ناخنهای شکننده یکی از مشکلات رایج هستند که حدود یک نفر از هر پنج نفر به آن دچار میشود. عواملی مانند شستوشوی مکرر دستها، تماس با مواد شیمیایی قوی، افزایش سن و برخی بیماریها میتوانند به تضعیف ساختار ناخنها و افزایش احتمال ترکخوردگی یا شکستن آنها منجر شوند. برای تقویت ناخنهای شکننده و بازگرداندن استحکام آنها، رعایت اصول مراقبت روزانه، تأمین مواد مغذی ضروری و پرهیز از عادات آسیبزننده بسیار اهمیت دارد.
چرا ناخنها شکننده میشوند؟
با افزایش سن، تولید کراتین (پروتئین اصلی سازنده ناخنها) کاهش مییابد و ناخنها نازکتر و ضعیفتر میشوند. علاوه بر این، عوامل محیطی مانند سرمای هوا، خشکی شدید، یا قرار گرفتن در معرض شویندههای قوی میتوانند رطوبت طبیعی ناخنها را از بین ببرند.
سایر دلایل رایج شکنندگی ناخنها عبارتاند از:
- شستوشوی زیاد دستها و خیس و خشک شدن مکرر آنها
- بیماریهایی مانند کمکاری یا پرکاری تیروئید، کمخونی، پسوریازیس، اگزما، دیابت و عفونتهای قارچی
- مصرف داروهایی مانند رتینوئیدها، داروهای ضد HIV و داروهای شیمیدرمانی
- عادات نادرست مانند استفاده طولانی از ناخن مصنوعی، لاکهای دائمی و استون
- کمبود مواد مغذی مانند بیوتین، روی و آهن
- آسیب یا ضربه مکرر مانند کندن یا جویدن ناخنها

چگونه ناخنهای شکننده را تقویت کنیم؟
مراقبت منظم و هدفمند از ناخنها میتواند ظاهر و استحکام آنها را بهبود دهد. در صورتی که شکنندگی ناخنها ناشی از بیماری زمینهای باشد، درمان آن بیماری نیز ضروری است.
اگر علت شکنندگی بیشتر عوامل محیطی یا افزایش سن باشد، متخصصان پوست توصیه میکنند:
- استفاده هفتگی از لاکهای تقویتکننده حاوی الیاف نایلونی برای ایجاد پوشش محافظ
- مرطوب کردن روزانه ناخنها و دستها با کرمهای حاوی لانولین یا اسیدهای آلفاهیدروکسی (AHA)
- مصرف روزانه مکمل بیوتین (ویتامین B7) برای حمایت از ساختار ناخن
نتایج معمولاً آهسته و تدریجی هستند و ممکن است چند هفته تا چند ماه طول بکشد. استمرار در مراقبت، کلید اصلی موفقیت است.
راهکارهای ساده برای تقویت ناخنها در خانه
- از کندن یا جویدن ناخنها پرهیز کنید
- رژیم غذایی سرشار از میوهها، سبزیجات، غلات کامل و منابع پروتئین داشته باشید
- لبههای ناخن را با سوهان نرم گرد و صاف نگه دارید
- مصرف زیاد لاک، ناخن مصنوعی و استون را محدود کنید
- دستها و ناخنها را بهطور مرتب مرطوب کنید
- هنگام کار با مواد شوینده یا شستن ظرفها از دستکش استفاده کنید
چه زمانی باید به پزشک مراجعه کرد؟
در بسیاری از موارد، شکنندگی ناخنها مسئلهای موقتی و بیخطر است. اما در شرایط زیر باید با پزشک یا متخصص پوست مشورت شود:
- اگر با وجود مراقبت خانگی، ناخنها بهبود پیدا نکنند
- وجود درد، قرمزی، تورم یا تغییر رنگ اطراف ناخنها
- شکستگیهای مکرر یا ترکهای عمیق و دردناک
- وجود علائم عمومی مانند خستگی، تپش قلب، ریزش مو، سردی دستها یا تنگی نفس که میتواند نشانه بیماریهایی مانند کمخونی یا مشکلات تیروئید باشد
پرسشهای متداول
آیا بیوتین واقعاً به تقویت ناخنها کمک میکند؟
بله، بیوتین در ساخت کراتین نقش دارد و مصرف روزانه آن بهویژه در افرادی که کمبود دارند میتواند باعث تقویت ناخنها شود.
آیا کوتاه نگه داشتن ناخنها به کاهش شکنندگی کمک میکند؟
بله، ناخنهای کوتاه کمتر در معرض ضربه و گیر کردن قرار میگیرند و احتمال شکستن آنها کاهش مییابد.
آیا روغنهای طبیعی مانند روغن نارگیل برای ناخن مفیدند؟
روغنهایی مانند نارگیل، زیتون و بادام رطوبت ناخن و کوتیکول را حفظ کرده و از خشکی و ترک جلوگیری میکنند.
آیا استفاده از ناخن مصنوعی باعث بدتر شدن وضعیت میشود؟
بله، چسبها و محلولهای شیمیایی مورد استفاده برای نصب ناخن مصنوعی میتوانند به بستر ناخن آسیب بزنند و شکنندگی را افزایش دهند.
- Lee DK, Lipner SR. Optimal diagnosis and management of common nail disorders. Ann Med. 2022;54(1):694-712. doi:10.1080/07853890.2022.2044511
- American Osteopathic College of Dermatology. Brittle splitting nails.
- MedlinePlus. Brittle nails.
- Chessa MA, Iorizzo M, Richert B, et al. Pathogenesis, clinical signs and treatment recommendations in brittle nails: A review. Dermatol Ther (Heidelb). 2020;10(1):15-27. doi:10.1007/s13555-019-00338-x
- Batory M, Namieciński P, Rotsztejn H. Evaluation of structural damage and pH of nail plates of hands after applying different methods of decorating. Int J Dermatol. 2019;58(3):311-318. doi:10.1111/ijd.14198
- Centers for Disease Control and Prevention. Healthy habits: Nail hygiene.
- American Cancer Society. Nail changes.
- https://www.health.com/brittle-nails-7974610
