دانههای انار بخش خوراکی و آبدار میوه هستند که طعم و ارزش غذایی بالایی دارند. مصرف آنها برای بیشتر افراد سالم بیخطر است، اما مصرف بیش از حد یا خوردن ریشه، ساقه یا پوست میتواند باعث مشکلات گوارشی و برخی عوارض دیگر شود¹².
۱. مشکلات گوارشی
دانههای انار سرشار از فیبر هستند، اما افزایش سریع میزان فیبر میتواند باعث بروز مشکلات گوارشی شود³. این دانهها حاوی سلولز و لیگنین هستند که فیبر غیرقابل حل محسوب میشوند و بدون هضم از دستگاه گوارش عبور میکنند⁴. مصرف زیاد ممکن است منجر به علائم ناراحتکنندهای مانند نفخ، گاز و اسهال شود. شایعترین عارضه گوارشی دانههای انار اسهال است⁵. در موارد نادر، مصرف بیش از حد دانهها ممکن است باعث انسداد جدی روده شود⁶، بهویژه در افرادی که یبوست مزمن دارند⁷.

۲. واکنش آلرژیک
اگرچه نادر است، برخی افراد ممکن است به دانههای انار واکنش آلرژیک نشان دهند⁸. در این حالت سیستم ایمنی، ماده غذایی را بهعنوان آلرژن شناسایی کرده و با تولید آنتیبادی علیه آن پاسخ میدهد. این واکنش میتواند بر پوست، دستگاه گوارش و دستگاه تنفسی تأثیر بگذارد⁹.
علائم احتمالی شامل درد شکم، نفخ، اسهال، تهوع و استفراغ است¹⁰. سایر نشانهها میتواند شامل قرمزی پوست، خارش، کهیر، تورم، خسخس سینه، مشکلات بلع و تنگی نفس باشد¹¹. افرادی که به گرده درخت توس یا برخی میوهها حساسیت دارند، ممکن است خطر بالاتری برای آلرژی به انار داشته باشند¹². در صورت مشاهده هرگونه علائم آلرژی، از مصرف دانههای انار خودداری کرده و با پزشک مشورت کنید.
۳. رابدومیولیز
دانهها، میوه و آب انار ممکن است با برخی داروها و مکملها تداخل داشته باشند. مصرف دانههای انار همراه با داروهای کاهش کلسترول (استاتینها) میتواند باعث وضعیت نادری به نام رابدومیولیز شود که به تخریب عضلات و آسیب کلیوی منجر میشود¹³. این وضعیت جدی است و نیاز به مراقبت پزشکی فوری دارد. داروهایی مانند Lipitor (آتورواستاتین)، Mevacor (لوواستاتین) و Zocor (سیمواستاتین) از جمله استاتینها هستند¹⁴. در صورت تردید، با پزشک یا داروساز خود مشورت کنید.
۴. تداخل با داروها
علاوه بر استاتینها، دانهها و آب انار ممکن است با داروهای دیگری نیز تداخل داشته باشند، زیرا ترکیبات موجود در انار آنزیمی را که برای جذب برخی داروها لازم است، مسدود میکنند¹⁵. گریپفروت نیز اثر مشابه دارد¹⁶. این تداخل ممکن است با داروهای زیر رخ دهد¹⁷:
- ضد آریتمیها برای تنظیم ضربان قلب، مانند Cordarone (آمیودارون) و Norpace (دیزوپیرامید)
- داروهای ضد فشار خون، مانند Cardene (نیکاردیپین) و Procardia (نیفدیپین)
- رقیقکنندههای خون مانند Jantoven (وارفارین)
- سرکوبکنندههای ایمنی برای بیماریهای خودایمنی، مانند Neoral (سیکلوسپورین) و Prograf (تاکرولیموس)
چه کسانی باید از مصرف دانههای انار اجتناب کنند؟
دانهها، آب و میوه انار برای بیشتر افراد سالم بیخطر هستند و عوارض جانبی آنها نادر است. با این حال، افراد دارای شرایط زیر باید مصرف آنها را محدود یا اجتناب کنند²⁰¹⁷:
- مصرف داروهای خاص: به دلیل تداخل انار با برخی داروها مانند استاتینها، رقیقکنندههای خون، داروهای فشار خون و سرکوبکنندههای ایمنی، مصرف آنها در این شرایط میتواند باعث عوارض جدی شود.
- یبوست مزمن: افرادی که یبوست یا مشکلات گوارشی مزمن دارند، ممکن است در معرض ناراحتی معده یا انسداد روده قرار بگیرند.
- بیماری مزمن کلیوی: انار سرشار از پتاسیم است و ممکن است سلامت کلیه را تحت تأثیر قرار دهد. افراد با پتاسیم بالا یا بعد از پیوند کلیه باید از مصرف آن اجتناب کنند.
- دیابت: انار نسبت به بسیاری از میوهها کربوهیدرات و قند طبیعی بالایی دارد، بنابراین افراد دیابتی که مصرف قند خود را محدود میکنند، باید میزان مصرف دانهها را کنترل کنند.
- American Heart Association. Just how healthy are pomegranates?
- Zarfeshany A, Asgary S, Javanmard SH. Potent health effects of pomegranate. Adv Biomed Res. 2014;3:100. doi:10.4103/2277-9175.129371
- National Institutes of Health, National Center for Complementary and Integrative Health. Pomegranate.
- Zhu H, Luo W, Ciesielski PN, et al. Wood-eerived materials for green electronics, biological devices, and energy applications. Chem Rev. 2016;116(16):9305-9374. doi:10.1021/acs.chemrev.6b00225
- Ko K, Dadmohammadi Y, Abbaspourrad A. Nutritional and bioactive components of pomegranate waste used in food and cosmetic applications: A review. Foods. 2021;10(3):657. doi:10.3390/foods10030657
- Akrami M, Sasani MR. Dietary habits affect quality of life: Bowel obstruction caused by phytobezoar. Iran J Public Health. 2016;45(8):1080-1082.
- Manatakis DK, Acheimastos V, Antonopoulou MI, Balalis D, Korkolis DP. Gastrointestinal seed bezoars: A systematic review of case reports and case series. Cureus. 2019;11(5):e4686. doi:10.7759/cureus.4686
- Özer M, Severcan EU, Cetin S, et al. Pomegranates as a rare cause of anaphylaxis in a school child. Revue Française d’Allergologie. 2022;62(6):582-584. doi:10.1016/j.reval.2021.11.005
- Gaig P, Botey J, Gutiérrez V, Pena M, Eseverri JL, Marín A. Allergy to pomegranate (Punica granatum). J Investig Allergol Clin Immunol. 1992;2(4):216-218.
- American Academy of Allergy, Asthma, and Immunology. Food allergy.
- Tuppo L, Giangrieco I, Alessandri C, et al. Pomegranate chitinase III: Identification of a new allergen and analysis of sensitization patterns to chitinases. Mol Immunol. 2018;103:89-95. doi:10.1016/j.molimm.2018.09.009
- Kim JH, Kim SH, Park HW, et al. Oral allergy syndrome in birch pollen-sensitized patients from a Korean university hospital. Journal of Korean Medical Science. 2018;33(33). doi:10.3346/jkms.2018.33.e218
- Sorokin AV, Duncan B, Panetta R, et al. Rhabdomyolysis associated with pomegranate juice consumption. Am J Cardiol. 2006;98(5):705-706. doi:10.1016/j.amjcard.2006.03.057
- Kim H, Yoon YJ, Shon JH, et al. Inhibitory effects of fruit juices on CYP3A activity. Drug Metab Dispos. 2006;34(4):521-523. doi:10.1124/dmd.105.007930
- Hidaka M, Okumura M, Fujita K, et al. Effects of pomegranate juice on human cytochrome p450 3A (CYP3A) and carbamazepine pharmacokinetics in rats. Drug Metab Dispos. 2005;33(5):644-648. doi:10.1124/dmd.104.002824
- U.S. Food and Drug Administration. Grapefruit juice and some drugs don't mix.
- Chen M, Zhou SY, Fabriaga E, et al. Food-drug interactions precipitated by fruit juices other than grapefruit juice: an update review. J Food Drug Anal. 2018;26(2S):S61-S71. doi:10.1016/j.jfda.2018.01.009
- National Kidney Foundation. Pomegranates.
- National Kidney Foundation. Kidney-friendly superfoods.
- National Kidney Foundation. Pomegranates and chronic kidney disease.
- https://www.verywellhealth.com/pomegranate-seeds-side-effects-11836627
