چرا گلبول‌های قرمز خون (RBC) در ادرار وجود دارد؟

علائم وجود گلبول قرمز در ادرار

هماچوری، به معنای وجود گلبول‌های قرمز (RBC) در ادرار، به حضور خون در دستگاه ادراری اشاره دارد که بدن از طریق ادرار آن را دفع می‌کند. این وضعیت می‌تواند باعث تغییر رنگ ادرار به صورتی، قهوه‌ای یا قرمز شود.¹

برای تشخیص علت دقیق هماچوری و شروع درمان مناسب، مراجعه به پزشک و انجام آزمایش ادرار ضروری است.

هماچوری ممکن است همراه با علائم باشد یا بدون هیچ علامت ظاهری رخ دهد، که بسته به نوع آن شامل موارد زیر است:¹

هماچوری واضح: وجود خون قابل مشاهده در ادرار
هماچوری میکروسکوپی: وجود خون تنها با استفاده از میکروسکوپ یا آزمایش ادرار مشخص می‌شود

در نوع واضح، ممکن است ادرار رنگی غیرعادی مانند صورتی، قهوه‌ای یا قرمز داشته باشد. همچنین احتمال دارد متوجه عبور لخته‌های خونی در ادرار خود شوید.

🍏

اگر به دنبال رژیم متناسب با شرایط خودتان هستید...

اطلاعات این مقاله جنبه آموزشی دارد؛ اما برنامه غذایی هر فرد بهتر است متناسب با شرایط، هدف و نیازهای خودش تنظیم شود.

آشنایی با رژیم تخصصی دکتر روشن‌ضمیر ←

از دیگر علائم رایج می‌توان به موارد زیر اشاره کرد:¹²

درد شکم
درد در ناحیه پشت (پهلوها)
تب
احساس نیاز مکرر به ادرار
درد مفاصل
کاهش وزن غیرمنتظره
سوزش یا درد هنگام ادرار کردن

وجود این علائم می‌تواند نشانه‌ای از وجود التهاب، عفونت یا اختلالات ساختاری در دستگاه ادراری یا کلیه‌ها باشد که بررسی فوری پزشکی را ضروری می‌سازد.

چرا گلبول‌های قرمز خون (RBC) در ادرار وجود دارد؟ - rdiet.ir

JulieanneBirch / Getty Images

علت‌های وجود گلبول قرمز در ادرار

علل متعددی می‌توانند منجر به بروز هماچوری شوند که برخی از مهم‌ترین آن‌ها عبارت‌اند از:³

پیلونفریت (عفونت کلیه): این نوع عفونت اغلب از مثانه آغاز می‌شود و به کلیه‌ها گسترش می‌یابد.
سنگ کلیه یا سنگ مثانه: این سنگ‌ها می‌توانند جریان ادرار را مسدود کرده و باعث آسیب یا عفونت شوند.
اختلالات پروستات: مشکلاتی نظیر پروستاتیت، هایپرپلازی خوش‌خیم پروستات (BPH) یا سرطان پروستات که بر غده‌ای در سیستم تولیدمثل مردان تأثیر می‌گذارند.
آسیب یا ضربه فیزیکی: صدمات شدید به کلیه یا مثانه، مثلاً در تصادفات، می‌توانند سبب نشت خون به ادرار شوند.
عفونت‌های مجاری ادراری (UTI): باکتری‌ها می‌توانند وارد مجاری ادراری شده و باعث علائمی مثل درد، تکرر ادرار و مشکل در دفع ادرار شوند.⁴
ورزش شدید و مفرط: فعالیت‌های شدید بدنی ممکن است به بافت‌ها آسیب زده و منجر به خونریزی داخلی شوند.

در کنار دلایل شایع، برخی علل کمتر رایج نیز می‌توانند موجب هماچوری شوند:¹

داروهای خاص: داروهای رقیق‌کننده خون ممکن است باعث نشت خون به داخل دستگاه ادراری شوند.⁵
آندومتریوز: حالتی که در آن بافتی مشابه با آندومتر (پوشش داخلی رحم) در خارج از رحم رشد می‌کند.
بیماری سلول داسی‌شکل (SCD): اختلالی ژنتیکی که باعث تغییر شکل گلبول‌های قرمز و شکنندگی آن‌ها می‌شود.
برخی سرطان‌ها: مانند سرطان مثانه یا کلیه، که ممکن است با بروز خون در ادرار همراه باشند.

همچنین مصرف برخی مواد غذایی مثل ریواس یا چغندر قرمز می‌تواند رنگ ادرار را به قرمز یا صورتی تغییر دهد، اما در واقع خون در ادرار وجود ندارد و جای نگرانی نیست.

چگونه وجود گلبول قرمز در ادرار تشخیص داده می‌شود؟

پزشک ممکن است برای تشخیص اولیه، تاریخچه پزشکی شما را بررسی کرده و معاینه فیزیکی انجام دهد. در مردان، معاینه دیجیتال رکتوم و در زنان، معاینه لگنی ممکن است انجام شود.¹

برای تأیید وجود گلبول‌های قرمز و یافتن علت، معمولاً آزمایش ادرار اولین گام تشخیصی است که وجود RBC و سایر محتویات را بررسی می‌کند.¹

وجود مقادیر کمی از گلبول قرمز در ادرار (بین ۰ تا ۲ عدد در هر میدان پرقدرت میکروسکوپ) طبیعی تلقی می‌شود.¹ اگر این عدد از ۳ یا بیشتر باشد، به آزمایش‌های بیشتر نیاز خواهد بود.

از جمله تست‌های تکمیلی می‌توان به موارد زیر اشاره کرد:¹

آزمایش خون: جهت بررسی بیماری‌های کلیوی، اختلالات خودایمنی یا سرطان پروستات
سیستوسکوپی: استفاده از ابزاری باریک و دوربین‌دار برای بررسی مثانه و مجرای ادراری
تصویربرداری‌ها: جهت مشاهده سنگ کلیه، تومورها یا سایر ناهنجاری‌های دستگاه ادراری
بیوپسی کلیه: نمونه‌برداری از بافت کلیه برای ارزیابی آسیب یا بیماری
آزمایش‌های ادرار تخصصی: مانند کشت ادرار یا سیتولوژی برای بررسی سلول‌های غیرطبیعی در صورت وجود بیش از ۳ RBC در هر میدان پرقدرت⁶

از یک آزمایش چه انتظاری باید داشت؟

برای انجام آزمایش ادرار نیازی به آمادگی خاصی نیست، اما ممکن است پزشک از شما بخواهد تا روش «نمونه‌گیری تمیز» را رعایت کنید. این روش مانع ورود آلودگی به نمونه می‌شود.⁷

مراحل اجرای صحیح این روش شامل موارد زیر است:⁷

دست‌ها را با آب و صابون بشویید و به‌خوبی خشک کنید.
ظرف نمونه را باز کنید بدون اینکه داخل آن را لمس کنید.
ناحیه اطراف مجرای ادرار را تمیز کنید.
نمونه ادرار را در ظرف جمع‌آوری کرده، درب آن را بسته و به آزمایشگاه تحویل دهید.

در صورتی که نیاز به آزمایش خون باشد، ممکن است لازم باشد ناشتا باشید یا دستورات دیگری را دنبال کنید.

چگونه نتایج را تفسیر کنیم؟

وجود چهار یا کمتر گلبول قرمز در هر میدان پرقدرت معمولاً طبیعی در نظر گرفته می‌شود، گرچه این مقدار ممکن است در آزمایشگاه‌های مختلف کمی متفاوت باشد.⁸

در برگه آزمایش شما معمولاً بازه نرمال مشخص شده است، و اگر تعداد گلبول قرمز از این مقدار فراتر باشد، می‌تواند نشان‌دهنده وجود یک اختلال زمینه‌ای باشد.

درمان گلبول قرمز در ادرار چگونه است؟

در برخی موارد، وجود گلبول‌های قرمز در ادرار می‌تواند ناشی از فعالیت بدنی شدید، مصرف داروهای خاص یا حتی قاعدگی باشد که معمولاً نگران‌کننده نیست.¹

اما اگر علت جدی‌تری در میان باشد، درمان باید بر اساس بیماری زمینه‌ای انجام شود و نه صرفاً بر حذف گلبول‌های قرمز از ادرار.¹

خلاصه‌ای سریع

وجود گلبول قرمز در ادرار می‌تواند در اثر عواملی مانند سنگ کلیه یا مثانه، عفونت‌ها، فعالیت شدید، تروما و سایر اختلالات ایجاد شود. این وضعیت ممکن است بدون علامت باشد یا باعث تغییر رنگ ادرار شود.

مقدار کم گلبول قرمز در ادرار طبیعی است، اما در صورت بروز علائم نگران‌کننده حتماً باید به پزشک مراجعه کرد تا علت زمینه‌ای شناسایی و درمان مناسب آغاز شود.

واحد محتوای علمی rdiet.ir

گردآوری، ترجمه و تدوین محتوای علمی در حوزه سلامت عمومی

تمام مقالات توسط دکتر فرزاد روشن‌ضمیر بازبینی علمی می‌شوند.

اگر از رژیم‌های تکراری نتیجه نگرفته‌اید، فقط یک دوره با دکتر روشن ضمیر داشته باشید. هزینه رژیم طبق تعرفه ویزیت دکتری تخصصی در علوم پایه (PHD) پروانه‌دار در سال 1405، 357 هزارو 700 تومان می باشد.

جهت ارتباط در پیام‌رسان‌ها به شماره زیر پیام دهید

09304881654

برای دریافت آموزش‌های روزانه عضو کانال بله شوید: