آیا رژیم یخ میتواند به کاهش وزن کمک کند؟
رژیم یخ نوعی الگوی غذایی است که مصرف غذاها و نوشیدنیهای سرد را اولویت میدهد تا دمای بدن کاهش یابد. طرفداران این رژیم ادعا میکنند که این کار میتواند فعالیت متابولیک را افزایش دهد و کالری بیشتری بسوزاند، اما شواهد علمی معتبری برای تأیید این ادعا وجود ندارد. این رژیم شامل افزودن یخ به غذا و نوشیدنیها و مصرف فقط غذاهای سرد در محدوده کالری روزانه فرد است. هدف این رژیم تحریک فرآیندی به نام گرمازایی ناشی از سرما (cold-induced thermogenesis) است، جایی که متابولیسم افزایش مییابد تا بدن گرم بماند. با وجود این، مصرف غذاهای سرد بهتنهایی احتمالاً این اثر را ایجاد نمیکند.
leonori/Getty Images
آیا رژیم یخ در کاهش وزن مؤثر است؟
تحقیقات علمی کافی درباره تأثیر رژیم یخ بر کاهش وزن وجود ندارد و برای ارزیابی دقیق، مطالعات بیشتری لازم است. قرار گرفتن در معرض سرما ممکن است انرژی مصرفی بدن را برای حفظ دمای متوسط افزایش دهد که این امر میتواند به کاهش وزن کمک کند. برخی افراد از روشهای دیگر قرار گرفتن در سرما مانند حمام یخ، دوش سرد یا گذاشتن کیسههای یخ استفاده میکنند؛ اگرچه این روشها ممکن است متابولیسم را افزایش دهند، اما مشخص نیست که این افزایش منجر به کاهش وزن شود.
تأثیر سرما بر متابولیسم
متابولیسم فرآیندی است که بدن از آن برای تبدیل انرژی غذا به انرژی مورد نیاز برای عملکردهای مختلف، از جمله حفظ دمای بدن استفاده میکند. بررسیهای علمی نشان میدهند که قرار گرفتن در سرما ممکن است فعالیت چربی قهوهای را افزایش دهد. چربی قهوهای نوعی بافت چربی است که در دماهای سرد فعال میشود و با تجزیه قند و چربی در خون، گرما تولید کرده و دمای بدن را حفظ میکند. با این حال، تحقیقات درباره تأثیر واقعی این افزایش متابولیسم بر کاهش وزن نتایج متفاوتی نشان میدهند. برای مثال، در مطالعهای در سال ۲۰۲۲، افرادی با شاخص توده بدنی بالاتر، کاهش ۳۰ کالری در روز در پاسخ به قرار گرفتن در سرما داشتند، در حالی که افراد با BMI طبیعی افزایش ۱۰۳ کالری در روز را تجربه کردند که احتمالاً به دلیل فعالیت کمتر چربی قهوهای در افراد دارای اضافه وزن بود.
ایمنی رژیم یخ
رژیم یخ بهطور کلی احتمالاً مشکلات جدی سلامتی ایجاد نمیکند، مشروط بر اینکه فرد مواد مغذی کافی دریافت کند. با این حال، تأثیر واقعی آن بر کاهش وزن ممکن است کم باشد و نتواند مزایای قابل توجهی ارائه دهد. مصرف غذاهای سرد میتواند انقباضات معده و سرعت عبور غذا از دستگاه گوارش را کند کند که ممکن است برای افرادی با مشکلات گوارشی مانند گاستروپارزیس مشکل ایجاد کند. همچنین عوامل متعددی مانند ژنتیک، کیفیت خواب، رژیم غذایی، فعالیت بدنی و شدت و مدت زمان قرار گرفتن در سرما میتوانند اثر رژیم را تحت تأثیر قرار دهند. پیش از شروع این رژیم، مشورت با یک متخصص تغذیه توصیه میشود.
درمانهای سرد جایگزین
اگر فردی مایل به استفاده از روشهای دیگر قرار گرفتن در سرما است، باید این کار را با احتیاط و در محیطهای کنترلشده انجام دهد. قرار گرفتن ناگهانی در آب بسیار سرد میتواند شوک سرما ایجاد کند و خطراتی مانند تغییرات شدید در ضربان قلب، فشار خون و حتی غرقشدن و هیپوترمی را افزایش دهد. افراد دارای بیماریهای خاص مانند بیماری رینود، مشکلات قلبی یا ریوی باید از این روشها اجتناب کنند.
جمعبندی
رژیم یخ بر مصرف یخ و غذاها و نوشیدنیهای سرد تمرکز دارد تا کاهش وزن را تحریک کند و طرفداران آن معتقدند که این رژیم میتواند متابولیسم را افزایش دهد. با این حال، شواهد علمی محدود است و اثر واقعی آن بر کاهش وزن هنوز بهطور قطعی اثبات نشده است. اگر فردی قصد دارد این رژیم را امتحان کند، توصیه میشود ابتدا با یک متخصص تغذیه مشورت کند.
آردایت برای اطمینان از صحت محتوای خود، که در سیاست ویراستاری ما ذکر شده است، از دستورالعملهای سختگیرانهای در زمینه منبعیابی پیروی میکند . ما فقط از منابع معتبر، از جمله مطالعات بررسیشده توسط همتایان، متخصصان پزشکی دارای مجوز، بیماران با تجربه عملی و اطلاعات از مؤسسات برتر، استفاده میکنیم.
- Brychta RJ, et al. (2019). Quantification of the capacity for cold-induced thermogenesis in young men with and without obesity.
https://academic.oup.com/jcem/article/104/10/4865/5506447 - Cold water hazards and safety. (n.d.).
https://www.weather.gov/safety/coldwater - Factors affecting weight & health. (2023).
https://www.niddk.nih.gov/health-information/weight-management/adult-overweight-obesity/factors-affecting-weight-health - Fujihira K, et al. (2019). The effects of water temperature on gastric motility and energy intake in healthy young men.
https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC7000532/ - Wein H. (2019). How brown fat improves metabolism.
https://www.nih.gov/news-events/nih-research-matters/how-brown-fat-improves-metabolism - Huo C, et al. (2022). Effect of acute cold exposure on energy metabolism and activity of brown adipose tissue in humans: A systematic review and meta-analysis.
https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC9273773/ - LeWine HE. (2024). Does metabolism matter in weight loss?
https://www.health.harvard.edu/does-metabolism-matter-in-weight-loss - Mengal LA, et al. (2022). Effect of BMI on the thermogenic response to cold exposure and associated changes in metabolism and browning markers in adult humans.
https://pmc.ncbi.nlm.nih.gov/articles/PMC9210029/ - Saito M, et al. (2020). Brown adipose tissue, diet-induced thermogenesis, and thermogenic food ingredients: From mice to men.
https://www.frontiersin.org/journals/endocrinology/articles/10.3389/fendo.2020.00222/full - Scott MC, et al. (2023). The effects of intermittent cold exposure on adipose tissue.
https://www.mdpi.com/1422-0067/25/1/46 - https://www.medicalnewstoday.com/articles/ice-hack-weight-loss
دکتر روشن ضمیر هستم، متخصص تغذیه و رژیم درمانی (PhD). اگر از رژیمهای تکراری نتیجه نگرفتهاید، فقط یک دوره با من داشته باشید. هزینه رژیم طبق تعرفه ویزیت دکتری تخصصی در علوم پایه (PHD) پروانهدار در سال 1405، 357 هزارو 700 تومان می باشد.
جهت ارتباط در پیامرسانها به شماره زیر پیام دهید
09304881654
عضویت در کانال بله
