میشود بالشی زیر زانوها برای کاهش فشار کمر قرار گیرد.
بالش و ارتفاع آن
بالشهای بیشازحد بلند یا کوتاه میتوانند راستای طبیعی گردن را برهم بزنند و باعث درد شوند. همچنین بالشهای بسیار نرم به دلیل عدم حمایت کافی، خطر کشیدگی عضلات را افزایش میدهند.
کارشناسان خواب توصیه میکنند از بالشهای با سفتی متوسط و ارتفاع مناسب برای حفظ وضعیت طبیعی گردن استفاده شود.
حرکات ناگهانی در خواب
غلتیدن مکرر یا حرکتهای ناگهانی هنگام خواب ممکن است باعث کشیدگی عضلات گردن شود. این کششها بهویژه در صورتی که عضلات پیشتر تحت فشار باشند، شدت میگیرند.
مطالعات نشان میدهد که حرکتهای شدید در خواب میتواند التهاب میکروسکوپی در الیاف عضلانی ایجاد کند و دردهای صبحگاهی را تشدید نماید.
عوامل دیگر
استرس، وضعیت بد بدن در طول روز، آسیبهای قبلی، مشکلات ستون فقرات یا کمخوابی میتوانند زمینهساز درد گردن شوند. این عوامل اغلب بهطور همزمان عمل میکنند و مشکل را پیچیدهتر میسازند.
بهعنوانمثال، آرتروز گردنی یا بیرونزدگی دیسک میتواند با دردهای مداوم و مزمن گردن پس از خواب ارتباط داشته باشد.

Nes / Getty Images
مراقبت خانگی و درمان
درد گردن ناشی از خواب نامناسب معمولاً ظرف چند روز تا دو هفته برطرف میشود. درمانهای خانگی میتوانند به تسریع روند بهبودی کمک کنند.
این درمانها باید با احتیاط و طبق توصیههای پزشکی انجام شوند تا از آسیبهای بیشتر جلوگیری شود.
- کمپرس سرد: در ۴۸ ساعت اول، کیسه یخ را در پارچه پیچیده و هر ۲ تا ۴ ساعت به مدت ۱۰ تا ۲۰ دقیقه روی ناحیه دردناک قرار دهید.
- گرما درمانی: پس از دو روز، گرما میتواند باعث افزایش جریان خون و تسریع ترمیم بافتی شود.
- ورزش و حرکات کششی: حرکات ملایم یوگا و کشش گردن به کاهش سفتی و افزایش دامنه حرکتی کمک میکند.
- ماساژ: ماساژ ملایم گردن میتواند با بهبود خونرسانی و کاهش اسپاسم، درد را کاهش دهد.
- داروهای بدون نسخه: مصرف داروهای ضدالتهابی غیراستروئیدی مانند ایبوپروفن یا ناپروکسن میتواند درد و التهاب را کاهش دهد.
پیشگیری از درد گردن
حفظ راستای طبیعی ستون فقرات هنگام خواب میتواند از بروز دردهای گردنی جلوگیری کند. انتخاب بالش و تشک مناسب و اصلاح عادات خواب از مهمترین اقدامات پیشگیرانه هستند.
همچنین آموزش حرکات صحیح بدن هنگام غلتیدن یا تغییر وضعیت در خواب اهمیت زیادی دارد.
- خوابیدن به پهلو یا پشت با بالش مناسب و اجتناب از خوابیدن روی شکم
- استفاده از بالشهای ارگونومیک یا بالشهای طبی برای حفظ راستای گردن
- تراز نگهداشتن گوشها، شانهها و لگن هنگام حرکت در خواب
- تعویض تشک هر ۸ سال یکبار و انتخاب تشک با سختی متوسط
چه زمانی باید به پزشک مراجعه کرد
اگر درد گردن شدید باشد، بیش از چند هفته ادامه یابد، حرکت گردن را محدود کند یا به شانهها و بازوها انتشار یابد، مراجعه به پزشک ضروری است. در این شرایط ممکن است نیاز به تصویربرداری یا فیزیوتراپی وجود داشته باشد.
در صورت بروز علائم جدی مانند سردرد شدید، تب، بیحسی اندامها یا ضعف عضلانی، باید فوراً به اورژانس مراجعه کرد زیرا ممکن است نشانه مشکلات جدیتری باشد.
آردایت برای اطمینان از صحت محتوای خود، که در سیاست ویراستاری ما ذکر شده است، از دستورالعملهای سختگیرانهای در زمینه منبعیابی پیروی میکند . ما فقط از منابع معتبر، از جمله مطالعات بررسیشده توسط همتایان، متخصصان پزشکی دارای مجوز، بیماران با تجربه عملی و اطلاعات از مؤسسات برتر، استفاده میکنیم.
- Lee WH, Ko MS. Effect of sleep posture on neck muscle activity. J Phys Ther Sci. 2017;29(6):1021-1024. doi:10.1589/jpts.29.1021
- Chun-Yiu JP, Man-Ha ST, Chak-Lun AF. The effects of pillow designs on neck pain, waking symptoms, neck disability, sleep quality and spinal alignment in adults: A systematic review and meta-analysis. Clin Biomech (Bristol). 2021;85:105353. doi:10.1016/j.clinbiomech.2021.105353
- Hu G, Yuan N, Pan Y, et al. Electroclinical Features of Sleep-Related Head Jerk. Nat Sci Sleep. 2021;13:2113-2123. Published 2021 Dec 1. doi:10.2147/NSS.S331893
- InformedHealth.org [Internet]. Overview: Neck pain.
- Seattle Children’s Hospital. Neck pain or stiffness.
- UpToDate. Patient education: neck pain (beyond the basics).
- Keck Medicine of University of Southern California. The best — and worst — sleep positions for back pain.
- University of Rochester Medical Center. Good sleeping posture helps your back.
- Ren S, Wong DWC, Yang H, Zhou Y, Lin J, Zhang M. Effect of pillow height on the biomechanics of the head-neck complex: investigation of the cranio-cervical pressure and cervical spine alignment. PeerJ. 2016;4:e2397. doi:10.7717/peerj.2397
- MedlinePlus. Neck pain or spasms - self care.
- https://www.verywellhealth.com/why-does-my-neck-hurt-when-i-wake-up-7557815
