یائسگی زمانی اتفاق می‌افتد که قاعدگی فرد به دلیل کاهش سطح برخی هورمون‌ها متوقف می‌شود. هیچ درمان پزشکی قطعی برای به‌تعویق‌انداختن یائسگی وجود ندارد، اما برخی درمان‌ها می‌توانند به کنترل و کاهش علائم آن کمک کنند. پژوهش‌ها نشان می‌دهند که برخی عوامل سبک زندگی ممکن است زمان شروع یائسگی را به تأخیر بیندازند، هرچند شواهد بالینی کافی برای تأیید قطعی این موضوع هنوز وجود ندارد. یائسگی معمولاً با یک مرحله گذار آغاز می‌شود که در آن الگوی چرخه‌های قاعدگی تغییر می‌کند و در نهایت، پس از توقف کامل قاعدگی، پایان می‌یابد.

این فرآیند ممکن است چندین سال طول بکشد و فرد زمانی وارد مرحله یائسگی می‌شود که به مدت ۱۲ ماه متوالی هیچ پریودی نداشته باشد¹. عوامل متعددی از جمله ژنتیک، سبک زندگی و سابقه پزشکی می‌توانند بر سن شروع یائسگی تأثیر بگذارند. در ادامه، به بررسی علل یائسگی، تغییرات هورمونی در این دوران، عوامل تأثیرگذار و زمان مناسب برای مراجعه به پزشک می‌پردازیم. علت یائسگی چیست؟

سندرم تخمدان پلی کیستیک (PCOS) یا تنبلی تخمدان یک اختلال هورمونی شایع در زنان بخصوص در سنین باروری با شیوعی حدود 4 تا 6 درصد می باشد که در آن عدم تخمک گذاری شیوع بالایی دارد. در واقع تنبلی تخمدان یک اختلال پیچیده می باشد که در آن عوامل ژنتیکی و هورمونی و عوامل محیطی ترکیب شده و در ایجاد بیماری مشارکت دارند. تنبلی تخمدان معمولاً با تغییر در سطح هورمون های زنانه مثل افزایش سطح اندوژن ها (هورمون های مردانه ، تستوسترون) و افزایش سطح انسولین ناشی از مقاومت به انسولین به علت سطح بالای هورمون مردانه همراه است. این تغییرات هورمونی در این تخمدان پلی کیستیک منجر به افزایش بیش از حد فولیکولهای کوچک در تخمدان ها می شود که به حد فولیکول بالغ نمیرسند و منجر به نامنظمی در عملکرد تخمدان ها و در نتیجه عدم تخمک گذاری می شود.

  نمای تخمدان نرمال و تخمدان پلی کیستیک علل ایجاد سندرم تخمدان پلی کیستیک (PCOD)  یا تنبلی تخمدان:  -افزایش سطح هورمونهای آندروژن (هورمون مردانه) و تا حدی استروژن-مقاومت به انسولین و افزایش سطح انسولین خون-ژنتیک و وراثت و سابقه خانوادگی-التهاب خفیف لازم به ذکر است که هر کدام از علل و عوامل ایجاد کننده این تخمدان پلی کیستیک یا تنبلی تخمدان داری مکانیزم پیچیده ست که از حوصله این مقاله خارج است و فهرست وار نامبرده شد. با انتخاب یک پزشک متخصص زنان متبحر و مراجعه به ایشان، با انجام اقدامات تشخیصی لازم درصدد تشخیص و درمان بیماری تنبلی تخمدان خود باشید. علائم تخمدان پلی کیستیک یا تنبلی تخمدان: به دلیل اینکه تنبلی تخمدان یک اختلال هورمونی اختصاصی نیست بلکه سندرمی است از انواع علائم و نشانه ها، و با طیف وسیعی از علایم شامل اختلالات قاعدگی بخصوص پریودهای دیر هنگام یا عدم پریود، خونریزی غیر طبیعی، ناباروری، چاقی بخصوص ناحیه مرکزی و شکمی، افزایش ریسک ابتلا به سرطان آندومتر، افزایش چربی خون، دیابت تیپ دو به علت مقاومت به انسولین، فشار خون بالا، افزایش خطرات قلبی عروقی، علایم ناشی از افزایش هورمون مردانه شامل ریزش مو، رویش موهای زائد مردانه در نواحی نامتعارف مثل صورت (هیرسوتیسم)، پوست چرب و آکنه و . همراه است.

تعویق پریود به‌صورت ایمن معمولاً از طریق روش‌های هورمونی مانند مصرف قرص یا استفاده از پچ‌های ضدبارداری انجام می‌شود. این روش‌ها می‌توانند خونریزی قاعدگی را برای دلایل شخصی یا مدیریت ناراحتی‌های جسمی به طور مؤثر به تعویق بیندازند¹. افرادی که دارای مشکلات پزشکی خاص مانند خونریزی شدید، اندومتریوز یا دیسمنوره هستند، ممکن است از این روش‌ها بهره‌مند شوند. استفاده مداوم از قرص‌های ترکیبی ضدبارداری با نادیده گرفتن قرص‌های پلاسبو باعث می‌شود خونریزی پریود رخ ندهد¹.

مزایای به تعویق انداختن پریود تعویق پریود می‌تواند در مدیریت شرایط بهداشتی مفید باشد و به کنترل مشکلاتی مانند آکنه، دیسمنوره یا دردناک شدن پریود، اندومتریوز و خونریزی شدید کمک کند²¹. همچنین این روش ممکن است برای گروه‌های خاصی مانند نوجوانان، ورزشکاران، پرسنل نظامی، بیماران مبتلا به سرطان، افراد دارای ناتوانی‌های جسمی یا رشد و افراد ترنس‌جندر و جنسیت متنوع مفید باشد¹. مواردی که قبل از به تعویق انداختن پریود باید بدانید تعویق پریود ممکن است با برخی خطرات همراه باشد، از جمله خونریزی غیرمنتظره یا لکه‌بینی، عوارض ناشی از استروژن مانند فشارخون یا مشکلات قلبی در افراد دارای بیماری قلبی و عوارض مرتبط با پروژسترون مثل کاهش تراکم استخوان¹. انواع روش‌های ضدبارداری برای به تعویق انداختن پریود هورمون‌های استروژن و پروژسترون چرخه قاعدگی را کنترل می‌کنند.