طب آلوپاتیک (Allopathic Medicine) اصطلاحی است که برای اشاره به پزشکی متعارف، سنتی یا رایج (Conventional Medicine) به کار میرود. در سیستم طب آلوپاتیک، متخصصان مراقبتهای بهداشتی با استفاده از طیف وسیعی از درمانها به معالجه عفونتها، بیماریها و اختلالات میپردازند. این سیستم درمانی، پایهگذار پزشکی مدرن غربی است که امروز در سطح جهانی شناخته شده و مورد استفاده قرار میگیرد.
۱. خاستگاه و ریشه واژه آلوپاتیک
واژه آلوپاتیک از دو کلمه یونانی آلوس (allos) به معنای متضاد و پاتوس (pathos) به معنای رنج بردن گرفته شده است. این اصطلاح توسط پزشک آلمانی، ساموئل هانمن (Samuel Hahnemann)، در دهه ۱۸۰۰ میلادی ابداع شد.
- این واژه به طور تقریبی به معنای درمان یک علامت با متضاد آن است؛ روشی که اغلب در پزشکی رایج انجام میشود.
- به عنوان مثال ساده، ممکن است یبوست با یک داروی ملین درمان شود. البته مهم است بدانیم که یبوست میتواند دلایل ریشهای مختلفی داشته باشد و ملین همیشه راهحل مناسبی نیست، اما در یک تعریف ساده، میتوان آن را درمان متضاد دانست.
- هانمن به رویکردهای دیگری که بیشتر بر اساس اصول باستانی درمان “مشابه با مشابه” بود، علاقه نشان داد. او بعدتر پزشکی رایج را ترک کرد و به عنوان بنیانگذار هومیوپاتی شناخته میشود.
نامهای متداول دیگر
طب آلوپاتیک با نامهای متعددی در محافل پزشکی و عمومی شناخته میشود:
- پزشکی مدرن
- پزشکی جریان اصلی (Mainstream Medicine)
- پزشکی غربی
- پزشکی ارتدوکس
- زیستپزشکی (Biomedicine)
- آلوپاتی

۲. روشهای درمان در طب آلوپاتیک
در سیستم بهداشت آلوپاتیک، پزشکان، پرستاران، داروسازان و سایر متخصصان دارای مجوز از روشهای مختلفی برای درمان علائم و بیماریها استفاده میکنند. درمان در این رویکرد به روشهای زیر انجام میشود:
- داروها: شامل داروهای تجویزی و بدون نسخه.
- جراحی: انجام انواع عملهای جراحی.
- پرتودرمانی (Radiation): استفاده از پرتو برای درمان.
- سایر روشها و درمانهای تخصصی.
انواع داروهای تجویزی
پزشکان آلوپاتیک طیف وسیعی از داروهای تجویزی را برای مقابله با بیماریها و عفونتها به کار میبرند:
- آنتیبیوتیکها: مانند پنیسیلین، آموکسیسیلین، و ونکومایسین برای مبارزه با عفونتهای باکتریایی.
- داروهای فشار خون: مانند دیورتیکها، مسدودکنندههای بتا و مهارکنندههای ACE برای مدیریت فشار خون بالا.
- داروهای دیابت: مانند متفورمین برای کنترل قند خون.
- داروهای میگرن: مانند تریپتانها و داروهای ضد تهوع.
- شیمیدرمانی: برای درمان سرطان.
برخی داروهای تجویزی نیز جایگزین هورمونهایی میشوند که بدن قادر به تولید کافی آنها نیست، مانند انسولین برای دیابت، هورمونهای تیروئید و استروژن یا تستوسترون. علاوه بر این، داروهای بدون نسخه مانند مسکنها (استامینوفن، ایبوپروفن)، پمادهای آنتیبیوتیک و داروهای ضد سرفه نیز توسط متخصصان آلوپاتیک توصیه میشوند.
۳. مراقبتهای پیشگیرانه آلوپاتیک
طب آلوپاتیک امروز بسیار متفاوت از قرن نوزدهم است و علاوه بر درمان بیماریها، بر پیشگیری نیز تأکید دارد. پزشکی مدرن شاخهای تخصصی به نام پزشکی پیشگیرانه دارد که هدف آن پیشگیری از وقوع بیماری است و در زمینههای مختلف پزشکی رایج به کار میرود.
- واکسیناسیون: استفاده از واکسنها برای جلوگیری از بیماریهای جدی و تهدیدکننده زندگی در کودکان و بزرگسالان.
- آنتیبیوتیکهای پیشگیرانه: تجویز آنتیبیوتیکها پس از جراحی یا جراحات عمیق برای جلوگیری از عفونت.
- تغییرات رژیم غذایی و ورزش: ارائه توصیههای سبک زندگی برای جلوگیری از عوارض جدی مانند بیماری قلبی و سکته مغزی.
- برنامههای آموزشی: ارائه آموزش برای جلوگیری از توسعه مسائلی مانند بیماری قلبی، سرطان و دیابت.
۴. آلوپاتیک در برابر سایر رویکردها
طب آلوپاتیک اغلب در مقایسه با سایر رویکردهای درمانی تعریف میشود:
آلوپاتیک در برابر استئوپاتیک
استئوپاتی نوع دیگری از مراقبتهای بهداشتی است که شرایط پزشکی را با درمانهای رایج و همچنین دستکاری و ماساژ عضلات، استخوانها و مفاصل درمان میکند.
- در ایالات متحده، پزشکان استئوپاتیک (با عنوان DO) مانند پزشکان آلوپاتیک (MD) جراح و پزشک دارای مجوز هستند.
- پزشکان DO همان آزمونهای بورد ملی و برنامههای رزیدنسی را میگذرانند که پزشکان MD میگذرانند.
- تفاوت اصلی در رویکرد است؛ پزشک DO ممکن است علاوه بر داروها و روشهای استاندارد، درمانهای مکمل (مانند ماساژ یا یوگا) را نیز توصیه کند، در حالی که در درمان آنها تفاوتی با MD مشاهده نمیشود.
آلوپاتیک در برابر هومیوپاتی
هومیوپاتی که گاهی به عنوان متضاد طب آلوپاتیک در نظر گرفته میشود، بر اساس دو نظریه اصلی استوار است:
- مشابه با مشابه درمان میشود: درمان بیماریها با موادی که در افراد سالم علائم مشابه ایجاد میکنند.
- قانون حداقل دوز: اعتقاد بر این است که دوز پایینتر دارو تأثیر بیشتری نسبت به دوز بالاتر دارد.
درمانهای هومیوپاتی اغلب از مواد طبیعی مانند گیاهان و مواد معدنی تهیه میشوند و برخلاف داروهای آلوپاتیک، معمولاً تحت مقررات و آزمایشهای علمی دقیق قرار نمیگیرند. پزشکان هومیوپاتی در بسیاری از کشورها پزشک رسمی و دارای مجوز نیستند.
۵. نتیجهگیری و نقش طب مکمل و جایگزین (CAM)
طب آلوپاتیک یا پزشکی جریان اصلی، سیستمی از مراقبتهای بهداشتی است که بیشترین میزان پژوهش علمی مبتنی بر شواهد، جمعآوری دادهها و آزمایش داروها را به خود اختصاص داده است و تحت نظارت دقیق نهادهای بیطرف قرار دارد.
- رویکردهای درمانی دیگری که غیر از جریان اصلی هستند، تحت عنوان طب مکمل و جایگزین (CAM) یا طب یکپارچه (Integrative Medicine) دستهبندی میشوند.
- طب جایگزین به معنای استفاده از رویکردهای غیررایج به جای پزشکی متعارف است.
- طب یکپارچه از هر دو رویکرد متعارف و غیررایج استفاده میکند و تمرکز آن بر درمان تمامیت فرد است، نه صرفاً علائم خاص. در این رویکرد، درمانهای غیررایج مانند یوگا، طب سوزنی و ماساژ، به صورت مکمل در کنار درمانهای آلوپاتیک استفاده میشوند.
هیچ سیستم مراقبت بهداشتی کاملی وجود ندارد. ترکیب روشهای پزشکی یکپارچه با طب آلوپاتیک میتواند در درمان انواع خاصی از بیماریها مؤثر باشد. مهم است که درمانهای پزشکی بر اساس نیازهای فردی هر شخص تنظیم شوند و پزشک اصلی شما از تمام روشهای درمانی که استفاده میکنید آگاه باشد.
- About preventive medicine. (n.d.).
https://www.acpm.org/about-acpm/what-is-preventive-medicine/ - Complementary, alternative, or integrative health: What’s in a name? (2021).
https://www.nccih.nih.gov/health/complementary-alternative-or-integrative-health-whats-in-a-name - Complementary and alternative medicine. (2024).
https://www.cancer.gov/about-cancer/treatment/cam - Homeopathy: What you need to know. (2021).
https://www.nccih.nih.gov/health/homeopathy - Mondal H, et al. (2022). Do we still use allopathy to indicate modern medicine?
https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC9051683/ - Preventive care benefits for adults. (n.d.).
https://www.healthcare.gov/preventive-care-adults/ - What is a DO? (n.d.).
https://osteopathic.org/what-is-osteopathic-medicine/what-is-a-do/ - https://www.healthline.com/health/allopathic-medicine#takeaway
